Volg ons online

Nieuws

Geloof in retrospectief

Columniste Jacquelien de Savornin Lohman heeft haar hele leven nagedacht over het geloof, maar tot op heden is ze er nog niet over uit.

Gedeeld

op

Geloof in retrospectief

Als 80-plusser moet ik langzamerhand weten hoe ik tegenover het geloof sta. Inmiddels ben ik stapels boeken verder en heb ik talloze cursussen, lezingen, toespraken, preken bijgewoond én…ik heb het antwoord nog steeds niet.

Daarom ga ik nu mijn ervaringen op een rijtje zetten te beginnen met mijn jonge jaren.

Vertrouwen in de Heer

Lange tijd was het geloof niet echt ingewikkeld voor mij. Als kind in een Japans interneringskamp (vermijd jappenkamp, je zegt ook niet moffenkamp) hadden de grote mensen het er wel eens over en dan was het steeds een debat. Vrouwen, die bleven bidden en vertrouwen op hun Heer, werden aangevallen met woorden als: die barmhartige God van jullie, waar blijft ie nu wij in de ellende zitten? Mijn vader was heel christelijk en voor de oorlog las hij elke dag voor het eten een stukje uit de bijbel voor, terwijl mijn moeder uit een bohemien milieu kwam van de familie Verwey (met Albert Verwey de dichter en Kees Verwey de schilder). Die hadden er weinig mee.

partner content

Leyden Academy on Vitality and Ageing

Het kennisinstituut Leyden Academy is opgericht in 2008 en zet zich in voor een ‘leeftijdsvriendelijke samenleving’, waarbij jong en oud veel meer samen doen én waarbij ouderen tot op hoge leeftijd meedoen in onze maatschappij.

De pest aan Juffrouw Tamme

Bij terugkomst in Nederland kwamen wij terecht in een land dat overwegend christelijk was. Alles was verzuild. Wij waren Nederlands Hervormd en papen die deugden niet. Ik vond het erg vervelend, want daardoor was ik gedwongen om in ons dorp boodschappen te doen bij Juffrouw Tamme (die was nl ook N.H.). Ik had de pest aan juffrouw Tamme omdat ik zag dat ze altijd haar hand op de weegschaal een duwtje gaf, zodat de plakjes boterhamworst zwaarder leken dan ze in werkelijkheid waren. Dat was nog tot daar aan toe, maar ondertussen hield ze tegen de andere klanten in het winkeltje een larmoyant verhaal over mijn lot: “Ach dat arme kind d’r vader is als krijgsgevangene omgekomen in die oorlog” en woorden van gelijke strekking.

Geloof op vakantie

De Roomse winkel was veel gezelliger, maar daar mocht ik niet naar toe. In de schoolvakanties was het enige vermaak wat wij hadden bij ooms en tantes (christelijk) te gaan logeren en, als hoogtepunt, een week naar een NCSV kamp (Nederlandse Christen Studenten Vereniging). In mijn studententijd zat ik nog een aantal jaren in de leiding van deze kampen. Vooral de zeilkampen heb ik met heel veel plezier gedaan. Liggend met zes kinderen in een tentje, strootje in je neus, een Bijbeltekst bekijken en bespreken, de regen tikt op het tentdoek, dan naar buiten, frisse lucht opsnuiven en de boten in, weer of geen weer. Daar kan toch geen atheïst tegenop?

En toch zwoer ik begin jaren zestig uit volle overtuiging  het geloof af. Wat nu? Wordt vervolgd in mijn volgende column!

advertentie

Lees dit boek van Jacquelien de Savornin Lohman

Jacquelien de Savornin Lohman is cabaretière, advocaat, wetenschappelijk ambtenaar en hoogleraar pedagogie.

Advertentie

Nieuws

Pluk de dag! Ook als je 102 bent

Mevrouw Dijkman is 102 maar woont nog steeds zelfstandig thuis. Haar motto in het leven? Pluk de dag, het kan zomaar opeens voorbij zijn!

