Volg ons online

Nieuws

Kerst vieren in de jaren 50

Kerst vieren, tegenwoordig doen we dat heel anders dan in de jaren 50. Vintage blogger GT Rovers duikt in de archieven hoe anders dit vroeger ging.

Gedeeld

op

Kerst vieren

Kerst vieren, over een paar dagen is het alweer zover. Maar wist je dat kerst in de jaren 50 totaal anders werd gevierd dan vandaag de dag? Vintage blogger GT Rovers duikt zo net voor de feestdagen in de archieven om te zien hoe dat er destijds aan toeging.

Hoe vierde men Kerstmis in de jaren 50? Had men een versierde kerstboom met echte kaarsjes of juist alleen een kerststal? Ging men naar de nachtmis, of misschien naar een kerkdienst? Was het met bergen cadeautjes of alleen een leesboekje en een sinaasappel?

Kerstboom heidens gebruik

De Germanen versierden eeuwen geleden (dennen)bomen (die symbool stonden voor vruchtbaarheid) om de Boomgeesten gunstig te stemmen. De christenen vonden dit heidens gebruik maar belachelijk. En toch namen ze het, weliswaar met een andere symboliek, in de 16e eeuw toch over. De kerstboom stond nu symbool voor kennis, goed en kwaad en natuurlijk voor de boom waar Eva haar vergiftigd fruit uit plukte. Maar, de boom bleef wel netjes buiten! Pas na de Tweede Wereldoorlog mocht de kerstboom eindelijk in de woonkamers.

Protestants kerstfeest

Kerstochtend. De kerkklokken jubelen en nodigen de kerkgangers uit om naar de kerkdienst te komen. Uit volle borst zong men de kerstliederen, psalmen en gezangen mee. In de kerk stond een prachtige versierde boom. Na de dienst lekker een glaasje chocolademelk met een kerstkransje of een krentenbol. Eenmaal thuis werd een warme maaltijd op tafel gezet. Eigenlijk zoals altijd met aardappels en groente, met vaak een haas of konijn of een goed gekruide rollade. De bijbel kwam te voorschijn en het kerstverhaal werd voorgelezen. Het gezin luisterde ademloos naar het kerstverhaal. Was het donker? Dan werden er echte kaarsjes in de kerstboom aangestoken. Natuurlijk stond er een emmer water en een spons naast de boom, want je wist maar nooit.

Katholiek kerstfeest

Kerstavond. Het is bijna middernacht. Brr, door de bittere kou naar de nachtmis. In de kerk werd in het Latijn een prachtige mis opgedragen, maar wat was het koud in de onverwarmde kerk. Na deze mis kon men blijven zitten om nog twee (kleinere) missen bij te wonen of men ging meteen naar huis. Eenmaal thuis lekker opwarmen bij de kachel en gezellig (soms wat slaperig) samen aan de koffietafel. In de woonkamer stond een prachtige kerststal met daarnaast echte kaarsjes die aangestoken mochten worden. Snel nog wat slapen, want kerstochtend ging men weer naar de mis. Na deze mis zette moeder een ‘normale’ warme maaltijd op tafel met ook hier vaak wild of een sappige rollade bij. Even uitbuiken en een spelletje spelen, want ‘s middags was er lof (een korte gebedsdienst met gezang).

Gelukkig en zalig kerstfeest allemaal!

Meer weten?

Wil je meer weten over hoe her in de jaren 50 en 60 werd geleefd? Bezoek dan eens het blog van GT Rovers en lees meer interessante berichten over vroeger.

GT Rovers blogt over alles wat 'vintage' is. Vroeger was namelijk alles beter toch?!

