Volg ons online

Nieuws

Nieuwsgierigheid is de beste drijfveer

Elisabeth Fisher (100), een Amsterdamse die nieuwsgierigheid ziet als haar belangrijkste drijfveer in het leven. En haar leven is op z’n minst bijzonder te noemen. Heel bijzonder!

Gedeeld

op

Nieuwsgierigheid
Foto: Claudia Kamergorodski

‘Onderwerp je nooit, nooit, nooit aan enige autoriteit’, is het eerste dat mijn moeder, een echte Friezin, me leerde. Mijn moeder was tijdens de oorlog de eerste hongerstaakster in Nederland. Tijdens een demonstratie tegen de oorlog schold ze een politieagent uit en werd toen onmiddellijk gearresteerd. Ze was een ‘rooie’.’

Ze moest naar de gevangenis op de Weteringschans in Amsterdam. Haar les om je niet te onderwerpen aan een autoriteit heb ik goed in mijn oren geknoopt. Dus ben ik in mijn leven van de ene rotzooi naar de ander gerold, haha. Maar ik heb wel een avontuurlijk leven gehad. Ik heb in verschillende landen gewoond en heel veel mensen ontmoet. Mijn kracht is mijn nieuwsgierigheid. Die nieuwsgierigheid heb ik altijd gehad. Ik ben naar Rusland gegaan want ik wilde Sacharov wel eens ontmoeten. Ik heb zes talen geleerd ik spreek Nederlands, Frans, Duits, Engels, Italiaans en wat Russisch. Ook kan ik vloeken in het Hindi.’

Het leven is een cadeau

‘Wanneer mensen de tijd nemen en de nieuwsgierigheid hebben om rond te kijken en te zien hoe rijk Nederland is met hun nieuwe burgers, dan zou dat voor iedereen aangenamer zijn. Je moet mensen in hun waarde laten. En als je iets van een andere cultuur niet begrijpt of vreemd vindt, dan vraag je ernaar. Dan leggen de mensen het je uit en dat is geweldig. Dat is echt ge-wel-dig. Dóórvragen, belangstelling tonen, dan pas kom je achter waarheden. Je ziet dan overeenkomsten en verschillen. Want eigenlijk zijn we allemaal hetzelfde. We beseffen te weinig dat het een wonder is dat we op de wereld zijn. We zijn begonnen met niets. Als je geboren wordt dan weet je niets. Het leven is het enige dat we cadeau krijgen en daar moet je zelf wat van zien te frutselen.’

Lezen is belangrijk

‘Lezen is belangrijk. Je kunt niet vroeg genoeg beginnen met het leren lezen. Ik ben zo’n mens dat geen opleiding heeft afgerond. Maar lezen is de redding van de gewone mens, haha. Mijn moeder legde alles uit. Alle woorden die ik niet kende. Ook heeft ze me geleerd dat arm zijn niet erg is zolang je manieren hebt. Weet je, een magere jeugd is een geschenk voor het leven. Ik heb namelijk geleerd dat je zonder veel bezit kunt leven. Ik ben daardoor nooit afhankelijk geweest van spullen.’

Activiste

‘Ik was politiek actief, en was een activiste. Zo heb ik mee gedaan aan de blokkade van Berlijn. Ik heb veel contact gehad met WillIe Brand want die kende ik nog uit de jeugdbeweging. Ik heb in Brussel gewoond, Parijs, Frankfurt, Praag, Amerika. De wereld is zo klein! Ik heb overal wel werk gehad. Het scheelde enorm dat ik zoveel talen sprak. Na de oorlog heb ik bij Het Parool gewerkt. Ik vroeg aan Frans Goedhart of hij geen werk voor me had. Hij heeft Het Parool opgericht. Het was toen een verzetskrant. En ja hoor, ik mocht stukjes schrijven en dat deed ik graag. Ik heb jaren met Karel van het Reve samengewerkt.’

