Volg ons online

Nieuws

Het oude dorp, een dagje terug in de tijd

Het oude dorp waar Rijk vroeger woonde is totaal veranderd. Rijk gaat op reis en deelt zijn herinneringen aan vroeger.

Gedeeld

op

Het oude dorp
Rijk met zijn broers voor het ouderlijk huis

Rijk van den Hoek, intussen al 27 jaar een echte Noord-Amsterdammer, reist af naar het oude dorp Voorschoten. Het is een bruisend dorp met haar jaarlijkse paardenmarkt waar Floris de Vijfde nog zijn paarden kocht.

Tegenwoordig is het trouwens geen dorp meer maar onderdeel van de aan elkaar groeiende gemeenten van ons aller Randstad. Als het weer laag hangt, zie je zelfs een wolkenkrabber waar vroeger een alom gevreesde tandarts woonde en praktijk hield. Menig oud Voorschotenaar denkt nog knarsetandend aan hem terug.

Gruwelijke tijden

Maar laten we ons niet verliezen in die gruwelijke tijden. De oude tandarts moest zich behelpen met een boormachine die niet veel meer dan honderd toeren per minuut draaide. En kiezen moest hij trekken met een tang die hij bij, de tegenover hem wonende, manke timmerman leende. Ja, dat waren nog eens tijden! We konden de hoofdstraat van het dorp niet in wegens een verbouwing aan de toegang. Volgens Rijk waren ze de rails van de blauwe tram aan het weghalen. Ofwel het mitrailleursnest dat de Duitsers in 1944 hadden laten aanleggen bij deze belangrijke toegang tot het dorp en tot het “barakkenkamp” ernaast.

Wagens en kanonnen

We rijden naar de Voorstraat waar Rijk in zijn jonge jaren heeft gewoond. We komen aan bij het huis waar Rijk is opgegroeid. Er zit nu een lunchroom in. Onmiddellijk stromen van alle kanten familieleden toe. Broers, schoonzussen uit Leiden en een dochter uit Den Haag. Hij zou namelijk trakteren en dat gebeurt niet elke dag. Binnen worden tafels en koppen bij elkaar gestoken. De verhalen breken los over wat er niet meer is en wat tegenwoordig zoveel kleiner is dan het vroeger leek. Het huis, de kamertjes. Bedsteden die zijn verdwenen. “Waar we nu zitten was de gang. Daar hing de kapstok met vaders hoed en jas. Verrek, die stenen paal op de hoek voor het huis, die staat er nog. Daar zat Rijk bovenop toen er in 1943 een nieuw detachement Duitsers langs kwam met wagens en kanonnen. Getrokken door kleine Russische paarden. Die gingen steigeren toen ik ‘prrrr prrrr’ riep. En die moffen werden kwaad. Stom hè.”

Beroemde dameskapper

Het huis aan de overkant is nog steeds wit. Vroeger woonde daar de weduwe van een kaashandelaar met haar jongste dochter. Van die dochter werd gezegd dat ze met Duitse soldaten vree. Op 6 mei 1945 werd ze in het openbaar op een stoep aan de overkant dapper kaalgeschoren door de beroemdste dameskapper van het dorp. Zij had daarna geregeld epileptische aanvallen. Achter dat huis was de timmermanswerkplaats. “We speelden daar vaak in de kaal getrapte tuin”. In de loodsen tussen deurposten uit de sloop, die bewaard werden voor nieuwe huizen. Er stonden ook veel bomen waar heerlijke peren aan groeiden en waar je fijn in kon klimmen. Dat deden Rijk en zijn vriendjes samen met of zonder de zoons van de timmerman. Hun opa woonde bij het gezin in en de oudste zoon moest opa wel eens scheren. Dat was best eng, opa had nogal veel plooien en kon opeens woedend worden als de buurjongens weer eens in de perenbomen zaten.

Loek de smid

Er was een smederij aan de overkant, waar ook paarden beslagen werden. Daar werden paarden soms helemaal in een ‘broek’ gehesen. Een soort groot zeil onder hun buik door. Hun poten – vroeger hadden ze die nog, in plaats van benen – werden vastgebonden om ze stil te houden tijdens het verwisselen van de hoefijzers. Binnen was het tamelijk donker, daar was het vuur. Soms mocht je de smid helpen, door aan de zwengel van de blaasbalg te trekken. De ijzers werden gloeiend tegen de hoeven gedrukt en daarna met nagels aan de hoef getimmerd. De nagels kwamen er opzij van de hoef uit, werden afgeknipt, de hoef werd glad gevijld, kreeg een lik zwarte lap en klaar was Loek. Zo heette de smid.

