Volg ons online

Nieuws

Vechters

Onderzoeker Thomas Puvill gaat op bezoek bij een oude dame en haar man. “Vechters zijn we” vertelt de dame meerdere malen.

Gedeeld

op

Vechters zijn het

Ze stond op om me te begroeten: een beleefde gewoonte waaraan ze vasthield zoals aan haar krukken, maar die haar veel energie kostte. Als ze zat, zou je zeggen dat je een gezonde vrouw voor je had. Ze hield haar gesprekspartners graag een mooie lach voor, waarin een onmiskenbare jeugdigheid bewaard was gebleven. Ik stelde me als vrijwilliger voor aan haar en haar echtgenoot en bedankte hen dat ik langs mocht komen. Op mijn verzoek somde ze haar gezondheidsklachten op: een treurig stemmende lijst, die in rap tempo in omvang was toegenomen.

We zijn vechters

In het afgelopen jaar, haar vijfenzeventigste, waren als gevolg van reuma haar beide heupen vervangen. “We wachten de werking van de nieuwe medicijnen af. Alles is mogelijk.” Zou dat echt zo zijn? “We zullen zien hoe het gaat.” Het vermogen om auto te rijden, te wandelen en zware voorwerpen vast te houden was ze in korte tijd verloren. Hoewel ze zich bezwaard voelde, nam haar man haar nog regelmatig mee uit het huis. “We zijn vechters.” “We zoeken kleine puntjes aan de horizon,” vulde hij aan.

Ik ben een optimist

Met een vragenlijst in de hand, vroeg ik haar naar haar leven. Vrije tijd? Contacten? Eenzaamheid? Bescheiden maar gepassioneerd vertelde ze over de dingen die ze nog kon doen: lezen en breien. Haar gehoor liet haar soms in de steek. Ze keek dan naar haar man, die de vraag voor haar herhaalde. Ik sloeg een bladzijde om: “Wat vindt u van de manier waarop u nu in het leven staat? Vindt u die prima, goed, redelijk, matig of slecht?” Ze keek haar man vragend aan. “Wat je van de manier vindt waarop je in het leven staat” herhaalde hij, harder. “Sorry?” lachte ze, en sloot haar ogen. Nog iets harder: “Hoe je in het leven staat, Emma.” “Nou, wat ik net zei. Ik heb mijn breien, mijn boeken. En we wachten de pillen af.” “Nee, dat vroeg hij niet.” “Wat dan?” “Prima, goed, redelijk, matig, of slecht.” Ik probeerde het nog eens: “Wat vindt u van de manier waarop u nu in het leven staat?” “Vind je die prima, goed, redelijk, matig of slecht.” “Vindt u die prima, goed, redelijk, matig, of slecht?” “Ik ben een optimist,” fluisterde ze. “Maar dat antwoord staat er niet tussen.” “Er zijn geen foute antwoorden,” stelde ik haar gerust. “Prima, goed, redelijk, matig of slecht,” herhaalde haar man traag.

Het oordeel

Ze nam even de tijd om na te denken. Ik bedacht me hoe ze in die stilte eerst de relevante gebieden zocht waarop ze haar oordeel zou baseren. Dat ze dan voor ieder gebied een schaal zou bepalen waarop ze deze beoordeelde, en vervolgens zou ze kiezen hoe ze deze gebieden wilde samenvoegen tot één totaaloordeel. Ten slotte zou ze dit oordeel moeten koppelen aan één van de woorden die haar man haar gaf. “Redelijk…” Het was alsof ze het woord tussen duim en wijsvinger oppakte en met een vies gezicht mijn kant op gooide.

