Volg ons online

Nieuws

Vechters

Onderzoeker Thomas Puvill gaat op bezoek bij een oude dame en haar man. “Vechters zijn we” vertelt de dame meerdere malen.

Gedeeld

op

Vechters zijn het

Ze stond op om me te begroeten: een beleefde gewoonte waaraan ze vasthield zoals aan haar krukken, maar die haar veel energie kostte. Als ze zat, zou je zeggen dat je een gezonde vrouw voor je had. Ze hield haar gesprekspartners graag een mooie lach voor, waarin een onmiskenbare jeugdigheid bewaard was gebleven. Ik stelde me als vrijwilliger voor aan haar en haar echtgenoot en bedankte hen dat ik langs mocht komen. Op mijn verzoek somde ze haar gezondheidsklachten op: een treurig stemmende lijst, die in rap tempo in omvang was toegenomen.

We zijn vechters

In het afgelopen jaar, haar vijfenzeventigste, waren als gevolg van reuma haar beide heupen vervangen. “We wachten de werking van de nieuwe medicijnen af. Alles is mogelijk.” Zou dat echt zo zijn? “We zullen zien hoe het gaat.” Het vermogen om auto te rijden, te wandelen en zware voorwerpen vast te houden was ze in korte tijd verloren. Hoewel ze zich bezwaard voelde, nam haar man haar nog regelmatig mee uit het huis. “We zijn vechters.” “We zoeken kleine puntjes aan de horizon,” vulde hij aan.

Ik ben een optimist

Met een vragenlijst in de hand, vroeg ik haar naar haar leven. Vrije tijd? Contacten? Eenzaamheid? Bescheiden maar gepassioneerd vertelde ze over de dingen die ze nog kon doen: lezen en breien. Haar gehoor liet haar soms in de steek. Ze keek dan naar haar man, die de vraag voor haar herhaalde. Ik sloeg een bladzijde om: “Wat vindt u van de manier waarop u nu in het leven staat? Vindt u die prima, goed, redelijk, matig of slecht?” Ze keek haar man vragend aan. “Wat je van de manier vindt waarop je in het leven staat” herhaalde hij, harder. “Sorry?” lachte ze, en sloot haar ogen. Nog iets harder: “Hoe je in het leven staat, Emma.” “Nou, wat ik net zei. Ik heb mijn breien, mijn boeken. En we wachten de pillen af.” “Nee, dat vroeg hij niet.” “Wat dan?” “Prima, goed, redelijk, matig, of slecht.” Ik probeerde het nog eens: “Wat vindt u van de manier waarop u nu in het leven staat?” “Vind je die prima, goed, redelijk, matig of slecht.” “Vindt u die prima, goed, redelijk, matig, of slecht?” “Ik ben een optimist,” fluisterde ze. “Maar dat antwoord staat er niet tussen.” “Er zijn geen foute antwoorden,” stelde ik haar gerust. “Prima, goed, redelijk, matig of slecht,” herhaalde haar man traag.

Het oordeel

Ze nam even de tijd om na te denken. Ik bedacht me hoe ze in die stilte eerst de relevante gebieden zocht waarop ze haar oordeel zou baseren. Dat ze dan voor ieder gebied een schaal zou bepalen waarop ze deze beoordeelde, en vervolgens zou ze kiezen hoe ze deze gebieden wilde samenvoegen tot één totaaloordeel. Ten slotte zou ze dit oordeel moeten koppelen aan één van de woorden die haar man haar gaf. “Redelijk…” Het was alsof ze het woord tussen duim en wijsvinger oppakte en met een vies gezicht mijn kant op gooide.

