Volg ons online

Nieuws

Ik ga rustig mijn eigen gang

Noortje Pennarts-Elfferich (105) groeide op in Indonesië. Het was heel erg wennen voor haar in Nederland. Maar teruggaan was geen optie.

Gedeeld

op

Mijn eigen gang gaan
Foto: Claudia Kamergorodski

‘Nog altijd loop ik op blote voeten. En ik douche me op Indische wijze, dus ik begiet mezelf met kopjes water uit een emmer. Dat heet: sirammen. Ik ben een echt tropenkind. Indische gewoonten leer je nooit meer af. Ik ben geboren in Ngadiwono in Indonesië. Ik zal het even spellen: N-G-A-D-I-W-O-N-O. Daar heb ik gewoond totdat we terug moesten naar Nederland in 1958. Mijn vader had daar een tuinderij. We hadden apen als huisdier en paarden. Het paard was ons vervoermiddel. We woonden vrij en de buren woonden een stuk verderop.

‘Toen we terugkwamen in Nederland hebben we nauwelijks gesproken over onze kampervaringen. Mensen hier begrepen niet wat wij hadden meegemaakt in Indonesië.  Maar het was een verschrikkelijke ervaring. Ik heb in diverse kampen gezeten. Ik heb doodskisten moeten timmeren. Dan moest je erin liggen om te kijken of het paste. De japanners gaven ons regelmatig een keiharde trap in de rug. Daar heb ik nog steeds pijn van. We beurden elkaar als lotgenoten op. Je moest de moed niet laten zakken. Je stond er niet alleen voor. Maar het was wel heel zwaar.’

Jappenkamp

‘Ik schreef briefjes naar mijn man die in een ander kamp zat. Dat mocht eens in de zoveel tijd. Soms was de tekst al voorgeschreven en mocht je zelf kort iets toevoegen. Ik schreef dat ik dichtbij mijn moeder in een kamp zat zodat hij wist welk kamp het was. Want het kamp was vlakbij het huis van mijn moeder. Na de oorlog zijn onze twee kinderen vast naar Nederland gegaan om daar naar school te gaan. In Indonesië was er alleen lagere school onderwijs. Zij verbleven bij kennissen van ons. Wij gingen af en toe op verlof naar Nederland toe. Dan was je een maand onderweg.’

Seniorencomplex

‘Nee, ik ben nooit meer terug geweest. Iedereen raadde me het af om terug te gaan omdat je niet meer vindt wat je zoekt. In Nederland zijn we niet echt gastvrij ontvangen. We moesten erg wennen aan de kou, aan de het dicht op elkaar wonen en ik miste de dieren. We hebben in Laren, Limburg en Den Haag gewoond. Uiteindelijk zijn we in Soest komen wonen. Mijn man is vrij vroeg overleden. Sindsdien woon ik alleen. Ik ben bewust met vriendinnen in dit seniorencomplex komen wonen. Dat leek ons handig. Al meer dan dertig jaar geleden hoor. Iedere twee weken drink ik koffie met vriendinnen. Eigenlijk zijn zij de kinderen van mijn vroeger vriendinnen. Maar zij zijn allemaal al lang overleden. Nu zijn hun kinderen mijn vriendinnen. Dan drinken we koffie met elkaar. Heel gezellig maar met hen voer je andere gesprekken dan met leeftijdgenoten. Op het laatst blijf je alleen over als je zo oud wordt. Niet zeuren, zeg ik dan maar tegen mezelf. Ik ga rustig mijn eigen gang.’

Actief leven

‘Mijn dochter en kleinkinderen komen veel. Kleindochter Nicolette komt iedere dag langs. Daardoor kan ik hier in deze seniorenwoning blijven wonen. We doen dan boodschappen. Als ik door de stad loop en ik zie een leuk lapje stof dan koop ik dat. Ik maak er dan kleding van. Dat heb ik altijd al gedaan. Ik heb heel veel stof en kleding. En dan nog weet ik niet altijd wat ik aan zal trekken. Naast naaien, lees ik veel. Ik spit de krant door. Ik ga ieder jaar naar mijn dochter Elly die in Spanje overwintert. Daar verzorg ik de plantjes want ik ben dol op tuinieren. Ook heb ik daar mijn eigen prinsessen bed, een luxe tuinstoel.’