Verslechterende gezondheid

Ze kon zich niet vinden in de vraag: de manier waarop u nu in het leven staat? Het heden, met haar snel verslechterende gezondheid, stak karig af bij hoe ze altijd in het leven had gestaan, en hoe ze dit in de toekomst voor zich zag. “We zoeken puntjes aan de horizon…” Voor haar was haar lage welzijn niets anders dan een signaal dat ze haar leven opnieuw moest inrichten. Ze had pas net ontdekt welke potentie een leven met boeken voor haar had. En ze had zich net ingeschreven voor een cursus, waarmee ze zich voor het eerst op het voor haar nog onbekende terrein van het internet zou begeven. Ze fantaseerde erover alsof ze haar koffers al aan het pakken was voor een wereldreis. Juist omdat het leven nu zo weinig goeds met zich meedroeg, begreep ze niet waarom we geïnteresseerd waren in die kleine momentopname; waarom we liever de film op pauze zetten en dat moment interpreteerden dan dat we hem helemaal keken.

Pijn als zingeving

Het tweede wat ze verwierp, waren de antwoordcategorieën. Iedere dag bevat een beetje prima, een beetje goed, een beetje redelijk, matig en slecht. Slechts de mate waarin, verschilt van dag tot dag. Deze momenten staan in zo’n contrast tot elkaar, dat ze zich als olie en water niet willen vermengen tot één categorie. Ten slotte kan slecht gelijktijdig ook goed of zelfs prima zijn, bijvoorbeeld als ze pijn ziet als zingeving.

Ik ben een vechter

Vastberaden om haar film een mooi vervolg te geven, liet ze zich dan ook dankbaar informeren over diensten in haar omgeving. “Ik ben een vechter,” herhaalde ze. We sloten ons gesprek af en ik vroeg haar of er nog iets anders was dat haar te binnen schoot. Iets waar ze behoefte aan zou hebben. Ze aarzelde.

Auto’s met handpedalen

“Ik heb weleens gelezen dat ze auto’s maken met handpedalen voor gas geven en remmen. Dat zou nou echt wat voor mij zijn, dan kan ik weer naar mijn vriendinnen toe. Weet u of ik die ergens kan kopen? Geld is geen probleem.”

Ja, ze zijn er.

meer informatie

NED7 is dé community voor 50-plussers die bewijzen dat ouder worden alles behalve vervelend is.

Advertentie

Nieuws

Afscheid nemen van je huisdier

Afscheid nemen van je huisdier, het is niet makkelijk. Daar weet blogger Alice Bunt alles van. Ze nam onlangs afscheid van haar kat.

Gedeeld

op

Afscheid nemen van je huisdier
Foto: Alice Bunt

Mijn poezenbeest is dood. Kommis heette ze. Ik heb haar in laten slapen. Haar leventje was op: haar nieren functioneerde niet goed meer en ze had een schildklieraandoening. Eng mager was ze op het laatst. Ze dronk veel en het plezier in haar kattenleventje was weg.

Een echte buitenkat was ze, ik had haar opgehaald uit het asiel: een zielig grijs hoopje, bang zat ze in een hoekje van haar hokje en schuw is ze altijd gebleven. Zodra ze ‘vreemden’ hoorden ging ze naar buiten en verstopte zich op een veilig plekje. Zelfs voor mijn dochter, die nog thuis woonde toen Kommis bij ons kwam, werd ze weer schuw nadat mijn dochter op zichzelf was gaan wonen. En nu is Kommis er niet meer. Ik verwacht haar nog steeds op haar vaste plaatsje in de tuin en als ik voor de deur iets zie bewegen denk ik dat zij het is.

In laten slapen

Het moeilijkste was het moment om het besluit te nemen haar in te laten slapen. Want wat is het juiste moment? Ben ik te vroeg, te laat? Hoe merk je aan een poesje dat het voor haar niet meer verder hoeft, dat haar leven voltooid is. Bij mensen is het duidelijk: er zijn afspraken omdat er een euthanasieverklaring is opgesteld, of mensen hebben zelf maatregelen genomen om hun leven te kunnen beëindigen als het leven voor hen voltooid is.