Gedeeld

op

Pluk de dag mevrouw Dijkman
Foto: Claudia Kamergorodski

“Ik wilde ouder worden dan mijn vader. Dat is gelukt”, lacht de 102-jarige mevrouw Dijkman. Haar vader is ‘maar’ 97 geworden. Op 2 april viert ze haar 103e verjaardag. “Zonder slingers, want daar houden we niet van. We doen alles gewoon.” Ze heeft 3 zussen en 5 broers gehad. “Ik was de middelste. Maar inmiddels de oudste. En de enige.”

Zelfstandig thuis

Mevrouw Dijkman woont samen met zoon Piet in Osdorp, in Amsterdam. Dankzij de hulp van Piet kan ze thuis blijven wonen. Hij kookt,  doet het huishouden en regelt alles. Het huis is enigszins aangepast. Zo is er een traplift in huis. Met de rollator beweegt ze zich binnenshuis. Buiten gebruikt ze de rolstoel. Met Piet onderneemt ze veel. ‘Ik blijf niet thuis als ik weg kan’.

Huisvrouw

Ze heeft naaischool gedaan en heeft daar leren borduren. Het hele huis hangt vol met prachtig borduurwerk. Ze heeft  tien jaar in een café gewerkt op de Nieuwerdammerdijk bij het bootje naar het Centraal Station. Daar heeft ze ook haar man leren kennen. “Hij kwam altijd biljarten. Zo is het gekomen.” Hij was smid net als haar vader. Na het huwelijk stopte ze met werken. En zorgde ze voor de kinderen. Ze heeft drie dochters en vier zonen. En geen kleinkinderen. “Ik heb drie kinderen verloren: mijn dochtertje van tien maanden oud en twee zoons. De ene zoon is op 37 jarige aan kanker overleden, de andere zoon is op zijn 68e aan een hersenbloeding overleden. Dat is erg verdrietig. Toch moet je verder. Je kunt wel de hele dag blijven huilen maar dat geeft toch niks. Je moet flink blijven voor de rest van het gezin. Het leven gaat door. Zo gaat het nu eenmaal.”

Een pakje per dag roken

“Ik heb gerookt tot en met. Een pakje per dag! Van mijn 12e tot mijn 88e. Op mijn 12e ben ik met een vriendinnetje stiekem in een schuurtje gaan roken. We vonden het heerlijk. Je denkt dat je heel wat bent, hè, op je twaalfde. In die tijd stonden overal sigaretten op tafel. Toen was je gek als je niet rookte. Op mijn 88e ben ik gestopt. Ik was namelijk een paar dagen niet zo lekker en had geen zin meer in een sigaret. Zo ben ik er van af gekomen. Ik mis het totaal niet. Ik ben nooit bezig geweest met gezond blijven. Ik eet alles, doe niet aan diëten. Ik heb nooit gesport. Dat is niets voor mij.”

Klaverjassen

Ze gaat met haar zoon en dochters ieder jaar op vakantie in Nederland. Naar een Landal huisje want die zijn schoon. En nog belangrijker: de bedden zijn goed! “Ik heb ontdekt dat ik musea leuk vind. Op mijn ouwe dag word ik nog cultureel! Onlangs is mijn beste vriendin overleden. Dat vind ik wel heel erg, ze was een hele leuke vrouw. Dan gingen we samen even een rummikuppie doen.” Ze speelt graag spelletjes en klaverjast nog wekelijks in een club.

Pluk de dag

“Het geloof is erg belangrijk voor me maar vul het wel op mij eigen manier in. Ik ben katholiek en kijk iedere zondag naar de mis. Mijn moeder wilde altijd naar Kevelaer, een bedevaart plek in Duitsland. Daar was geen geld voor. Ik ben een tijdje terug daar wel naartoe gegaan. Als eerbetoon aan mijn moeder. Ik heb het goed gemaakt voor haar. Het komt zoals het komt. Ik heb genoeg feestjes gehad, veel gelachen. Alles gaat voorbij. Als het je tijd is word je gehaald, of je nu jong bent of oud. Pluk de dag, is mijn motto.”

Meer weten?

Wil je meer weten over de Vastenactie van dit jaar? Bezoek dan de website van de actie of de aparte website van de 40-dagen challenge.

