Volg ons online

Nieuws

Afscheid nemen voordat je overleden bent

Voordat je overleden bent afscheid nemen met een feestje. Waarom niet? Liever Levend organiseert zo’n afscheid.

Gedeeld

op

Afscheid nemen voordat je overleden bent

Nog niet overleden, maar toch al afscheid nemen? Op zich klinkt dat heel normaal, want iedereen wil het liefste de tijd hebben om afscheid te nemen van mensen die je liefhebt. Het gebeurt alleen vaak niet. Het initiatief ‘Liever Levend’ wil daar verandering in brengen. Het idee, aanwezig zijn bij je eigen ‘begrafenis’ zodat je écht van iedereen afscheid kunt nemen als het nog kan.

Je weet al dat je doorgaat, dus waarom zou je niet een afscheidsdienst organiseren waarbij iedereen nog een keer ziet en spreekt. Voor je het weet ben je overleden en kun je niet meer de dingen zeggen die je eigenlijk had willen zeggen. Oprichter Freek Haverman kwam op het idee toen hij zelf afscheid moest nemen van zijn stiefmoeder én zijn tante. Het zette hem aan het denken.

Verwerkingsproces

“Na een begrafenis zeggen mensen vaak tegen elkaar: “Wat zou het mooi zijn geweest als hij of zij dit nog had gehoord” en dat is precies wat ik met ‘Liever Levend’ wil verwezenlijken”. Met een afscheidsfeest voordat iemand overleden is kun je laten weten dat je van elkaar houdt, dat je elkaar waardeert en dat je iemand niet zal vergeten. Het is ook goed voor het verwerkingsproces van de mensen die achterblijven. Je weet dat je alles nog hebt kunnen zeggen en doen.

Overleden zonder afscheid

Tegelijkertijd realiseert Freek zich ook dat het idee om deze bijeenkomsten te organiseren op weerstand stuit. De dood is nog steeds taboe en afscheid nemen is niet voor iedereen even makkelijk. “Het kan heel confronterend zijn als het heel gezellig is. Iedereen weet dan wat er gemist gaat worden”, aldus Freek. Toch hoopt hij ook het initiatief een barrière weet te doorbreken en dat mensen makkelijker met elkaar over het onderwerp gaan praten. “Wat maakt het hen nu uit of het afscheid vóór of na de dood plaatsvindt? Iedereen gaat vroeg of laat een keer dood. Het is aan jou en aan je omgeving hoe je dit afscheid invult.”

Meer weten?

Wil je meer weten over het initiatief ‘Liever Levend’? Bezoek de website of neem een kijkje op de Facebookpagina.

Liever Levend - Een afscheid bij het leven

NED7 is dé community voor 50-plussers die bewijzen dat ouder worden alles behalve vervelend is.

Lees verder
Advertentie

Nieuws

Alleen op de wereld en zonder familie

Het gevoel van alleen op de wereld zijn. Blogger Alice Bunt vertelt hoe erg zij haar overleden vader, moeder en zuster mist.

Gedeeld

op

Alleen op de wereld
Foto: Alice Bunt

Langzaam, heel langzaam maakt het gevoel van opluchting na de dood van mijn vader plaats voor intens gemis. De herinneringen aan de oude, blinde man, alleen in z’n kamer op de gesloten afdeling van een verzorgingshuis, dementerend, verward, maakt plaats voor de herinnering aan mijn vader zoals hij écht was: vrolijk, charmant, recht door zee en ervan overtuigd dat regels er waren om overtreden te worden.

Onconventioneel was hij, kritisch, hij stelde vragen bij schijnbaar vaststaande feiten. Hij liet zich niet veel zeggen die schitterende vader van me. Hij ging zijn eigen gang, koos z’n eigen weg en accepteerde de gevolgen.

Sterven is zwaar

Nu is hij overleden. Afgelopen december was zijn uitvaart. Een mooie uitvaart; sober, ingetogen. En ik was blij dat hij rust gevonden had, dat er een einde was gekomen aan dat laatste, moeilijke jaar van zijn leven. “Sterven is zwaar.” Nog hoor ik het hem zeggen: “Sterven is zwaar.” Aan zijn hele lichaam kon je zien dat het een zware strijd geweest was. Helemaal uitgeteerd lag hij daar in z’n bed. Niets was er van hem over, nog van zijn lichaam, nog van zijn geest. Tijdens zijn laatste levensjaar heb ik hem gefotografeerd, heb ik geprobeerd mijn liefde voor hem vast te leggen, voor deze oude man, voor mijn vader van wie ik ontzettend veel hield. En vlak na zijn dood ben ik blijven fotograferen: mijn vader in zijn bed, net overleden; het afleggen van mijn vader; mijn vader in zijn kist. Zonder emoties legde ik alles vast, zonder tranen.