Afscheid nemen van je huisdier

Maar bij dieren ligt dat anders, dan ligt de verantwoordelijkheid helemaal bij de eigenaar. Hij of zij moet beslissen of je het dier gaat behandelen of in laat slapen. Een heel grote verantwoordelijkheid. Zijn eigenaren bereid afscheid te nemen van hun huisdier of beslissen ze het diertje te laten lijden met een behandeling waarvan de uitkomst onzeker is. Het diertje weet niet waarom het pijn heeft, voor hem bestaat alleen het hier en nu en de pijn die het heeft. Dan komt het aan op een goede dierenarts bij wie dierenwelzijn voorop staat en die de eigenaar goed advies geeft, hoe moeilijk het ook kan zijn omdat dat misschien inhoud dat de eigenaar afscheid moet nemen van zijn of haar huisdier.

Geen pijn lijden

Van mij mag een dier geen pijn lijden en moet het een normaal ‘dierenbestaan’ kunnen hebben. Oud worden mag, natuurlijk. Ik vind oudere dieren aandoenlijk, ze hebben iets vertederends en hebben de zorg en bescherming van hun eigenaar extra hard nodig. En als oudere dieren pijn krijgen zal ik de eerste zijn die zal proberen die pijn weg te nemen met pijnstillers. Maar dieren zijn hard, ze geven niet aan wanneer ze chronische pijn lijden, daarvoor moet je je dier heel goed kennen. En mocht wegens ziekte van het dier het einde in de toekomst onvermijdelijk zijn dan ga ik niet behandelen maar laat mijn diertje inslapen, thuis, in hun eigen veilig omgeving. Net als Kommis, spinnend in mijn armen kreeg zij haar narcose en op haar kussentje kreeg zij haar laatste injectie.

Inmiddels is haar as weer thuis en staat bij de andere overleden dieren in het dode-dieren-hoekje op de koelkast. Allemaal dieren die bij mij gewoond en geleefd hebben en waar ik met heel veel verdriet afscheid van heb moeten nemen.

Lees verder

Nieuws

Mijn bijzondere dochter met MS

Blogger Alice Bunt vertelt over haar bijzondere dochter. Ze heeft net te horen gekregen dat zij multiple sclerose heeft.

Gedeeld

op

Mijn bijzondere dochter

De laatste paar weken blijft dit nummer van Roberta Flack maar door mijn hoofd spoken. De meeste mensen hebben een of ander romantisch beeld bij dit nummer: een eerste blik van twee volwassenen die elkaar na die blik nooit meer zullen vergeten.

Misschien blijft het bij die ene blik, misschien groeit er een heel mooie liefde. Of misschien is die ene blik het begin van een vriendschap voor het leven. Maar voor mij is dit nummer de laatste tijd onlosmakelijk verbonden met mijn dochter Marieke, mijn geweldig, mooie dochter die net als ik een bipolaire stoornis heeft.

Net geboren

Het is nog donker wanneer ik ’s morgens vroeg met mijn hond Bika in het park wandel. De maan maakt vreemde vormen van de kronen van de bladerloze bomen. Ik ben alleen en er is maar een ding waaraan ik kan denken: Marieke en aan haar diagnose, MS, Multiple Sclerose. De woorden van Roberta Flack blijven rondzingen in mijn hoofd: ‘The first time ever I saw your face’. De eerste keer dat ik haar zag: net geboren, ze kon haar hoofdje al optillen. Het leek alsof ze toen al niets wilde missen, alles mee willen maken. En nu dan deze diagnose. Eerlijk gezegd weet ik niet goed wat ik moet, met al die gevoelens die de diagnose teweeg brengen: verdriet, angst, onzekerheid, bange vragen over de toekomst, haar toekomst, Marieke’s toekomst.

Loslaten

Ik heb geen idee hoe ik Marieke kan helpen, of ik haar überhaupt wel kan helpen. Misschien zijn onze wegen met dit verdriet wel wegen die we afzonderlijk af moeten leggen. Los van elkaar: zij om te leren accepteren te leven met nog een aandoening; leren een manier te vinden om zichzelf, Marieke te blijven; leren haar toekomst ondanks alles blijmoedig te gemoed te zien, een toekomst vol vragen, onzekerheden, somber en angstig soms. En ik moet leren haar opnieuw los te laten, haar de kans te geven om als volwassen vrouw door te gaan met haar leven, haar eigen uitwegen te vinden voor haar toekomst met de zekerheid dat ze altijd bij me terecht kan.