Mijn eigen gang

‘Ik heb tot mijn 99e gefietst. Zelfs naar Ede en weer terug. Daarna werd mijn zicht slechter en ben ik gestopt met fietsen. Optimisme, nieuwsgierigheid en het blijven meedoen met van alles dragen bij aan het goed oud worden. Wat ik het leukste vind van zo oud worden is dat ik mijn kleinkinderen en achterkleinkinderen zie opgroeien. Ik heb pas een achter-achterkleinkind gekregen. Hier is de foto. Dat is toch erg bijzonder. ‘

Meer weten?

Wil je meer weten over de Vastenactie van dit jaar? Bezoek dan de website van de actie of de aparte website van de 40-dagen challenge.

Yvonne Witter is adviseur bij het Aedes Actiz en weet alles over woonvormen voor ouderen.

Advertentie

Nieuws

De eerste dag

Blogger en fotograaf Alice Bunt is onderweg met de trein als ze prachtige gedichten ziet hangen op het perron.

Gedeeld

op

De eerste dag

Als ’s morgens het eerste licht
door de gordijnen dringt
smelten je laatste dromen.

Er klinken geluiden
uit de achtertuinen
een buurman stapelt stenen
een rammelende kettingkast.

Het is vandaag de eerste dag
om met iets te beginnen
waar niemand aan begon.

Fetze Pijlman
Station Almere Centrum

Nerveus

Ik moet met de trein naar Amsterdam en ik ben te vroeg op het station, ik ben altijd te vroeg op het station. Mijn vader werkte bij de Nederlandse Spoorwegen en als we op vakantie gingen of op familiebezoek reisden we uiteraard per trein. Mijn vader ging de dag van ons vertrek gewoon naar zijn werk. En voordat hij vertrok drukte hij mijn moeder op het hart vooral niet te laat te komen. Mijn moeder was de hele dag nerveus, hield de klok angstvallig in de gaten en probeerde er voor te zorgen dat wij schoon bleven: geen bedoezelde snoetjes, geen vieze handjes, geen vlekken op onze schone kleren. Vooral bij mij was dat onbegonnen werk. Ik voel nog mijn moeders bespuugde hand die mijn mond probeerde schoon te poetsen.

Stationsgedichten

En nu sta ik dan te vroeg op Station Almere Centrum. Op het perron hangen gedichten naast de gele borden met de vertrektijden, zakelijk naast poëtisch. Een romantisch stelletje leest het gedicht, ze lachen naar elkaar, kussen elkaar en lopen weg. Ik lees ook het gedicht: zo simpel, zo realistisch en zo waar. In de trein denk ik na over de laatste strofe: ‘het is vandaag de eerste dag om met iets te beginnen waar niemand aan begon’. Het maakt me blij, deze zin, zo positief.

Nieuw project

Ik vraag me af welke aan welke nieuwe projecten ik zou kunnen beginnen, misschien al wel vandaag: een nieuw fotoproject starten, een mobiel ontwerpen, zelf gedichten gaan schrijven. Maar dan realiseer ik me dat er een voorwaarde is: ‘waar niemand aan begon’. Ik krijg het benauwd want alles is al een keer gedaan, er is zelfs een boek over geschreven. Misschien liggen er nog uitvindingen in het verschiet, nieuwe theorieën over wetenschappelijke onderwerpen. Misschien is het zinnetje ‘het is vandaag de eerste dag om met iets te beginnen waar niemand aan begon’ bedoeld voor mensen die zich daar mee bezig houden maar niet voor mensen zoals ik.

