Volg ons online

Nieuws

Als zelfmoord de enige uitweg lijkt

Als zelfmoord de enige uitweg lijkt. Blogger Alice Bunt verloor onlangs een goede vriendin die ze kende van de GGZ praatgroep.

Gedeeld

op

De enige uitweg

Evelien is overleden, zelfmoord. Ik heb haar leren kennen via een gespreksgroep van de GGZ. Nadat de gespreksgroep was opgeheven hebben we contact gehouden. Met oud en nieuw was ze nog bij me om samen met een andere vriend het begin van 2018 te vieren. En nu is ze er niet meer.

Het is halfvijf ’s nachts en ik kan niet slapen. “Had ik meer kunnen doen, moeten doen?” Het blijft maar door mijn hoofd spoken. Vlak voor de jaarwisseling had ze al een poging gedaan, maar tijdens oud en nieuw was Evelien vol goede voornemens. Zo wilde ze gaan sporten en lid worden van een wandelclub, een nieuw leven met nieuwe mensen. Ook ging ze begin januari op vakantie naar Mexico. Er kwamen allemaal vrolijke appjes en foto’s vanuit haar vakantieadres. Eenmaal terug in Nederland voelde ze zich niet lekker. “Jetlag,” dacht ik, “ik bel haar later wel.” En nu dan dit.

Van dat gebouw spring ik

Ik ken Evelien van een gespreksgroep van de GGZ voor mensen met een bipolaire stoornis. Een keer in de week kwamen we samen om met elkaar te praten over wat ons zoal bezig gehouden had afgelopen week, waar we tegenaan gelopen waren. De GGZ heeft de groep opgeheven maar wij komen nog steeds bij elkaar, iedere maandagochtend, iemand neemt koekjes mee en praten maar, onder andere over de dood, over zelfdoding. Evelien vertelde dan dat zij door de stad reed en wanneer ze langs een hoog gebouw kwam dacht: “Die is voor mij.”

Destructieve gedachten

Op een of andere manier zijn we er allemaal mee bezig, allemaal hebben we destructieve gedachten. Altijd loert het op de achtergrond, bij de een veel concreter dan bij de ander. “Een manie is een verhulling van een depressie” zei een hulpverlener eens tegen me. Zelfs bij de euforie van een manie loert het gevaar. En tijdens een depressie, tijdens een periode van totale gevoelloosheid is er maar één oplossing: de dood

Goede voornemens

Dit jaar heb ik geen goede voornemens maar een thema waarmee ik hoop dat ik in 2018 uit de voeten kan: moed. Nu tollen er allerlei gedachten door mijn hoofd. Wie is er nu moedig? Evelien, die al heel lang fantaseerde over haar eigen dood en dan nu die ultieme stap genomen heeft of ik, die jarenlang vecht tegen de zwarte schaduw van de dood die over mijn leven hangt. Die probeert het zwarte randje om mijn leven een plaatsje te geven zodat ik kan blijven zien, blijven geloven dat ik zoveel heb om voor te leven.

Dood spoor

Ik heb een paar jaar geleden een fotoboek gemaakt over de dood. “Uit beeld in beeld” heet het. Er staan allemaal foto’s in van stillevens die met de dood te maken hebben afgewisseld met foto’s van handschriften van overleden mensen: dierbare stukjes papier, zorgvuldig bewaard omdat er niets zo persoonlijk, zo individueel is al een handschrift. Ik heb het boek meegenomen naar een opening van een expositie met de naam “Dood spoor” van Kunstenaarsvereniging Flevoland maar er was geen belangstelling voor.

De enige uitweg

En nu, aan het begin van een nieuwe dag, alleen in mijn slaapkamer denk ik aan Evelien, aan haar dochter en hoe zij zich zal voelen; aan mezelf, hoe ik me voelde na de dood van mijn moeder, aan de woede, het schuldgevoel. Maar vooral steekt het gevoel zijn kop weer op dat ik zelfs voor mijn moeder niet genoeg waarde had om voor door te leven.

Alice Bunt is documentair fotografe die inzoomt op specifieke onderdelen van het leven. Alice bekijkt alles met een bijzondere blik.