Het oude dorp

De terugreis werd aangevat, langs het huisje waar Rijk’s moeder niet meer woont, langs de straatjes waar zijn kinderen niet meer spelen en door het tuindorp dat helemaal vernieuwd is. Waar hoge bomen staan en de muziektent verdwenen is. Langs de struiken waar Rijk’s geboortehuis vroeger stond en door een stadswijk waar ooit de weilanden van de boer lagen waar zijn grootmoeder dienstmeid was geweest.

Dit verslag is geschreven door Gijs Witkop voor Sara, for good old times

Sara Bruinsma verliet de ouderenzorg voor het opzetten van haar initiatief 'Sara, for good old times'.

Advertentie

Nieuws

Pluk de dag! Ook als je 102 bent

Mevrouw Dijkman is 102 maar woont nog steeds zelfstandig thuis. Haar motto in het leven? Pluk de dag, het kan zomaar opeens voorbij zijn!

Gedeeld

op

Pluk de dag mevrouw Dijkman
Foto: Claudia Kamergorodski

“Ik wilde ouder worden dan mijn vader. Dat is gelukt”, lacht de 102-jarige mevrouw Dijkman. Haar vader is ‘maar’ 97 geworden. Op 2 april viert ze haar 103e verjaardag. “Zonder slingers, want daar houden we niet van. We doen alles gewoon.” Ze heeft 3 zussen en 5 broers gehad. “Ik was de middelste. Maar inmiddels de oudste. En de enige.”

Zelfstandig thuis

Mevrouw Dijkman woont samen met zoon Piet in Osdorp, in Amsterdam. Dankzij de hulp van Piet kan ze thuis blijven wonen. Hij kookt,  doet het huishouden en regelt alles. Het huis is enigszins aangepast. Zo is er een traplift in huis. Met de rollator beweegt ze zich binnenshuis. Buiten gebruikt ze de rolstoel. Met Piet onderneemt ze veel. ‘Ik blijf niet thuis als ik weg kan’.

Huisvrouw

Ze heeft naaischool gedaan en heeft daar leren borduren. Het hele huis hangt vol met prachtig borduurwerk. Ze heeft  tien jaar in een café gewerkt op de Nieuwerdammerdijk bij het bootje naar het Centraal Station. Daar heeft ze ook haar man leren kennen. “Hij kwam altijd biljarten. Zo is het gekomen.” Hij was smid net als haar vader. Na het huwelijk stopte ze met werken. En zorgde ze voor de kinderen. Ze heeft drie dochters en vier zonen. En geen kleinkinderen. “Ik heb drie kinderen verloren: mijn dochtertje van tien maanden oud en twee zoons. De ene zoon is op 37 jarige aan kanker overleden, de andere zoon is op zijn 68e aan een hersenbloeding overleden. Dat is erg verdrietig. Toch moet je verder. Je kunt wel de hele dag blijven huilen maar dat geeft toch niks. Je moet flink blijven voor de rest van het gezin. Het leven gaat door. Zo gaat het nu eenmaal.”

Een pakje per dag roken

“Ik heb gerookt tot en met. Een pakje per dag! Van mijn 12e tot mijn 88e. Op mijn 12e ben ik met een vriendinnetje stiekem in een schuurtje gaan roken. We vonden het heerlijk. Je denkt dat je heel wat bent, hè, op je twaalfde. In die tijd stonden overal sigaretten op tafel. Toen was je gek als je niet rookte. Op mijn 88e ben ik gestopt. Ik was namelijk een paar dagen niet zo lekker en had geen zin meer in een sigaret. Zo ben ik er van af gekomen. Ik mis het totaal niet. Ik ben nooit bezig geweest met gezond blijven. Ik eet alles, doe niet aan diëten. Ik heb nooit gesport. Dat is niets voor mij.”

Klaverjassen

Ze gaat met haar zoon en dochters ieder jaar op vakantie in Nederland. Naar een Landal huisje want die zijn schoon. En nog belangrijker: de bedden zijn goed! “Ik heb ontdekt dat ik musea leuk vind. Op mijn ouwe dag word ik nog cultureel! Onlangs is mijn beste vriendin overleden. Dat vind ik wel heel erg, ze was een hele leuke vrouw. Dan gingen we samen even een rummikuppie doen.” Ze speelt graag spelletjes en klaverjast nog wekelijks in een club.