Advertentie

Nieuws

Afscheid nemen van mijn vrienden

Blogger Alice Bunt is onderweg naar Utrecht om een goede vriend te ontmoeten. Voor de laatste keer. Afscheid nemen van vrienden omdat ze last heeft van een bipolaire stoornis is heel normaal geworden voor haar.a

Gedeeld

op

Afscheid nemen van mijn vrienden
Foto: Alice Bunt

Afscheid nemen is voor mij een van de moeilijkste en pijnlijkste aangelegenheden die er zijn: iemand gedag zeggen maar het voelt als vaarwel. Nog een keer omkijken met het gevoel dat dit het einde is van een relatie, van een liefde, een heel bijzondere liefde die duurde vanaf mijn studententijd maar waaraan  nu een einde is gekomen; het gevoel hebben dat dit de laatste keer is die gebogen rug ooit te zien en die slepende gang te zien verdwijnen in de gekleurde tunnel van Utrecht Centraal.

We hadden afgesproken voor De Oude Hortus in Utrecht. In de trein voel ik het al: mijn bipolaire aandoening gaat opspelen. Ik wordt druk in mijn hoofd: geluiden klinken snerpend, gillen door elkaar, brullen en krijsen, complete chaos. Wat nu, afzeggen? Ik had me zo op deze ontmoeting verheugd, weer even jong zijn, weer even dat gevoel, dat veilige, weer even niet overal alleen voor staan, even wegstappen, iemand anders worden, maar vooral: weer voelen, liefde voelen voor iemand en blij zijn met die liefde.

Het gaat mis

“Beheers je Alice,” denk ik, “beheers je, misschien red je het, misschien wordt de chaos niet te groot, focus je op buiten, het landschap, wat je ziet, laat de manie het niet overnemen.” Ik kijk naar de molen bij Weesp, het Naardermeer, de autowegen, de bouwactiviteiten om Utrecht Centraal. Als ik uitstap ben ik weer enigszins gekalmeerd, check uit en loop de stationshal binnen. Maar daar slaat de paniek weer toe: waar is de bus? Verward loop ik door de hal, mensen aansprekend, vragend, zoekend, lijn 2 toch? En waar zijn de bushaltes. Dan vind ik de bushaltes en lijn 2, stap in en houd angstvallig de aankondigingen van de haltes in de gaten. Universiteitsmuseum, ik stap uit, zoek De Oude Hortus en daar staat hij, Anton, koud, geïrriteerd, de wenkbrauwen gefronst. Ik ben meer dan een half uur te laat.

Afscheid nemen

Ik lijd aan ontremde manieën. Het meest erge daarvan is de boosheid, ik wordt niet vrolijk, euforisch maar boos, paranoia zelfs. Ik heb het gevoel dat ik constant om me heen moet kijken, ik ben achterdochtig, geloof niet meer wat er tegen me gezegd wordt. Als ik spreek hoor ik het boze in mijn eigen stem, raak geïrriteerd, verontwaardigd, verhef mijn stem. En ook als Anton en ik door de Hortus lopen moet ik me uit alle macht beheersen. Om weer in de realiteit terug te komen maak ik praatjes met vreemden, zomaar, spontaan spreek ik totaal onbekenden aan, druk pratend en gebarend. Als we weer terug gaan naar het Centraal station nemen we afscheid in de gekleurde noordtunnel van Utrecht Centraal. Ik weet dat het voorbij is, ik omhels Anton nog een laatste keer en kijk hem na als hij de andere kant oploopt.

Verdrietig

Onderweg huil ik en denk aan al die mensen die ik verloren heb, kwijt geraakt ben alleen maar door mijn bipolaire stoornis. Al die mensen die zomaar verdwenen en die ik heb laten verdwijnen door simpelweg niets meer van me te laten horen uit schaamte. En nu dan Anton. Het kost me steeds meer moeite om nieuwe vriendschappen aan te gaan, om me opnieuw te binden. Thuis wacht Hond Bika op me. Even vrolijk als altijd verwelkomt ze me. Samen gaan we wandelen en ik vertel haar, al huilend het hele verhaal.

Meer weten?

Wil je meer weten over de gedichten en foto’s die Alice Bunt heeft gemaakt over haar overleden vader? Bekijk hier het prachtige resultaat!