Advertentie

Nieuws

Afscheid nemen van mijn vrienden

Blogger Alice Bunt is onderweg naar Utrecht om een goede vriend te ontmoeten. Voor de laatste keer. Afscheid nemen van vrienden omdat ze last heeft van een bipolaire stoornis is heel normaal geworden voor haar.a

Gedeeld

op

Afscheid nemen van mijn vrienden
Foto: Alice Bunt

Afscheid nemen is voor mij een van de moeilijkste en pijnlijkste aangelegenheden die er zijn: iemand gedag zeggen maar het voelt als vaarwel. Nog een keer omkijken met het gevoel dat dit het einde is van een relatie, van een liefde, een heel bijzondere liefde die duurde vanaf mijn studententijd maar waaraan  nu een einde is gekomen; het gevoel hebben dat dit de laatste keer is die gebogen rug ooit te zien en die slepende gang te zien verdwijnen in de gekleurde tunnel van Utrecht Centraal.

We hadden afgesproken voor De Oude Hortus in Utrecht. In de trein voel ik het al: mijn bipolaire aandoening gaat opspelen. Ik wordt druk in mijn hoofd: geluiden klinken snerpend, gillen door elkaar, brullen en krijsen, complete chaos. Wat nu, afzeggen? Ik had me zo op deze ontmoeting verheugd, weer even jong zijn, weer even dat gevoel, dat veilige, weer even niet overal alleen voor staan, even wegstappen, iemand anders worden, maar vooral: weer voelen, liefde voelen voor iemand en blij zijn met die liefde.

Het gaat mis

“Beheers je Alice,” denk ik, “beheers je, misschien red je het, misschien wordt de chaos niet te groot, focus je op buiten, het landschap, wat je ziet, laat de manie het niet overnemen.” Ik kijk naar de molen bij Weesp, het Naardermeer, de autowegen, de bouwactiviteiten om Utrecht Centraal. Als ik uitstap ben ik weer enigszins gekalmeerd, check uit en loop de stationshal binnen. Maar daar slaat de paniek weer toe: waar is de bus? Verward loop ik door de hal, mensen aansprekend, vragend, zoekend, lijn 2 toch? En waar zijn de bushaltes. Dan vind ik de bushaltes en lijn 2, stap in en houd angstvallig de aankondigingen van de haltes in de gaten. Universiteitsmuseum, ik stap uit, zoek De Oude Hortus en daar staat hij, Anton, koud, geïrriteerd, de wenkbrauwen gefronst. Ik ben meer dan een half uur te laat.

Afscheid nemen

Ik lijd aan ontremde manieën. Het meest erge daarvan is de boosheid, ik wordt niet vrolijk, euforisch maar boos, paranoia zelfs. Ik heb het gevoel dat ik constant om me heen moet kijken, ik ben achterdochtig, geloof niet meer wat er tegen me gezegd wordt. Als ik spreek hoor ik het boze in mijn eigen stem, raak geïrriteerd, verontwaardigd, verhef mijn stem. En ook als Anton en ik door de Hortus lopen moet ik me uit alle macht beheersen. Om weer in de realiteit terug te komen maak ik praatjes met vreemden, zomaar, spontaan spreek ik totaal onbekenden aan, druk pratend en gebarend. Als we weer terug gaan naar het Centraal station nemen we afscheid in de gekleurde noordtunnel van Utrecht Centraal. Ik weet dat het voorbij is, ik omhels Anton nog een laatste keer en kijk hem na als hij de andere kant oploopt.

Verdrietig

Onderweg huil ik en denk aan al die mensen die ik verloren heb, kwijt geraakt ben alleen maar door mijn bipolaire stoornis. Al die mensen die zomaar verdwenen en die ik heb laten verdwijnen door simpelweg niets meer van me te laten horen uit schaamte. En nu dan Anton. Het kost me steeds meer moeite om nieuwe vriendschappen aan te gaan, om me opnieuw te binden. Thuis wacht Hond Bika op me. Even vrolijk als altijd verwelkomt ze me. Samen gaan we wandelen en ik vertel haar, al huilend het hele verhaal.

