Volg ons online

Nieuws

Vriendschap voor het leven

Een vriendschap voor het leven hebben? Iemand waarmee je met slechts een paar woorden genoeg hebt. Yvonne Klinkert heeft zo’n vriendin.

Gedeeld

op

Vriendschap voor het leven

In november 1979 leerden Ivana en ik elkaar kennen op een groepsreis van vijf maanden door enkele landen in Zuidoost-Azië. De 24 deelnemers waren singles van alle leeftijden, alleen wij hadden een gezin. Als vanzelf trokken wij naar elkaar toe en deelden al de eerste nacht een kamer wat de hele reis zo bleef.

We hadden geen reisleider maar twee jongemannen die voor vervoer en logies zorgden en hun eigen gang gingen tot het weer tijd was voor de volgende etappe. We hadden dus grote individuele vrijheid die we met veel enthousiasme wisten te gebruiken wat ons al gauw de bijnaam “dames van het goede leven” opleverde.

Hitte en kakkerlakken

Elke dag was een ontdekkingsreis waar we ons gretig in stortten en tegen de avond weer uit opdoken. We voelden ons als kinderen in een snoepwinkel en namen hitte, stof, stank, lawaai, kou honden, kakkerlakken en wat dies meer zij op de koop toe. Zonder het te beseffen of erop uit te zijn legden we de basis voor een vriendschap die nog steeds voortduurt, met uitzondering van de vier jaren dat we gebrouilleerd waren. De aanleiding daartoe is allang niet meer relevant en hoeft dus niet verteld te worden. Wel wil ik graag vertellen hoe we elkaar weer gevonden hebben.

Mantelaar artikelbanner Yvonne Klinkert

Onmisbaar

Op een dag had ik de onweerstaanbare behoefte om Ivana te bellen (zij woonde in Middelburg, ik in Amsterdam). Er werd niet opgenomen en iets inspreken kon niet. Later op de dag probeerde ik het weer en kreeg haar tot ons beider vreugde aan de lijn. Het bleek dat zij mij een dag eerder ook gebeld had en geen gehoor had gekregen. We bekenden elkaar al gauw dat we de ander ontzettend gemist hadden, dat we vaak dachten: “Wat zou zij hiervan vinden?”, “Hoe zou zij dit aanpakken?”, “Was ze maar hier, dan zouden we…”. Maar het meest hadden we elkaars gezelschap gemist, het samen erop uit gaan wat we na terugkeer uit Azië en vóór de breuk zo vaak hadden gedaan.

De zwaarste jaren van ons leven

Een bijzondere ontdekking was dat onze levens vrijwel parallel gelopen hadden, want de afgelopen vier jaren waren – los van de verbroken vriendschap – om heel andere redenen de zwaarste jaren van ons leven geweest. Jaren waarin we elkaars steun en troost zo goed hadden kunnen gebruiken. Gelukkig slaagden we erin het hoofd boven water te houden en ons leven opnieuw vorm te geven. Ivana hertrouwde en woont in haar geliefde Praag, ik ben gescheiden en woon nog steeds in mijn geliefde Amsterdam. We houden contact via email en eens per maand bellen we om de beurt. Meer is niet nodig om onze vriendschap levend te  houden – iets beters kunnen we elkaar niet geven.

Vriendschap voor het leven

De laatste keer dat we samen tijd hebben doorgebracht was in juli 2015 toen ik in een kuuroord verbleef dat vanuit Praag in ongeveer 7 uur met de trein te bereiken is. Op een snikhete dag zocht Ivana me daar op en lunchten we uitgebreid op het terras van een restaurantje aan de rivier. We waren ‘slechts’ vier uur samen maar door de intensiteit ervan leek het wel een eeuwigheid. Daardoor viel het afscheid nemen ons niet zwaar, ook al wisten we dat de kans groot was dat dit onze laatste ontmoeting zou zijn omdat we geen van beiden nog lange reizen kunnen en willen maken. Maar het is goed zo, we zijn in elkaars hart – en dat is het allerbelangrijkste.