Nieuwsgierigheid is belangrijk

‘We leven in een wereld waar het draait om succes. Daardoor maken we alles mooier dan het in werkelijkheid is. We moeten veel meer kijken en dan bedoel ik echt zien. Ik vertel mijn hele leven verhalen. Ik hou er vooral van om verhalen aan kinderen te vertellen. Ik had zelf twee kinderen. Mijn zoon is toen hij eind vijftig was overleden aan kanker en mijn dochter door de drank. Ze was niet te redden. Dat is natuurlijk heel, heel erg zwaar geweest. Elke morgen zeg ik nog: dag Pop, dag jongen. Ik heb ook mijn echtgenoten verloren. Men leert in het leven te relativeren. Maar ik heb zoveel vrienden en hulp om me heen. En ik ontmoet altijd nog nieuwe mensen. Nieuwsgierigheid is de beste drijfveer die je kunt hebben. Zolang je maar je manieren hebt.’

Meer weten?

Wil je meer weten over de Vastenactie van dit jaar? Bezoek dan de website van de actie of de aparte website van de 40-dagen challenge.

Yvonne Witter is adviseur bij het Aedes Actiz en weet alles over woonvormen voor ouderen.

Advertentie

Nieuws

De eerste dag

Blogger en fotograaf Alice Bunt is onderweg met de trein als ze prachtige gedichten ziet hangen op het perron.

Gedeeld

op

De eerste dag

Als ’s morgens het eerste licht
door de gordijnen dringt
smelten je laatste dromen.

Er klinken geluiden
uit de achtertuinen
een buurman stapelt stenen
een rammelende kettingkast.

Het is vandaag de eerste dag
om met iets te beginnen
waar niemand aan begon.

Fetze Pijlman
Station Almere Centrum

Nerveus

Ik moet met de trein naar Amsterdam en ik ben te vroeg op het station, ik ben altijd te vroeg op het station. Mijn vader werkte bij de Nederlandse Spoorwegen en als we op vakantie gingen of op familiebezoek reisden we uiteraard per trein. Mijn vader ging de dag van ons vertrek gewoon naar zijn werk. En voordat hij vertrok drukte hij mijn moeder op het hart vooral niet te laat te komen. Mijn moeder was de hele dag nerveus, hield de klok angstvallig in de gaten en probeerde er voor te zorgen dat wij schoon bleven: geen bedoezelde snoetjes, geen vieze handjes, geen vlekken op onze schone kleren. Vooral bij mij was dat onbegonnen werk. Ik voel nog mijn moeders bespuugde hand die mijn mond probeerde schoon te poetsen.

Stationsgedichten

En nu sta ik dan te vroeg op Station Almere Centrum. Op het perron hangen gedichten naast de gele borden met de vertrektijden, zakelijk naast poëtisch. Een romantisch stelletje leest het gedicht, ze lachen naar elkaar, kussen elkaar en lopen weg. Ik lees ook het gedicht: zo simpel, zo realistisch en zo waar. In de trein denk ik na over de laatste strofe: ‘het is vandaag de eerste dag om met iets te beginnen waar niemand aan begon’. Het maakt me blij, deze zin, zo positief.

Nieuw project

Ik vraag me af welke aan welke nieuwe projecten ik zou kunnen beginnen, misschien al wel vandaag: een nieuw fotoproject starten, een mobiel ontwerpen, zelf gedichten gaan schrijven. Maar dan realiseer ik me dat er een voorwaarde is: ‘waar niemand aan begon’. Ik krijg het benauwd want alles is al een keer gedaan, er is zelfs een boek over geschreven. Misschien liggen er nog uitvindingen in het verschiet, nieuwe theorieën over wetenschappelijke onderwerpen. Misschien is het zinnetje ‘het is vandaag de eerste dag om met iets te beginnen waar niemand aan begon’ bedoeld voor mensen die zich daar mee bezig houden maar niet voor mensen zoals ik.