Bijzondere dochter

Hier, in het maan verlichte park blijven tranen branden in mijn ogen, blijven steken in mijn keel, weten geen uitweg te vinden naar buiten, verstikken me. Ik wou dat ik voor altijd door kon lopen, weg kon lopen, verdwijnen in een wereld zonder verdriet, waar alleen nog Marieke en ik bestaan zoals op dat eerste moment waarop er niets anders bestond dan mijn mooie, net geboren dochter en ik en mijn liefde voor haar waaraan niets maar dan ook niets veranderd is sinds ik haar voor het eerst zag.

Lees verder

Nieuws

Alles mag op zaterdag!

Alles mag op zaterdag. Vroeger was dat wel anders. Vintage blogger GT Rovers blikt terug op tijden waarin zaterdag geen vrije dag was.

Gedeeld

op

door

Alles mag op zaterdag

Alles mag op zaterdag. Wat een heerlijke gedachte en voor ons de normaalste zaak van de wereld. Maar dat is het niet altijd geweest. Vintage blogger GT Rovers legt uit dat nog niet zo lang geleden de werkweek er heel anders uitziet dan tegenwoordig.

Tegenwoordig is het weekend namelijk véél te kort om al onze activiteiten in te proppen. Maar onze voorouders waren al dolblij met één vrije dag per week! Je leest het goed. 48 uur werken was de normaalste zaak van de wereld. Iets wat we ons tegenwoordig, met al onze verworvenheden, niet meer kunnen voorstellen.

Invoering Arbeidswet

Dankzij een lange strijd van de socialisten werd in 1919 de Arbeidswet ingevoerd. Die zorgde ervoor dat de werkweek verkort werd naar maximaal 45 uur. Dat betekende één hele vrije dag per week en één halve. Op zaterdag werkte men voortaan maar tot 12 uur. Door pressie van de christelijke partijen werd de hele zondag een vrije dag, zodat ook de arbeiders naar de kerk konden. Dit was destijds dus al een enorme vooruitgang.

48-urige werkweek

Na de Tweede Wereldoorlog gooide de regering roet in het eten door te besluiten dat een werkweek uit minimaal 48 uur moest bestaan. Het land was immers in de opbouw. Voortaan werkte men doordeweeks minstens 8,5 uur per dag en op zaterdag tot 13 uur. Wederom kwam het socialisme op voor de arbeiders. De arbeidersbeweging pleitte al vanaf 1955 voor de invoering van een 40-urige werkweek. In Amerika en in een aantal West-Europese landen hadden de werknemers al jaren vrij op zaterdag. De productiviteit was daar enorm gestegen, doordat de werknemers uitgerust op het werk verschenen.

Alles mag op zaterdag

Pas op 23 december 1960 was het zover. Zowel het kabinet als het bedrijfsleven stemde schoorvoetend in met dit wetsvoorstel. Vanaf 1 januari 1961 kregen de werknemers vrij op zaterdag. Dit gold overigens niet voor iedere beroepsgroep. Zo werd op enkele scholen nog tot 1971 op zaterdagochtend lesgegeven.

Experimenteren

Voor de economie bleek de nieuwe wet een gouden zet. Meer vrije tijd had tot gevolg dat de bevolking meer geld uitgaf aan luxegoederen, zoals kleding en auto’s om gezellige dagtochtjes mee te maken. In die tijd was men dus zeer content met een 40-urige werkweek. Wat is de volgende stap? Er zijn inmiddels al die experimenteren met een zesurige werkdagen.

Meer weten?

Meer weten over de bijzondere verhalen van vroeger? Op het blog van GT Rovers vind je meer weetjes en unieke feiten over vervlogen tijden in Nederland.

Bron: GT Rovers

Lees verder

Meest gelezen