NED7 is dé community voor 50-plussers die bewijzen dat ouder worden alles behalve vervelend is.

Advertentie

Nieuws

Mijn eerste keer…als zorgverlener

Wim Raaijkmakers is zijn hele leven al zorgverlener. Hij denk vaak terug aan zijn eerste keer als verpleegkundige van 19 jaar.

Gedeeld

op

Zorgverlener

Zorgverlener zijn, het zit mijn hele leven al in me. Ik ben nu 55 jaar en wil iets over mijn eerste keer vertellen. De eerste keer dat ik als 19 jarige leerling verpleegkundige, een vrouwelijke ziekenhuispatiënt ging wassen. Ze bleek ongesteld te zijn.
Haar gezicht kan ik nog helder voor de geest halen. Na 35 jaar zouden alle cellen in mijn lichaam al zo’n vijf keer vernieuwd moeten zijn. Wonderlijk dat dit soort eerste keren dan toch steeds weer mee verhuist naar de nieuwbouwafdeling in mijn herinneringen.

Ze menstrueerde

Toen ik met een metalen kom handwarm water in haar nabijheid kwam, zette ze grote ogen op. Ze schrok. “Ik wist niet dat er ook mannen op de afdeling werkten”, zei ze en terwijl ze haar hoofd naar links in het kussen draaide hoorde ik haar zeggen dat ze menstrueerde. Daar stond ik dan met mijn bakje water en goede bedoelingen. Waarom was ik geen rechten gaan studeren? Of Landbouwhogeschool zodat ik als gecertificeerd boswachter in een Landrover door de bossen kon rondscheuren. “Het ruikt zo en vind dat vervelend voor jou.” Ik zette mijn water neer en schoof het gordijn dicht. Ze lag nog steeds met haar hoofd van mij afgewend.

Afhankelijk zijn van een ander

Wat kon ik me dat goed voorstellen. Een flinke buikwond met doorsneden spieren. Rechtop zitten of draaien in bed, kan alleen met behulp van een beugel die boven je hangt. Afhankelijk te zijn van een ander die je niet kent. En al helemaal mee te moeten maken dat die ander ruikt wat je in je normale doen even met een luchtverfrisser weg kunt sprayen. Op een afgesloten badkamer. Heel wat anders dan achter een gordijntje op een zaal met zes anderen. Ik vond het een mooie vrouw weet ik nog. Vooral haar korte donkerbruine en licht golvende kapsel stond haar goed. Samen met grote donkerbruine ogen in een fijn gezicht deed ze me aan Mireille Mathieu denken maar dan net iets ouder.

Olifantspoten en reuze muggen

Ze draaide haar gezicht met een ruk naar rechts om me aan te kunnen kijken en iets te zeggen. Het bleef steken in haar keel. Mijn hart klopte in de mijne en had het idee dat zij het kon zien. Zoals je een kikker zijn keel op kunt zien blazen. “Ach doe ook maar, het moet toch gebeuren.” Ik zat in mijn pre-kline, zoals de praktijkstage in het Radboud ziekenhuis toen heette. Eerst een maandje in het dompelbad van de praktijk zodat de theorie een fundament heeft. De mentor van onze groep, (haar naam is ook in het geheugen mee verhuisd: Elleke) had ons de volgende tip gegeven: “Als je ergens onzeker of angstig over bent, maak het dan nóg groter in je gedachten.” Er waren een aantal lachwekkende voorbeelden weet ik nog. Olifantspoten aan reuze muggen met die met geen mogelijkheid meer konden zoemen.