Verslechterende gezondheid

Ze kon zich niet vinden in de vraag: de manier waarop u nu in het leven staat? Het heden, met haar snel verslechterende gezondheid, stak karig af bij hoe ze altijd in het leven had gestaan, en hoe ze dit in de toekomst voor zich zag. “We zoeken puntjes aan de horizon…” Voor haar was haar lage welzijn niets anders dan een signaal dat ze haar leven opnieuw moest inrichten. Ze had pas net ontdekt welke potentie een leven met boeken voor haar had. En ze had zich net ingeschreven voor een cursus, waarmee ze zich voor het eerst op het voor haar nog onbekende terrein van het internet zou begeven. Ze fantaseerde erover alsof ze haar koffers al aan het pakken was voor een wereldreis. Juist omdat het leven nu zo weinig goeds met zich meedroeg, begreep ze niet waarom we geïnteresseerd waren in die kleine momentopname; waarom we liever de film op pauze zetten en dat moment interpreteerden dan dat we hem helemaal keken.

Pijn als zingeving

Het tweede wat ze verwierp, waren de antwoordcategorieën. Iedere dag bevat een beetje prima, een beetje goed, een beetje redelijk, matig en slecht. Slechts de mate waarin, verschilt van dag tot dag. Deze momenten staan in zo’n contrast tot elkaar, dat ze zich als olie en water niet willen vermengen tot één categorie. Ten slotte kan slecht gelijktijdig ook goed of zelfs prima zijn, bijvoorbeeld als ze pijn ziet als zingeving.

Ik ben een vechter

Vastberaden om haar film een mooi vervolg te geven, liet ze zich dan ook dankbaar informeren over diensten in haar omgeving. “Ik ben een vechter,” herhaalde ze. We sloten ons gesprek af en ik vroeg haar of er nog iets anders was dat haar te binnen schoot. Iets waar ze behoefte aan zou hebben. Ze aarzelde.

Auto’s met handpedalen

“Ik heb weleens gelezen dat ze auto’s maken met handpedalen voor gas geven en remmen. Dat zou nou echt wat voor mij zijn, dan kan ik weer naar mijn vriendinnen toe. Weet u of ik die ergens kan kopen? Geld is geen probleem.”

Ja, ze zijn er.

meer informatie

NED7 is dé community voor 50-plussers die bewijzen dat ouder worden alles behalve vervelend is.

Lees verder
Advertentie

Nieuws

Alleen op de wereld en zonder familie

Het gevoel van alleen op de wereld zijn. Blogger Alice Bunt vertelt hoe erg zij haar overleden vader, moeder en zuster mist.

Gedeeld

op

Alleen op de wereld
Foto: Alice Bunt

Langzaam, heel langzaam maakt het gevoel van opluchting na de dood van mijn vader plaats voor intens gemis. De herinneringen aan de oude, blinde man, alleen in z’n kamer op de gesloten afdeling van een verzorgingshuis, dementerend, verward, maakt plaats voor de herinnering aan mijn vader zoals hij écht was: vrolijk, charmant, recht door zee en ervan overtuigd dat regels er waren om overtreden te worden.

Onconventioneel was hij, kritisch, hij stelde vragen bij schijnbaar vaststaande feiten. Hij liet zich niet veel zeggen die schitterende vader van me. Hij ging zijn eigen gang, koos z’n eigen weg en accepteerde de gevolgen.

Sterven is zwaar

Nu is hij overleden. Afgelopen december was zijn uitvaart. Een mooie uitvaart; sober, ingetogen. En ik was blij dat hij rust gevonden had, dat er een einde was gekomen aan dat laatste, moeilijke jaar van zijn leven. “Sterven is zwaar.” Nog hoor ik het hem zeggen: “Sterven is zwaar.” Aan zijn hele lichaam kon je zien dat het een zware strijd geweest was. Helemaal uitgeteerd lag hij daar in z’n bed. Niets was er van hem over, nog van zijn lichaam, nog van zijn geest. Tijdens zijn laatste levensjaar heb ik hem gefotografeerd, heb ik geprobeerd mijn liefde voor hem vast te leggen, voor deze oude man, voor mijn vader van wie ik ontzettend veel hield. En vlak na zijn dood ben ik blijven fotograferen: mijn vader in zijn bed, net overleden; het afleggen van mijn vader; mijn vader in zijn kist. Zonder emoties legde ik alles vast, zonder tranen.