Meer weten?

Wil je meer weten over de gedichten en foto’s die Alice Bunt heeft gemaakt over haar overleden vader? Bekijk hier het prachtige resultaat!

Lees verder

Nieuws

De eerste dag

Blogger en fotograaf Alice Bunt is onderweg met de trein als ze prachtige gedichten ziet hangen op het perron.

Gedeeld

op

De eerste dag

Als ’s morgens het eerste licht
door de gordijnen dringt
smelten je laatste dromen.

Er klinken geluiden
uit de achtertuinen
een buurman stapelt stenen
een rammelende kettingkast.

Het is vandaag de eerste dag
om met iets te beginnen
waar niemand aan begon.

Fetze Pijlman
Station Almere Centrum

Nerveus

Ik moet met de trein naar Amsterdam en ik ben te vroeg op het station, ik ben altijd te vroeg op het station. Mijn vader werkte bij de Nederlandse Spoorwegen en als we op vakantie gingen of op familiebezoek reisden we uiteraard per trein. Mijn vader ging de dag van ons vertrek gewoon naar zijn werk. En voordat hij vertrok drukte hij mijn moeder op het hart vooral niet te laat te komen. Mijn moeder was de hele dag nerveus, hield de klok angstvallig in de gaten en probeerde er voor te zorgen dat wij schoon bleven: geen bedoezelde snoetjes, geen vieze handjes, geen vlekken op onze schone kleren. Vooral bij mij was dat onbegonnen werk. Ik voel nog mijn moeders bespuugde hand die mijn mond probeerde schoon te poetsen.

Stationsgedichten

En nu sta ik dan te vroeg op Station Almere Centrum. Op het perron hangen gedichten naast de gele borden met de vertrektijden, zakelijk naast poëtisch. Een romantisch stelletje leest het gedicht, ze lachen naar elkaar, kussen elkaar en lopen weg. Ik lees ook het gedicht: zo simpel, zo realistisch en zo waar. In de trein denk ik na over de laatste strofe: ‘het is vandaag de eerste dag om met iets te beginnen waar niemand aan begon’. Het maakt me blij, deze zin, zo positief.

Nieuw project

Ik vraag me af welke aan welke nieuwe projecten ik zou kunnen beginnen, misschien al wel vandaag: een nieuw fotoproject starten, een mobiel ontwerpen, zelf gedichten gaan schrijven. Maar dan realiseer ik me dat er een voorwaarde is: ‘waar niemand aan begon’. Ik krijg het benauwd want alles is al een keer gedaan, er is zelfs een boek over geschreven. Misschien liggen er nog uitvindingen in het verschiet, nieuwe theorieën over wetenschappelijke onderwerpen. Misschien is het zinnetje ‘het is vandaag de eerste dag om met iets te beginnen waar niemand aan begon’ bedoeld voor mensen die zich daar mee bezig houden maar niet voor mensen zoals ik.

Bijbelverhalen

De dag waar ik me zo op verheugd had en die zo vrolijk begon begint te lijken op het verbleekte, waterige zonnetje buiten. Maar dan denk ik aan Hein en aan Peter en aan Job. Samen gaan we het Bijbelverhaal van ‘Job’ verbeelden. Peter en ik gaan de komende tijd foto’s maken en samen met Hein gaan we foto’s kiezen die bij het boek ‘Job’ passen. Hein maakt daar dan gedichten bij en het geheel wordt gepubliceerd in ‘CUNST PS’, het digitale tijdschrift van Kunstenaars Vereniging Flevoland. Foto’s in combinatie met gedichten is al eerder gedaan, o.a. door Hein en mij. Samen hebben we het sterven van mijn vader verwoord en verbeeld als ‘De Kruisgang’. Maar toch denk ik dat het project ‘Job’ helemaal nieuw is, nog nooit eerder gedaan, al was het alleen al vanwege de unieke samenwerking tussen Hein, Peter en mij.

Meer weten?

Wil je meer weten over de gedichten en foto’s die Alice Bunt heeft gemaakt over haar overleden vader? Bekijk hier het prachtige resultaat!