Mijn eerste keer

De clou van haar tip was: als je ergens angstig voor bent, veroorzaakt dat letterlijk een vernauwing in je denken. Door iets op een speelse manier groter te maken, schakel je jouw creativiteit in en krijgt de engte waar je gedachten doorheen willen, geen kans. Breng je gedachten naar de werkelijkheid door gewoon te zeggen wat je moeilijk vindt. Je zult zien dat je onzekerheid verandert in mogelijkheden. “Weet je”, zei ik tegen Mireille, “ik vind het ook moeilijk. Het is de eerste keer dat ik een vrouw ga wassen die ouder is dan ik.”

Zorgverlener met krullenkop

Ik boog me een beetje naar haar toe terwijl ik met mijn wijsvinger naar mijn heftig pulserende halsslagader wees. “Ik zie niks”, zei ze en ze spande haar prachtige ogen tot spleetjes. “Doe jij wel eens oogpotlood op?”, wilde ze plotseling weten. Ja dat deed ik. Mijn vriendin was daarmee begonnen zodat mijn ogen nog mooier in mijn krullenkop stonden. “En ik gebruik ook haar jasmijncrème van dokter Hooij…” waarbij ik haar mijn pols liet ruiken. Ze glimlachte een van de mooiste glimlachen die ik ooit gezien heb. “Let’s get started!” liet ze me weten. Haar blik vertrok in een pijnlijke grimas. Het deed zichtbaar pijn om haar benen wat uit elkaar te doen.

“Mag ik dan wel eerst je gezicht en armen wassen voordat we aan het grote gebeuren beginnen?”, kon ik door mijn inmiddels overtuigde glimlach zeggen. Ik zie haar armen nog steeds langzaam naast haar lichaam glijden. Volle en vertrouwde overgave aan deze eersteling. It was a small step for a boy, but a great leap for nursing. Jouw eerste keer. Maak het echt en deel die met me, ik ben heel benieuwd!

Meer weten?

Wil je meer weten over wat ZuidZorg doet? Bezoek dan de site van de zorgorganisatie of volg ze via Facebook voor updates.

Lees verder

Nieuws

Alleen op de wereld en zonder familie

Het gevoel van alleen op de wereld zijn. Blogger Alice Bunt vertelt hoe erg zij haar overleden vader, moeder en zuster mist.

Gedeeld

op

door

Alleen op de wereld
Foto: Alice Bunt

Langzaam, heel langzaam maakt het gevoel van opluchting na de dood van mijn vader plaats voor intens gemis. De herinneringen aan de oude, blinde man, alleen in z’n kamer op de gesloten afdeling van een verzorgingshuis, dementerend, verward, maakt plaats voor de herinnering aan mijn vader zoals hij écht was: vrolijk, charmant, recht door zee en ervan overtuigd dat regels er waren om overtreden te worden.

Onconventioneel was hij, kritisch, hij stelde vragen bij schijnbaar vaststaande feiten. Hij liet zich niet veel zeggen die schitterende vader van me. Hij ging zijn eigen gang, koos z’n eigen weg en accepteerde de gevolgen.

Sterven is zwaar

Nu is hij overleden. Afgelopen december was zijn uitvaart. Een mooie uitvaart; sober, ingetogen. En ik was blij dat hij rust gevonden had, dat er een einde was gekomen aan dat laatste, moeilijke jaar van zijn leven. “Sterven is zwaar.” Nog hoor ik het hem zeggen: “Sterven is zwaar.” Aan zijn hele lichaam kon je zien dat het een zware strijd geweest was. Helemaal uitgeteerd lag hij daar in z’n bed. Niets was er van hem over, nog van zijn lichaam, nog van zijn geest. Tijdens zijn laatste levensjaar heb ik hem gefotografeerd, heb ik geprobeerd mijn liefde voor hem vast te leggen, voor deze oude man, voor mijn vader van wie ik ontzettend veel hield. En vlak na zijn dood ben ik blijven fotograferen: mijn vader in zijn bed, net overleden; het afleggen van mijn vader; mijn vader in zijn kist. Zonder emoties legde ik alles vast, zonder tranen.