Een bio-urn met mijn vader

Ik zit op een opstapje in een beschut, verwilderd plaatsje in mijn tuin. Weer ben ik aan het fotograferen. Na de crematie is mijn vader bij mij gekomen, in een  bio-urn. De urn is begraven in mijn tuin, op dit plekje, omgeven door struiken. Zelfs nu, in het najaar hoor ik een roodborstje zachtjes zingen. Bij het graf staat een beeldje gemaakt door een van de vele vriendinnen van mijn moeder. Een zittend meisje, ingetogen kijkt ze in de verte. Zoals ze daar zit, bij de urn van mijn vader doet ze me denken aan mijn overleden zusje. Ze kijkt naar de plaats waar mijn vaders urn begraven is. Het lijkt alsof ze, net als ik, wacht op de gouden esdoorn die ik op de urn gezaaid heb.

Alleen op de wereld in mijn achtertuin

In het kleine stukje wildernis heb ik een magnoliatak geplant. In het voorjaar was de tak in een vaas uit gaan lopen en had wortels gekregen. De Magnolia was de lievelingsbloem van mijn moeder. Na haar dood hebben we de buurt afgezocht naar bloeiende takken en gevraagd of we een tak mochten hebben voor op haar kist. En zo zijn we weer samen, wij vieren, ieder in een andere vorm. Ik als enige die nog leeft. Ik begin te huilen. In de eerste plaats om mijn overleden vader. Nu pas besef ik dat ik hem nooit meer zal zien, zal kunnen kussen, zijn en mijn tranen zal voelen als we elkaar weer zagen. Maar ook om mijn lang geleden overleden moeder en zusje. Beide moe van dit leven. Ondanks al het verdriet zijn het ook tranen van blijdschap omdat ik het gevoel heb dat we toch weer samen zijn, hier, in het nu, in dit kleine stukje verwilderde tuin.

Lees verder

Nieuws

Burgemeester Eberhard van der Laan overleden

Burgemeester Eberhard van der Laan is 5 oktober overleden aan de gevolgen van longkanker. Zijn stad maar ook Nederland rouwt om het verlies.

Gedeeld

op

door

Burgemeester Eberhard van der Laan
Foto: Gemeente Amsterdam

Burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam is gisteravond op 62-jarige leeftijd overleden. Hij overleed aan de gevolgen van longkanker en laat vrouw en vijf kinderen achter. De stad is inmiddels in rouw gedompeld om het verlies van haar zo enorm geliefde burgemeester.

Eberhard Edzard van der Laan werd in 1955 geboren in Leiden. Hij studeerde rechten aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, waar hij later in 1992 ook het bekende advocatenkantoor Kennedy van der Laan oprichtte.

Zijn stad Amsterdam

Hij zei z’n advocatenkantoor vaarwel toen hij Minister voor Wonen, Werken en Integratie kon worden. Maar daarvoor zat hij al van 1990 tot 1998 in de gemeenteraad van Amsterdam. Van der Laan was dus in hart en nieren een betrokken en bewogen politicus. Iemand met het hart op de goede plek en een verregaande bevlogenheid als het ging om zijn stad Amsterdam. De stad waar hij zielsveel van hield.

Betrokken en daadkrachtig

Onlangs bleek nogmaals hoe zielsveel de stad ook van haar burgemeester hield, toen massaal gehoor werd gegeven aan de oproep om van der Laan te trakteren op een applaus van enkele minuten. Zijn persoonlijkheid, betrokkenheid en eindeloze daadkracht lag goed bij de Amsterdammers. Voorbeelden van zijn daadkracht waren projecten als de inmiddels bekende Top600, zijn aanpak van gewelddadige veelplegers én de Treiteraanpak in de buurt.