Pluk de dag

“Het geloof is erg belangrijk voor me maar vul het wel op mij eigen manier in. Ik ben katholiek en kijk iedere zondag naar de mis. Mijn moeder wilde altijd naar Kevelaer, een bedevaart plek in Duitsland. Daar was geen geld voor. Ik ben een tijdje terug daar wel naartoe gegaan. Als eerbetoon aan mijn moeder. Ik heb het goed gemaakt voor haar. Het komt zoals het komt. Ik heb genoeg feestjes gehad, veel gelachen. Alles gaat voorbij. Als het je tijd is word je gehaald, of je nu jong bent of oud. Pluk de dag, is mijn motto.”

Meer weten?

Wil je meer weten over de Vastenactie van dit jaar? Bezoek dan de website van de actie of de aparte website van de 40-dagen challenge.

Lees verder

Nieuws

Niet klagen, bezig zijn en drie radijsjes per dag eten

Het geheim van 100 jaar oud worden? Volgens Ton Beerle is dat niet klagen, bezig zijn en drie radijsjes per dag eten.

Gedeeld

op

Niet klagen 100 jaar

Ieder jaar wordt landelijk de speciale Vastenactie georganiseerd door Stichting BVA. Deze stichting helpt mensen in ontwikkelingslanden en dit jaar staat Zambia centraal. En dan in het bijzonder mensen met HIV/Aids in Zambia.

Om geld in te zamelen voor dit bijzondere initiatief is NED7 blogger Yvonne Witter, van het Aedes-ActiZ Kenniscentrum Wonen-Zorg, de uitdaging aan te gaan om 40 mensen van 100 jaar te interviewen. Zij vertellen over hun levenservaringen, hun geheimen én hun toekomstbeeld. Vandaag de eerste. De heer Ton Berlee. Hij is 100 jaar oud.

Cowboy worden

“Ik ben nergens bang voor. Ik blijf altijd heel kalm. Ik ben geboren in Nederlands-Indië. Mijn vader werkte bij de KNIL, het Koninklijk Nederlands Indisch Leger. Ik wilde vroeger cowboy worden en dokter maar belandde als militair in Nederlands Indië. Op mijn veertiende ben ik na een verlof in Nederland daar gebleven en ben op kostschool geweest in Medemblik. Ik heb ambachtsschool gedaan en daarna ben ik gaan werken in een garage. Maar dat vond ik echt niks. Dus meldde ik me aan voor de KNIL en ging in 1936 terug naar Nederlands-Indië.  Later werd ik sergeant in Batavia.”

Ton Berlee

Krijgsgevangene in Birma

“In 1942 ben ik gevangen genomen en met een schip met 1.700 andere krijgsgevangen naar Rangoon (Birma) gebracht.  Ik heb mee moeten helpen bij het aanleggen van de Birma-spoorlijn onder zeer zware omstandigheden. Ik maakte daar wrede, onmenselijke gebeurtenissen mee. Op een gegeven moment word je er apathisch van. Dan zie je weer iemand aan een boom hangen – omdat hij zich heeft opgehangen – of van een rots springen. Daarna ben ik in het najaar van 1943 overgebracht naar Saigon waar ik gevangen gehouden ben tot de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945. We hebben veel honger geleden en sprinkhanen en leguaan gegeten.”

In een hinderlaag

“Na de oorlog, terug in Indië, heb ik gewerkt bij de Fotografische Dienst want fotograferen deed ik graag en goed. Ik heb in de Bersiap-periode ook hele nare dingen moeten meemaken. Ik ben toen twee keer bijna in hinderlagen gelopen. Maar ben heel kalm gebleven, ook al vlogen de kogels me om de oren. Afleiding zoeken. Bezig zijn. Dat heeft me altijd goed geholpen om het te verwerken. Ik denk er nog steeds veel aan terug. Daar heb ik nu de tijd voor. Dan denk ik: goh, hoe heeft dat allemaal kunnen gebeuren. Ik heb het gered omdat ik voor niks bang ben. Dat heb ik altijd al gehad. Als kind al.”

Koninklijke Landmacht

“In 1950 ben ik naar Nederland teruggekeerd. De KNIL werd opgeheven. Ik kon toen bij de Koninklijke Landmacht terecht en kwam eerst in Assen en later in Steenwijk terecht. Daar heb ik met plezier gewerkt in de kazerne,  was verantwoordelijk voor de inventaris. Ik deed altijd erg veel buiten het werk om en kreeg later de functie van kazerneadjudant.”