Lees verder

Nieuws

De eerste dag

Blogger en fotograaf Alice Bunt is onderweg met de trein als ze prachtige gedichten ziet hangen op het perron.

Gedeeld

op

De eerste dag

Als ’s morgens het eerste licht
door de gordijnen dringt
smelten je laatste dromen.

Er klinken geluiden
uit de achtertuinen
een buurman stapelt stenen
een rammelende kettingkast.

Het is vandaag de eerste dag
om met iets te beginnen
waar niemand aan begon.

Fetze Pijlman
Station Almere Centrum

Nerveus

Ik moet met de trein naar Amsterdam en ik ben te vroeg op het station, ik ben altijd te vroeg op het station. Mijn vader werkte bij de Nederlandse Spoorwegen en als we op vakantie gingen of op familiebezoek reisden we uiteraard per trein. Mijn vader ging de dag van ons vertrek gewoon naar zijn werk. En voordat hij vertrok drukte hij mijn moeder op het hart vooral niet te laat te komen. Mijn moeder was de hele dag nerveus, hield de klok angstvallig in de gaten en probeerde er voor te zorgen dat wij schoon bleven: geen bedoezelde snoetjes, geen vieze handjes, geen vlekken op onze schone kleren. Vooral bij mij was dat onbegonnen werk. Ik voel nog mijn moeders bespuugde hand die mijn mond probeerde schoon te poetsen.

Stationsgedichten

En nu sta ik dan te vroeg op Station Almere Centrum. Op het perron hangen gedichten naast de gele borden met de vertrektijden, zakelijk naast poëtisch. Een romantisch stelletje leest het gedicht, ze lachen naar elkaar, kussen elkaar en lopen weg. Ik lees ook het gedicht: zo simpel, zo realistisch en zo waar. In de trein denk ik na over de laatste strofe: ‘het is vandaag de eerste dag om met iets te beginnen waar niemand aan begon’. Het maakt me blij, deze zin, zo positief.

Nieuw project

Ik vraag me af welke aan welke nieuwe projecten ik zou kunnen beginnen, misschien al wel vandaag: een nieuw fotoproject starten, een mobiel ontwerpen, zelf gedichten gaan schrijven. Maar dan realiseer ik me dat er een voorwaarde is: ‘waar niemand aan begon’. Ik krijg het benauwd want alles is al een keer gedaan, er is zelfs een boek over geschreven. Misschien liggen er nog uitvindingen in het verschiet, nieuwe theorieën over wetenschappelijke onderwerpen. Misschien is het zinnetje ‘het is vandaag de eerste dag om met iets te beginnen waar niemand aan begon’ bedoeld voor mensen die zich daar mee bezig houden maar niet voor mensen zoals ik.

Bijbelverhalen

De dag waar ik me zo op verheugd had en die zo vrolijk begon begint te lijken op het verbleekte, waterige zonnetje buiten. Maar dan denk ik aan Hein en aan Peter en aan Job. Samen gaan we het Bijbelverhaal van ‘Job’ verbeelden. Peter en ik gaan de komende tijd foto’s maken en samen met Hein gaan we foto’s kiezen die bij het boek ‘Job’ passen. Hein maakt daar dan gedichten bij en het geheel wordt gepubliceerd in ‘CUNST PS’, het digitale tijdschrift van Kunstenaars Vereniging Flevoland. Foto’s in combinatie met gedichten is al eerder gedaan, o.a. door Hein en mij. Samen hebben we het sterven van mijn vader verwoord en verbeeld als ‘De Kruisgang’. Maar toch denk ik dat het project ‘Job’ helemaal nieuw is, nog nooit eerder gedaan, al was het alleen al vanwege de unieke samenwerking tussen Hein, Peter en mij.

Meer weten?

Wil je meer weten over de gedichten en foto’s die Alice Bunt heeft gemaakt over haar overleden vader? Bekijk hier het prachtige resultaat!