Burgemeester Eberhard van der Laan overleden

Wil je ook het online condoleanceregister voor de burgemeester tekenen? Laat dan hier een bericht van medeleven achter. Na de begrafenis zullen alle reacties worden overhandigd aan de familie.

Lees verder

Nieuws

Herfst in Nederland, wat ben je toch mooi!

Herfst in Nederland, blogger Alice Bunt beschrijft haar liefde voor deze periode terwijl ze een wandeling maakt met haar hond Bika.

Gedeeld

op

Herfst in Nederland

Het is ’s morgens vroeg. Ik wandel met mijn hond Bika in een van de vele bossen die Almere rijk is. Bij de aanleg van Flevoland is overal over nagedacht en nog voordat er land was en er alleen nog maar water, waren de polders al ontworpen op de tekentafels.

Toch zijn er ook spontaan ontstane bossen zoals het Wigenbos in Almere. Het bos doet denken aan een oerwoud: rond een voormalig zandwinplas  kwamen de schietwilgen spontaan op en zij bepalen nu het bosbeeld.

Rechtop in de wind

Maar de meeste bossen in Almere zijn aangelegd zoals het Vaartsluisbos. De bomen staan kaarsrecht in het gelid. Lange, rechte rijen verschillende populierensoorten bepalen het bosbeeld. Regelmatig worden bomen vervangen door jonge bomen omdat de oude bomen van soms wel 35 meter hoog de stormen niet meer overleven. De toppen van de populieren breken af en zijtakken vallen met veel geweld naar beneden. Zo ontstaan er lege plekken in het bos waar de stormen vrij vat op hebben.

Bankje

Foto: Alice Bunt

Zingende bomen

Maar nu is het windstil, geen zuchtje wind, alleen maar stilte. Ik heb nog geen zin om naar huis te gaan en zoek een bankje. Daar, onder de populieren kom ik tot rust. De populier is mijn lievelingsboom. Ik houdt van de geur van de balsempopulier in het voorjaar. En in het najaar verspreiden de stervende bladeren ook een heerlijke geur. Maar de populier is vooral mijn lievelingsboom omdat hij kan praten. Bij het minste zuchtje wind begint de boom te zingen: een zachte samenzang tussen de wind en de hartvormige bladeren van de boom. Zachtjes vertellen ze een verhaal, mijn verhaal. Ze vertellen over angst, verlies en eenzaamheid. Maar ook schrijven ze samen een gedicht, zachtjes uitgesproken, over liefde, over verlangen, over vriendschap. Maar nu, als ik naar mijn hond kijk die vrolijk rondspringt in het gras vertellen de wind en de bladeren een heel ander verhaal, het verhaal van weidsheid en van vrijheid, het verhaal van Flevoland. Nu bezingen zij het hier en nu, lezen ze samen het gedicht over dit moment waarin nog zoveel te genieten valt.

Hond Bika

Foto: Alice Bunt

Herfst in Nederland

Als ik naar de zacht bewegende bladeren van de ratelaar kijk zie ik opeens kleine vogels, meesjes, die tussen de bladeren heen vliegen en plotseling  lijken te verdwijnen tussen het grijs van de onderkant van de bladeren. Ze vliegen van tak naar tak en lijken zich bewust van de beschutting die de bewegende bladeren van de populier hen geeft. Het is alsof de vogels extra genieten van deze vroege nazomer, nog voordat het komende najaar en winter met hun kou en stormen komen die het leven voor hen een stuk moeilijker gaan maken.

Opeens begin ik te rillen, het is te koud om nog langer op het bankje te blijven zitten. Samen met Bika loop ik terug naar huis, terug naar het gewone leven, naar het kunstproject Full Colour dat Hein Walter en ik aan het opzetten zijn voor mensen met een psychiatrische achtergrond. En na zo’n ochtend als deze ben ik weer vol goede moed en weet ik het heel zeker: het project wordt een groot succes!

Lees verder

Meest gelezen