Bijbelverhalen

De dag waar ik me zo op verheugd had en die zo vrolijk begon begint te lijken op het verbleekte, waterige zonnetje buiten. Maar dan denk ik aan Hein en aan Peter en aan Job. Samen gaan we het Bijbelverhaal van ‘Job’ verbeelden. Peter en ik gaan de komende tijd foto’s maken en samen met Hein gaan we foto’s kiezen die bij het boek ‘Job’ passen. Hein maakt daar dan gedichten bij en het geheel wordt gepubliceerd in ‘CUNST PS’, het digitale tijdschrift van Kunstenaars Vereniging Flevoland. Foto’s in combinatie met gedichten is al eerder gedaan, o.a. door Hein en mij. Samen hebben we het sterven van mijn vader verwoord en verbeeld als ‘De Kruisgang’. Maar toch denk ik dat het project ‘Job’ helemaal nieuw is, nog nooit eerder gedaan, al was het alleen al vanwege de unieke samenwerking tussen Hein, Peter en mij.

Meer weten?

Wil je meer weten over de gedichten en foto’s die Alice Bunt heeft gemaakt over haar overleden vader? Bekijk hier het prachtige resultaat!

Lees verder

Nieuws

Meer ouderen overlijden aan een val

Meer ouderen overlijden aan een val tegenwoordig. Als je de cijfers vergelijkt met 2000 dan zie je een extreme toename van het aantal overlijdensgevallen. Dat kan nooit alleen aan de vergrijzing liggen.

Gedeeld

op

door

Overlijden aan een val

Overlijden aan een val, het komt tegenwoordig veel vaker voor dan in 2000. Volgens de cijfers van het Centraal Bureau van de Statistiek kwam het in 2016 bij 80-plussers zelfs zes keer vaker voor. Dat kan niet alleen maar komen door vergrijzing.

En als je naar de totalen kijkt zie je opeens wat dat betekent. Het aantal 80-plussers dat na een ongelukkige val overlijdt was in 2000 nog 391. In 2016 waren dit er maar liefst 2.501! Volgens drie verschillende ‘valonderzoekers’, die hier onlangs over publiceerden in het ‘Journal of the American Medical Association’, heeft dit meerdere oorzaken. “Naar de oorzaken doen we verder onderzoek”, zegt chirurg in opleiding Klaas Hartholt van het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft, de eerste auteur van het artikel.

Langer thuis wonen

“Belangrijk is in elk geval dat oude mensen langer thuis blijven wonen, dat ze ook ouder worden, vaak aan meerdere ziekten lijden en vaak veel medicijnen slikken.” Die medicijnen zijn misschien heilzaam, maar sommige verhogen de valkans. Een onverwachte oorzaak, schrijven de onderzoekers in hun artikel, kan zijn dat oudere mensen tot op hogere leeftijd actiever blijven, waardoor ook hun kans op een akelige val toeneemt.

Overlijden aan een val

Er was in deze eeuw een forse groei in het aantal 80-plussers, maar dat verklaart de groei bij lange na niet, want ook de sterfte gemeten per 100.000 80-plussers steeg tot ruim het drievoudige, van ongeveer 100 naar 365 per 100.000 in 16 jaar tijd. De definitie van een ongelukkige val is duidelijk: zo’n val wordt als primaire doodsoorzaak aangewezen als iemand binnen dertig dagen na een val overlijdt. Hartholt: “Dat overlijden kan dus ook direct thuis gebeuren. Maar als iemand na een val een hersenbloeding krijgt of een heup breekt, kan een patiënt ook in het ziekenhuis of verpleeghuis zijn. Altijd komt er na zo’n overlijden in Nederland een lijkschouwer langs om de doodsoorzaak vast te stellen. Om te beoordelen of het echt een ongeluk was.”