Lees verder

Nieuws

Niet klagen, bezig zijn en drie radijsjes per dag eten

Het geheim van 100 jaar oud worden? Volgens Ton Beerle is dat niet klagen, bezig zijn en drie radijsjes per dag eten.

Gedeeld

op

Niet klagen 100 jaar

Ieder jaar wordt landelijk de speciale Vastenactie georganiseerd door Stichting BVA. Deze stichting helpt mensen in ontwikkelingslanden en dit jaar staat Zambia centraal. En dan in het bijzonder mensen met HIV/Aids in Zambia.

Om geld in te zamelen voor dit bijzondere initiatief is NED7 blogger Yvonne Witter, van het Aedes-ActiZ Kenniscentrum Wonen-Zorg, de uitdaging aan te gaan om 40 mensen van 100 jaar te interviewen. Zij vertellen over hun levenservaringen, hun geheimen én hun toekomstbeeld. Vandaag de eerste. De heer Ton Berlee. Hij is 100 jaar oud.

Cowboy worden

“Ik ben nergens bang voor. Ik blijf altijd heel kalm. Ik ben geboren in Nederlands-Indië. Mijn vader werkte bij de KNIL, het Koninklijk Nederlands Indisch Leger. Ik wilde vroeger cowboy worden en dokter maar belandde als militair in Nederlands Indië. Op mijn veertiende ben ik na een verlof in Nederland daar gebleven en ben op kostschool geweest in Medemblik. Ik heb ambachtsschool gedaan en daarna ben ik gaan werken in een garage. Maar dat vond ik echt niks. Dus meldde ik me aan voor de KNIL en ging in 1936 terug naar Nederlands-Indië.  Later werd ik sergeant in Batavia.”

Ton Berlee

Krijgsgevangene in Birma

“In 1942 ben ik gevangen genomen en met een schip met 1.700 andere krijgsgevangen naar Rangoon (Birma) gebracht.  Ik heb mee moeten helpen bij het aanleggen van de Birma-spoorlijn onder zeer zware omstandigheden. Ik maakte daar wrede, onmenselijke gebeurtenissen mee. Op een gegeven moment word je er apathisch van. Dan zie je weer iemand aan een boom hangen – omdat hij zich heeft opgehangen – of van een rots springen. Daarna ben ik in het najaar van 1943 overgebracht naar Saigon waar ik gevangen gehouden ben tot de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945. We hebben veel honger geleden en sprinkhanen en leguaan gegeten.”

In een hinderlaag

“Na de oorlog, terug in Indië, heb ik gewerkt bij de Fotografische Dienst want fotograferen deed ik graag en goed. Ik heb in de Bersiap-periode ook hele nare dingen moeten meemaken. Ik ben toen twee keer bijna in hinderlagen gelopen. Maar ben heel kalm gebleven, ook al vlogen de kogels me om de oren. Afleiding zoeken. Bezig zijn. Dat heeft me altijd goed geholpen om het te verwerken. Ik denk er nog steeds veel aan terug. Daar heb ik nu de tijd voor. Dan denk ik: goh, hoe heeft dat allemaal kunnen gebeuren. Ik heb het gered omdat ik voor niks bang ben. Dat heb ik altijd al gehad. Als kind al.”

Koninklijke Landmacht

“In 1950 ben ik naar Nederland teruggekeerd. De KNIL werd opgeheven. Ik kon toen bij de Koninklijke Landmacht terecht en kwam eerst in Assen en later in Steenwijk terecht. Daar heb ik met plezier gewerkt in de kazerne,  was verantwoordelijk voor de inventaris. Ik deed altijd erg veel buiten het werk om en kreeg later de functie van kazerneadjudant.”