Lees verder

Nieuws

Meer ouderen overlijden aan een val

Meer ouderen overlijden aan een val tegenwoordig. Als je de cijfers vergelijkt met 2000 dan zie je een extreme toename van het aantal overlijdensgevallen. Dat kan nooit alleen aan de vergrijzing liggen.

Gedeeld

op

door

Overlijden aan een val

Overlijden aan een val, het komt tegenwoordig veel vaker voor dan in 2000. Volgens de cijfers van het Centraal Bureau van de Statistiek kwam het in 2016 bij 80-plussers zelfs zes keer vaker voor. Dat kan niet alleen maar komen door vergrijzing.

En als je naar de totalen kijkt zie je opeens wat dat betekent. Het aantal 80-plussers dat na een ongelukkige val overlijdt was in 2000 nog 391. In 2016 waren dit er maar liefst 2.501! Volgens drie verschillende ‘valonderzoekers’, die hier onlangs over publiceerden in het ‘Journal of the American Medical Association’, heeft dit meerdere oorzaken. “Naar de oorzaken doen we verder onderzoek”, zegt chirurg in opleiding Klaas Hartholt van het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft, de eerste auteur van het artikel.

Langer thuis wonen

“Belangrijk is in elk geval dat oude mensen langer thuis blijven wonen, dat ze ook ouder worden, vaak aan meerdere ziekten lijden en vaak veel medicijnen slikken.” Die medicijnen zijn misschien heilzaam, maar sommige verhogen de valkans. Een onverwachte oorzaak, schrijven de onderzoekers in hun artikel, kan zijn dat oudere mensen tot op hogere leeftijd actiever blijven, waardoor ook hun kans op een akelige val toeneemt.

Overlijden aan een val

Er was in deze eeuw een forse groei in het aantal 80-plussers, maar dat verklaart de groei bij lange na niet, want ook de sterfte gemeten per 100.000 80-plussers steeg tot ruim het drievoudige, van ongeveer 100 naar 365 per 100.000 in 16 jaar tijd. De definitie van een ongelukkige val is duidelijk: zo’n val wordt als primaire doodsoorzaak aangewezen als iemand binnen dertig dagen na een val overlijdt. Hartholt: “Dat overlijden kan dus ook direct thuis gebeuren. Maar als iemand na een val een hersenbloeding krijgt of een heup breekt, kan een patiënt ook in het ziekenhuis of verpleeghuis zijn. Altijd komt er na zo’n overlijden in Nederland een lijkschouwer langs om de doodsoorzaak vast te stellen. Om te beoordelen of het echt een ongeluk was.”

Ongelukkige val

Het onderzoek laat niet alleen zien dat de kans op een ongelukkige dodelijke val de afgelopen jaren is toegenomen, maar ook dat de kans op de dood na een val bij hoger wordende leeftijd steeds verder stijgt. In 2016 stierven 149 per 100.000 80- tot 84-jarigen na een ongelukkige val. Bij 95-plussers lag die sterfte bijna tienmaal hoger: 1.367 per 100.000 mensen. Het betekent voor 95-plussers een jaarlijkse kans van ruim 1 procent op de dood na een val.

Heilige graal

“Het voorkomen van een val bij ouderen is een beetje als het zoeken naar een heilige graal”, zegt Hartholt. Alleen stoppen met multimedicatie is niet voldoende. De oorzaak voor vallen bij ouderen kent meerdere oorzaken en er is daardoor niet één oplossing. De huisarts kan ouderen verwijzen naar een valkliniek bij afdelingen klinische geriatrie, waar wordt gezocht naar een onderliggende oorzaak. Hartholt: “Zo kan het zijn dat iemand naar de oogarts moet om te kijken of het zicht voldoende is, naar de fysiotherapeut om valtraining en oefeningen te krijgen en komt er iemand thuis langs om losliggende kleedjes op te ruimen.”

Meer weten?

Meer weten over hoe een val te voorkomen? Bezoek dan eens de speciale website van de GGD Amsterdam die over dit onderwerp gaat.

Bron: NRC

Lees verder

Meest gelezen