Mijn vrouw leren kennen

“Ik heb mijn vrouw in Indië leren kennen. Mijn zoon is er geboren, mijn dochter is geboren toen we in Nederland waren. En ik heb twee kleinkinderen. Ik ben apetrots op mijn kinderen en hun partners en mijn kleinkinderen. Mijn vrouw is een paar jaar geleden overleden. Ik woon nu met plezier in serviceflat Schouwenhoven in Leiden. Ik maak dagelijks cryptogrammen. Mijn schoonzoon drukt ze groot af zodat ik ze beter kan lezen. Weet je wat één van de mooiste zinnen was in de cryptogrammen? Daar komt ie: wat is een begrafenisondernemer op vakantie? Nou? Uitzonderlijk! Uit-zonder-lijk! Dat is briljant, toch? Zo zijn er nog wel meer. Even denken. Eh, nou, die schieten me zo wel weer te binnen. Uitzonderlijk. Dat is toch een geweldige vondst!”

Niet klagen

‘‘Ik ben nergens bang voor. Dat is mijn levensmotto en kan iedereen dat motto aanraden. Maar ook: niet klagen, bezig zijn en drie radijsjes per dag eten. Moet je maar eens op de computer kijken wat er allemaal in die radijsjes zit. Van alles. Het is erg gezond. Ik ben tevreden en heb na de oorlog een prachtig leven gehad. Ik zou het zo weer doen.”

Meer weten?

Wil je meer weten over de Vastenactie van dit jaar? Bezoek dan de website van de actie of de aparte website van de 40-dagen challenge.

Lees verder

Nieuws

Experiment met deeltijd zorg voor als het even niet meer gaat

Regeringspartijen VVD en D’66 willen een experiment met deeltijd zorg voor als het even niet meer gaat thuis.

Gedeeld

op

door

Deeltijd zorg experiment

Deeltijd zorg voor als het even niet meer gaat. Regeringspartijen VVD en D’66 willen dat er een experiment komt met een parttime verpleeghuis waar mensen naartoe kunnen om mantelzorgers te ontlasten.

Hun oproep is ook gericht aan de minister van Volksgezondheid om, naar aanleiding van het plan dat de partijen naar de kamer zullen sturen, te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn. “Met de pilot willen we onderzoeken of het aansluit bij het de behoefte van ouderen, wat het betekent voor de organisatie van een verpleeghuis en bijvoorbeeld wie de kosten betaalt”, zegt Tweede-Kamerlid Vera Bergkamp (D’66).

Steeds zwaarder

Bij de NOS werd gisteren direct gekeken of mensen hier ook echt behoefte aan hebben. Jan de Valk (74) en zijn vrouw Willy (73) werden hierover geïnterviewd. Willy heeft Alzheimer en gaat steeds sneller achteruit. Het echtpaar woont nog zelfstandig en dat willen ze het liefste ook zo lang mogelijk blijven doen. Toch wordt het voor Jan als mantelzorger steeds zwaarder. Een parttime verpleeghuis waar Willy af en toe een paar dagen naartoe kan vindt hij dus ook geen gek plan. Het zou Jan enorm ontlasten, zodat hij ook af en toe weer even op adem kan komen.

Makkelijke overgang

“Het spreekt me aan als overgang naar een geheel verblijf in een verpleeghuis. Dat is heel rigoureus en er zitten veel haken en ogen aan, hoor ik uit de praktijk. Veel verdriet, boosheid en verzet. Deze parttime manier zou de overgang wat kunnen verzachten. Voor mijn vrouw, maar ook voor mij, want Alzheimer heb je eigenlijk met z’n tweeën.”

Deeltijd zorg

Het houdt De Valk erg bezig hoe zijn vrouw zal omgaan met eventuele parttime verzorging in een tehuis. “Wat mij wel bezighoudt is hoe het haar zal vergaan. Misschien ontstaat er wel een enorme onrust bij haar als we dan weer naar huis gaan. Het lijkt een geweldige tussenoplossing. Maar als het niet goed gaat heb je heel dramatisch uitstel van iets dat toch wel gaat gebeuren. Het zal altijd verdrietig zijn. De ideale oplossing is er niet. Mijn vrouw is nu nog nuchter, ze zegt: ‘het is zoals het is’.”

Mezzo, de landelijke organisatie voor mantelzorgers, en ANBO, de belangenorganisatie voor senioren, steunen het plan van VVD en D’66.

Bron: NOS

Lees verder

Meest gelezen