Ongelukkige val

Het onderzoek laat niet alleen zien dat de kans op een ongelukkige dodelijke val de afgelopen jaren is toegenomen, maar ook dat de kans op de dood na een val bij hoger wordende leeftijd steeds verder stijgt. In 2016 stierven 149 per 100.000 80- tot 84-jarigen na een ongelukkige val. Bij 95-plussers lag die sterfte bijna tienmaal hoger: 1.367 per 100.000 mensen. Het betekent voor 95-plussers een jaarlijkse kans van ruim 1 procent op de dood na een val.

Heilige graal

“Het voorkomen van een val bij ouderen is een beetje als het zoeken naar een heilige graal”, zegt Hartholt. Alleen stoppen met multimedicatie is niet voldoende. De oorzaak voor vallen bij ouderen kent meerdere oorzaken en er is daardoor niet één oplossing. De huisarts kan ouderen verwijzen naar een valkliniek bij afdelingen klinische geriatrie, waar wordt gezocht naar een onderliggende oorzaak. Hartholt: “Zo kan het zijn dat iemand naar de oogarts moet om te kijken of het zicht voldoende is, naar de fysiotherapeut om valtraining en oefeningen te krijgen en komt er iemand thuis langs om losliggende kleedjes op te ruimen.”

Meer weten?

Meer weten over hoe een val te voorkomen? Bezoek dan eens de speciale website van de GGD Amsterdam die over dit onderwerp gaat.

Bron: NRC

Lees verder

Nieuws

Het is voorbij, voor nu

De afgelopen periode interviewde blogger Yvonne Witter 100-jarigen over hun leven en hun toekomst. Het is voorbij nu, maar nog niet helemaal. Er komt namelijk nog meer!

Gedeeld

op

Het is voorbij

De afgelopen 40 dagen heeft blogger Yvonne Witter tal van 100-jarige Nederlanders geïnterviewd. Ze deed dat voor de jaarlijkse Vastenactie. Het laatste interview is geplaatst. Het is voorbij. Tijd om terug te kijken. Maar ook vooruit!

‘De afgelopen veertig dagen heb ik gesprekken gehad met ouderen van 100 jaar of ouder. Het begon als een spontane actie voor de Vastenactie. Het leek me al langere tijd interessant om ouderen van dezelfde generatie als mijn grootouders vragen te stellen, naar hun verhalen te luisteren en van hun ervaringen te leren. En daar heb ik volop van genoten!’

Behulpzaam

‘Tot mijn grote vreugde vonden de ouderen het zelf ook heel fijn om zo te praten. Familieleden waardeerden de korte stukjes meer dan ik had verwacht. Het leverde erg leuk mailcontact met hen op. Ook was het buitengewoon prettig om te merken hoe behulpzaam mensen zijn geweest bij het vinden van de 100-plussers. Onder anderen VUmc, Leyden Academy en ActiZ hebben mij goed geholpen. De gesprekken waren heel erg divers.’

Emotioneel

‘We hebben samen gelachen, er rolden soms tranen over de wangen van ouderen, familieleden en mezelf, we hebben foto’s gekeken en vooral genoten van rust en aandacht. Alle gesprekken, raad en daad, zullen me bijblijven. Ze hebben een plekje in mijn hart gekregen, die eeuwelingen die zoveel hebben meegemaakt. Hun veerkracht, nieuwsgierigheid en eigenwijsheid is bewonderenswaardig.’

Het is voorbij

‘De vastentijd is afgelopen maar de gesprekken gaan nog even door. Ik heb namelijk nog niet alle honderdjarigen bezocht die mij wilden ontmoeten en ik vind de gesprekken veel te bijzonder om deze ontmoetingen nu niet meer te hebben. Bovendien ga ik de verhalen – op verzoek van lezers -bundelen. De ze worden aangevuld met wat cijfers, wijze lessen en reflectie! En, natuurlijk met prachtige foto’s van topfotograaf Claudia Kamergorodski die regelmatig mee ging.

Dus…wordt vervolgd!
Yvonne

Lees verder

Meest gelezen