Een bio-urn met mijn vader

Ik zit op een opstapje in een beschut, verwilderd plaatsje in mijn tuin. Weer ben ik aan het fotograferen. Na de crematie is mijn vader bij mij gekomen, in een  bio-urn. De urn is begraven in mijn tuin, op dit plekje, omgeven door struiken. Zelfs nu, in het najaar hoor ik een roodborstje zachtjes zingen. Bij het graf staat een beeldje gemaakt door een van de vele vriendinnen van mijn moeder. Een zittend meisje, ingetogen kijkt ze in de verte. Zoals ze daar zit, bij de urn van mijn vader doet ze me denken aan mijn overleden zusje. Ze kijkt naar de plaats waar mijn vaders urn begraven is. Het lijkt alsof ze, net als ik, wacht op de gouden esdoorn die ik op de urn gezaaid heb.

Alleen op de wereld in mijn achtertuin

In het kleine stukje wildernis heb ik een magnoliatak geplant. In het voorjaar was de tak in een vaas uit gaan lopen en had wortels gekregen. De Magnolia was de lievelingsbloem van mijn moeder. Na haar dood hebben we de buurt afgezocht naar bloeiende takken en gevraagd of we een tak mochten hebben voor op haar kist. En zo zijn we weer samen, wij vieren, ieder in een andere vorm. Ik als enige die nog leeft. Ik begin te huilen. In de eerste plaats om mijn overleden vader. Nu pas besef ik dat ik hem nooit meer zal zien, zal kunnen kussen, zijn en mijn tranen zal voelen als we elkaar weer zagen. Maar ook om mijn lang geleden overleden moeder en zusje. Beide moe van dit leven. Ondanks al het verdriet zijn het ook tranen van blijdschap omdat ik het gevoel heb dat we toch weer samen zijn, hier, in het nu, in dit kleine stukje verwilderde tuin.

Lees verder

Nieuws

Burgemeester Eberhard van der Laan overleden

Burgemeester Eberhard van der Laan is 5 oktober overleden aan de gevolgen van longkanker. Zijn stad maar ook Nederland rouwt om het verlies.

Gedeeld

op

door

Burgemeester Eberhard van der Laan
Foto: Gemeente Amsterdam

Burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam is gisteravond op 62-jarige leeftijd overleden. Hij overleed aan de gevolgen van longkanker en laat vrouw en vijf kinderen achter. De stad is inmiddels in rouw gedompeld om het verlies van haar zo enorm geliefde burgemeester.

Eberhard Edzard van der Laan werd in 1955 geboren in Leiden. Hij studeerde rechten aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, waar hij later in 1992 ook het bekende advocatenkantoor Kennedy van der Laan oprichtte.

Zijn stad Amsterdam

Hij zei z’n advocatenkantoor vaarwel toen hij Minister voor Wonen, Werken en Integratie kon worden. Maar daarvoor zat hij al van 1990 tot 1998 in de gemeenteraad van Amsterdam. Van der Laan was dus in hart en nieren een betrokken en bewogen politicus. Iemand met het hart op de goede plek en een verregaande bevlogenheid als het ging om zijn stad Amsterdam. De stad waar hij zielsveel van hield.

Betrokken en daadkrachtig

Onlangs bleek nogmaals hoe zielsveel de stad ook van haar burgemeester hield, toen massaal gehoor werd gegeven aan de oproep om van der Laan te trakteren op een applaus van enkele minuten. Zijn persoonlijkheid, betrokkenheid en eindeloze daadkracht lag goed bij de Amsterdammers. Voorbeelden van zijn daadkracht waren projecten als de inmiddels bekende Top600, zijn aanpak van gewelddadige veelplegers én de Treiteraanpak in de buurt.

Burgemeester Eberhard van der Laan overleden

Wil je ook het online condoleanceregister voor de burgemeester tekenen? Laat dan hier een bericht van medeleven achter. Na de begrafenis zullen alle reacties worden overhandigd aan de familie.

Lees verder

Meest gelezen