Bijbelverhalen

De dag waar ik me zo op verheugd had en die zo vrolijk begon begint te lijken op het verbleekte, waterige zonnetje buiten. Maar dan denk ik aan Hein en aan Peter en aan Job. Samen gaan we het Bijbelverhaal van ‘Job’ verbeelden. Peter en ik gaan de komende tijd foto’s maken en samen met Hein gaan we foto’s kiezen die bij het boek ‘Job’ passen. Hein maakt daar dan gedichten bij en het geheel wordt gepubliceerd in ‘CUNST PS’, het digitale tijdschrift van Kunstenaars Vereniging Flevoland. Foto’s in combinatie met gedichten is al eerder gedaan, o.a. door Hein en mij. Samen hebben we het sterven van mijn vader verwoord en verbeeld als ‘De Kruisgang’. Maar toch denk ik dat het project ‘Job’ helemaal nieuw is, nog nooit eerder gedaan, al was het alleen al vanwege de unieke samenwerking tussen Hein, Peter en mij.

Meer weten?

Wil je meer weten over de gedichten en foto’s die Alice Bunt heeft gemaakt over haar overleden vader? Bekijk hier het prachtige resultaat!

Lees verder

Nieuws

Meer ouderen overlijden aan een val

Meer ouderen overlijden aan een val tegenwoordig. Als je de cijfers vergelijkt met 2000 dan zie je een extreme toename van het aantal overlijdensgevallen. Dat kan nooit alleen aan de vergrijzing liggen.

Gedeeld

op

door

Overlijden aan een val

Overlijden aan een val, het komt tegenwoordig veel vaker voor dan in 2000. Volgens de cijfers van het Centraal Bureau van de Statistiek kwam het in 2016 bij 80-plussers zelfs zes keer vaker voor. Dat kan niet alleen maar komen door vergrijzing.

En als je naar de totalen kijkt zie je opeens wat dat betekent. Het aantal 80-plussers dat na een ongelukkige val overlijdt was in 2000 nog 391. In 2016 waren dit er maar liefst 2.501! Volgens drie verschillende ‘valonderzoekers’, die hier onlangs over publiceerden in het ‘Journal of the American Medical Association’, heeft dit meerdere oorzaken. “Naar de oorzaken doen we verder onderzoek”, zegt chirurg in opleiding Klaas Hartholt van het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft, de eerste auteur van het artikel.

Langer thuis wonen

“Belangrijk is in elk geval dat oude mensen langer thuis blijven wonen, dat ze ook ouder worden, vaak aan meerdere ziekten lijden en vaak veel medicijnen slikken.” Die medicijnen zijn misschien heilzaam, maar sommige verhogen de valkans. Een onverwachte oorzaak, schrijven de onderzoekers in hun artikel, kan zijn dat oudere mensen tot op hogere leeftijd actiever blijven, waardoor ook hun kans op een akelige val toeneemt.

Overlijden aan een val

Er was in deze eeuw een forse groei in het aantal 80-plussers, maar dat verklaart de groei bij lange na niet, want ook de sterfte gemeten per 100.000 80-plussers steeg tot ruim het drievoudige, van ongeveer 100 naar 365 per 100.000 in 16 jaar tijd. De definitie van een ongelukkige val is duidelijk: zo’n val wordt als primaire doodsoorzaak aangewezen als iemand binnen dertig dagen na een val overlijdt. Hartholt: “Dat overlijden kan dus ook direct thuis gebeuren. Maar als iemand na een val een hersenbloeding krijgt of een heup breekt, kan een patiënt ook in het ziekenhuis of verpleeghuis zijn. Altijd komt er na zo’n overlijden in Nederland een lijkschouwer langs om de doodsoorzaak vast te stellen. Om te beoordelen of het echt een ongeluk was.”