Lees verder

Nieuws

Meer ouderen overlijden aan een val

Meer ouderen overlijden aan een val tegenwoordig. Als je de cijfers vergelijkt met 2000 dan zie je een extreme toename van het aantal overlijdensgevallen. Dat kan nooit alleen aan de vergrijzing liggen.

Gedeeld

op

door

Overlijden aan een val

Overlijden aan een val, het komt tegenwoordig veel vaker voor dan in 2000. Volgens de cijfers van het Centraal Bureau van de Statistiek kwam het in 2016 bij 80-plussers zelfs zes keer vaker voor. Dat kan niet alleen maar komen door vergrijzing.

En als je naar de totalen kijkt zie je opeens wat dat betekent. Het aantal 80-plussers dat na een ongelukkige val overlijdt was in 2000 nog 391. In 2016 waren dit er maar liefst 2.501! Volgens drie verschillende ‘valonderzoekers’, die hier onlangs over publiceerden in het ‘Journal of the American Medical Association’, heeft dit meerdere oorzaken. “Naar de oorzaken doen we verder onderzoek”, zegt chirurg in opleiding Klaas Hartholt van het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft, de eerste auteur van het artikel.

Langer thuis wonen

“Belangrijk is in elk geval dat oude mensen langer thuis blijven wonen, dat ze ook ouder worden, vaak aan meerdere ziekten lijden en vaak veel medicijnen slikken.” Die medicijnen zijn misschien heilzaam, maar sommige verhogen de valkans. Een onverwachte oorzaak, schrijven de onderzoekers in hun artikel, kan zijn dat oudere mensen tot op hogere leeftijd actiever blijven, waardoor ook hun kans op een akelige val toeneemt.

Overlijden aan een val

Er was in deze eeuw een forse groei in het aantal 80-plussers, maar dat verklaart de groei bij lange na niet, want ook de sterfte gemeten per 100.000 80-plussers steeg tot ruim het drievoudige, van ongeveer 100 naar 365 per 100.000 in 16 jaar tijd. De definitie van een ongelukkige val is duidelijk: zo’n val wordt als primaire doodsoorzaak aangewezen als iemand binnen dertig dagen na een val overlijdt. Hartholt: “Dat overlijden kan dus ook direct thuis gebeuren. Maar als iemand na een val een hersenbloeding krijgt of een heup breekt, kan een patiënt ook in het ziekenhuis of verpleeghuis zijn. Altijd komt er na zo’n overlijden in Nederland een lijkschouwer langs om de doodsoorzaak vast te stellen. Om te beoordelen of het echt een ongeluk was.”

Ongelukkige val

Het onderzoek laat niet alleen zien dat de kans op een ongelukkige dodelijke val de afgelopen jaren is toegenomen, maar ook dat de kans op de dood na een val bij hoger wordende leeftijd steeds verder stijgt. In 2016 stierven 149 per 100.000 80- tot 84-jarigen na een ongelukkige val. Bij 95-plussers lag die sterfte bijna tienmaal hoger: 1.367 per 100.000 mensen. Het betekent voor 95-plussers een jaarlijkse kans van ruim 1 procent op de dood na een val.

Heilige graal

“Het voorkomen van een val bij ouderen is een beetje als het zoeken naar een heilige graal”, zegt Hartholt. Alleen stoppen met multimedicatie is niet voldoende. De oorzaak voor vallen bij ouderen kent meerdere oorzaken en er is daardoor niet één oplossing. De huisarts kan ouderen verwijzen naar een valkliniek bij afdelingen klinische geriatrie, waar wordt gezocht naar een onderliggende oorzaak. Hartholt: “Zo kan het zijn dat iemand naar de oogarts moet om te kijken of het zicht voldoende is, naar de fysiotherapeut om valtraining en oefeningen te krijgen en komt er iemand thuis langs om losliggende kleedjes op te ruimen.”

Meer weten?

Meer weten over hoe een val te voorkomen? Bezoek dan eens de speciale website van de GGD Amsterdam die over dit onderwerp gaat.

Bron: NRC

Lees verder

Meest gelezen