Mijn vrouw leren kennen

“Ik heb mijn vrouw in Indië leren kennen. Mijn zoon is er geboren, mijn dochter is geboren toen we in Nederland waren. En ik heb twee kleinkinderen. Ik ben apetrots op mijn kinderen en hun partners en mijn kleinkinderen. Mijn vrouw is een paar jaar geleden overleden. Ik woon nu met plezier in serviceflat Schouwenhoven in Leiden. Ik maak dagelijks cryptogrammen. Mijn schoonzoon drukt ze groot af zodat ik ze beter kan lezen. Weet je wat één van de mooiste zinnen was in de cryptogrammen? Daar komt ie: wat is een begrafenisondernemer op vakantie? Nou? Uitzonderlijk! Uit-zonder-lijk! Dat is briljant, toch? Zo zijn er nog wel meer. Even denken. Eh, nou, die schieten me zo wel weer te binnen. Uitzonderlijk. Dat is toch een geweldige vondst!”

Niet klagen

‘‘Ik ben nergens bang voor. Dat is mijn levensmotto en kan iedereen dat motto aanraden. Maar ook: niet klagen, bezig zijn en drie radijsjes per dag eten. Moet je maar eens op de computer kijken wat er allemaal in die radijsjes zit. Van alles. Het is erg gezond. Ik ben tevreden en heb na de oorlog een prachtig leven gehad. Ik zou het zo weer doen.”

Meer weten?

Wil je meer weten over de Vastenactie van dit jaar? Bezoek dan de website van de actie of de aparte website van de 40-dagen challenge.

Lees verder

Nieuws

Experiment met deeltijd zorg voor als het even niet meer gaat

Regeringspartijen VVD en D’66 willen een experiment met deeltijd zorg voor als het even niet meer gaat thuis.

Gedeeld

op

door

Deeltijd zorg experiment

Deeltijd zorg voor als het even niet meer gaat. Regeringspartijen VVD en D’66 willen dat er een experiment komt met een parttime verpleeghuis waar mensen naartoe kunnen om mantelzorgers te ontlasten.

Hun oproep is ook gericht aan de minister van Volksgezondheid om, naar aanleiding van het plan dat de partijen naar de kamer zullen sturen, te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn. “Met de pilot willen we onderzoeken of het aansluit bij het de behoefte van ouderen, wat het betekent voor de organisatie van een verpleeghuis en bijvoorbeeld wie de kosten betaalt”, zegt Tweede-Kamerlid Vera Bergkamp (D’66).

Steeds zwaarder

Bij de NOS werd gisteren direct gekeken of mensen hier ook echt behoefte aan hebben. Jan de Valk (74) en zijn vrouw Willy (73) werden hierover geïnterviewd. Willy heeft Alzheimer en gaat steeds sneller achteruit. Het echtpaar woont nog zelfstandig en dat willen ze het liefste ook zo lang mogelijk blijven doen. Toch wordt het voor Jan als mantelzorger steeds zwaarder. Een parttime verpleeghuis waar Willy af en toe een paar dagen naartoe kan vindt hij dus ook geen gek plan. Het zou Jan enorm ontlasten, zodat hij ook af en toe weer even op adem kan komen.

Makkelijke overgang

“Het spreekt me aan als overgang naar een geheel verblijf in een verpleeghuis. Dat is heel rigoureus en er zitten veel haken en ogen aan, hoor ik uit de praktijk. Veel verdriet, boosheid en verzet. Deze parttime manier zou de overgang wat kunnen verzachten. Voor mijn vrouw, maar ook voor mij, want Alzheimer heb je eigenlijk met z’n tweeën.”

Deeltijd zorg

Het houdt De Valk erg bezig hoe zijn vrouw zal omgaan met eventuele parttime verzorging in een tehuis. “Wat mij wel bezighoudt is hoe het haar zal vergaan. Misschien ontstaat er wel een enorme onrust bij haar als we dan weer naar huis gaan. Het lijkt een geweldige tussenoplossing. Maar als het niet goed gaat heb je heel dramatisch uitstel van iets dat toch wel gaat gebeuren. Het zal altijd verdrietig zijn. De ideale oplossing is er niet. Mijn vrouw is nu nog nuchter, ze zegt: ‘het is zoals het is’.”

Mezzo, de landelijke organisatie voor mantelzorgers, en ANBO, de belangenorganisatie voor senioren, steunen het plan van VVD en D’66.

Bron: NOS

Lees verder

Meest gelezen