Ongelukkige val

Het onderzoek laat niet alleen zien dat de kans op een ongelukkige dodelijke val de afgelopen jaren is toegenomen, maar ook dat de kans op de dood na een val bij hoger wordende leeftijd steeds verder stijgt. In 2016 stierven 149 per 100.000 80- tot 84-jarigen na een ongelukkige val. Bij 95-plussers lag die sterfte bijna tienmaal hoger: 1.367 per 100.000 mensen. Het betekent voor 95-plussers een jaarlijkse kans van ruim 1 procent op de dood na een val.

Heilige graal

“Het voorkomen van een val bij ouderen is een beetje als het zoeken naar een heilige graal”, zegt Hartholt. Alleen stoppen met multimedicatie is niet voldoende. De oorzaak voor vallen bij ouderen kent meerdere oorzaken en er is daardoor niet één oplossing. De huisarts kan ouderen verwijzen naar een valkliniek bij afdelingen klinische geriatrie, waar wordt gezocht naar een onderliggende oorzaak. Hartholt: “Zo kan het zijn dat iemand naar de oogarts moet om te kijken of het zicht voldoende is, naar de fysiotherapeut om valtraining en oefeningen te krijgen en komt er iemand thuis langs om losliggende kleedjes op te ruimen.”

Meer weten?

Meer weten over hoe een val te voorkomen? Bezoek dan eens de speciale website van de GGD Amsterdam die over dit onderwerp gaat.

Bron: NRC

Lees verder

Nieuws

Het is voorbij, voor nu

De afgelopen periode interviewde blogger Yvonne Witter 100-jarigen over hun leven en hun toekomst. Het is voorbij nu, maar nog niet helemaal. Er komt namelijk nog meer!

Gedeeld

op

Het is voorbij

De afgelopen 40 dagen heeft blogger Yvonne Witter tal van 100-jarige Nederlanders geïnterviewd. Ze deed dat voor de jaarlijkse Vastenactie. Het laatste interview is geplaatst. Het is voorbij. Tijd om terug te kijken. Maar ook vooruit!

‘De afgelopen veertig dagen heb ik gesprekken gehad met ouderen van 100 jaar of ouder. Het begon als een spontane actie voor de Vastenactie. Het leek me al langere tijd interessant om ouderen van dezelfde generatie als mijn grootouders vragen te stellen, naar hun verhalen te luisteren en van hun ervaringen te leren. En daar heb ik volop van genoten!’

Behulpzaam

‘Tot mijn grote vreugde vonden de ouderen het zelf ook heel fijn om zo te praten. Familieleden waardeerden de korte stukjes meer dan ik had verwacht. Het leverde erg leuk mailcontact met hen op. Ook was het buitengewoon prettig om te merken hoe behulpzaam mensen zijn geweest bij het vinden van de 100-plussers. Onder anderen VUmc, Leyden Academy en ActiZ hebben mij goed geholpen. De gesprekken waren heel erg divers.’

Emotioneel

‘We hebben samen gelachen, er rolden soms tranen over de wangen van ouderen, familieleden en mezelf, we hebben foto’s gekeken en vooral genoten van rust en aandacht. Alle gesprekken, raad en daad, zullen me bijblijven. Ze hebben een plekje in mijn hart gekregen, die eeuwelingen die zoveel hebben meegemaakt. Hun veerkracht, nieuwsgierigheid en eigenwijsheid is bewonderenswaardig.’

Het is voorbij

‘De vastentijd is afgelopen maar de gesprekken gaan nog even door. Ik heb namelijk nog niet alle honderdjarigen bezocht die mij wilden ontmoeten en ik vind de gesprekken veel te bijzonder om deze ontmoetingen nu niet meer te hebben. Bovendien ga ik de verhalen – op verzoek van lezers -bundelen. De ze worden aangevuld met wat cijfers, wijze lessen en reflectie! En, natuurlijk met prachtige foto’s van topfotograaf Claudia Kamergorodski die regelmatig mee ging.

Dus…wordt vervolgd!
Yvonne

Lees verder

Meest gelezen