Een bio-urn met mijn vader

Ik zit op een opstapje in een beschut, verwilderd plaatsje in mijn tuin. Weer ben ik aan het fotograferen. Na de crematie is mijn vader bij mij gekomen, in een  bio-urn. De urn is begraven in mijn tuin, op dit plekje, omgeven door struiken. Zelfs nu, in het najaar hoor ik een roodborstje zachtjes zingen. Bij het graf staat een beeldje gemaakt door een van de vele vriendinnen van mijn moeder. Een zittend meisje, ingetogen kijkt ze in de verte. Zoals ze daar zit, bij de urn van mijn vader doet ze me denken aan mijn overleden zusje. Ze kijkt naar de plaats waar mijn vaders urn begraven is. Het lijkt alsof ze, net als ik, wacht op de gouden esdoorn die ik op de urn gezaaid heb.

Alleen op de wereld in mijn achtertuin

In het kleine stukje wildernis heb ik een magnoliatak geplant. In het voorjaar was de tak in een vaas uit gaan lopen en had wortels gekregen. De Magnolia was de lievelingsbloem van mijn moeder. Na haar dood hebben we de buurt afgezocht naar bloeiende takken en gevraagd of we een tak mochten hebben voor op haar kist. En zo zijn we weer samen, wij vieren, ieder in een andere vorm. Ik als enige die nog leeft. Ik begin te huilen. In de eerste plaats om mijn overleden vader. Nu pas besef ik dat ik hem nooit meer zal zien, zal kunnen kussen, zijn en mijn tranen zal voelen als we elkaar weer zagen. Maar ook om mijn lang geleden overleden moeder en zusje. Beide moe van dit leven. Ondanks al het verdriet zijn het ook tranen van blijdschap omdat ik het gevoel heb dat we toch weer samen zijn, hier, in het nu, in dit kleine stukje verwilderde tuin.

Lees verder

Nieuws

Burgemeester Eberhard van der Laan overleden

Burgemeester Eberhard van der Laan is 5 oktober overleden aan de gevolgen van longkanker. Zijn stad maar ook Nederland rouwt om het verlies.

Gedeeld

op

door

Burgemeester Eberhard van der Laan
Foto: Gemeente Amsterdam

Burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam is gisteravond op 62-jarige leeftijd overleden. Hij overleed aan de gevolgen van longkanker en laat vrouw en vijf kinderen achter. De stad is inmiddels in rouw gedompeld om het verlies van haar zo enorm geliefde burgemeester.

Eberhard Edzard van der Laan werd in 1955 geboren in Leiden. Hij studeerde rechten aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, waar hij later in 1992 ook het bekende advocatenkantoor Kennedy van der Laan oprichtte.

Zijn stad Amsterdam

Hij zei z’n advocatenkantoor vaarwel toen hij Minister voor Wonen, Werken en Integratie kon worden. Maar daarvoor zat hij al van 1990 tot 1998 in de gemeenteraad van Amsterdam. Van der Laan was dus in hart en nieren een betrokken en bewogen politicus. Iemand met het hart op de goede plek en een verregaande bevlogenheid als het ging om zijn stad Amsterdam. De stad waar hij zielsveel van hield.

Betrokken en daadkrachtig

Onlangs bleek nogmaals hoe zielsveel de stad ook van haar burgemeester hield, toen massaal gehoor werd gegeven aan de oproep om van der Laan te trakteren op een applaus van enkele minuten. Zijn persoonlijkheid, betrokkenheid en eindeloze daadkracht lag goed bij de Amsterdammers. Voorbeelden van zijn daadkracht waren projecten als de inmiddels bekende Top600, zijn aanpak van gewelddadige veelplegers én de Treiteraanpak in de buurt.

Burgemeester Eberhard van der Laan overleden

Wil je ook het online condoleanceregister voor de burgemeester tekenen? Laat dan hier een bericht van medeleven achter. Na de begrafenis zullen alle reacties worden overhandigd aan de familie.

Lees verder

Nieuws

Herfst in Nederland, wat ben je toch mooi!

Herfst in Nederland, blogger Alice Bunt beschrijft haar liefde voor deze periode terwijl ze een wandeling maakt met haar hond Bika.

Gedeeld

op

Herfst in Nederland

Het is ’s morgens vroeg. Ik wandel met mijn hond Bika in een van de vele bossen die Almere rijk is. Bij de aanleg van Flevoland is overal over nagedacht en nog voordat er land was en er alleen nog maar water, waren de polders al ontworpen op de tekentafels.

Toch zijn er ook spontaan ontstane bossen zoals het Wigenbos in Almere. Het bos doet denken aan een oerwoud: rond een voormalig zandwinplas  kwamen de schietwilgen spontaan op en zij bepalen nu het bosbeeld.

Rechtop in de wind

Maar de meeste bossen in Almere zijn aangelegd zoals het Vaartsluisbos. De bomen staan kaarsrecht in het gelid. Lange, rechte rijen verschillende populierensoorten bepalen het bosbeeld. Regelmatig worden bomen vervangen door jonge bomen omdat de oude bomen van soms wel 35 meter hoog de stormen niet meer overleven. De toppen van de populieren breken af en zijtakken vallen met veel geweld naar beneden. Zo ontstaan er lege plekken in het bos waar de stormen vrij vat op hebben.

Bankje

Foto: Alice Bunt

Zingende bomen

Maar nu is het windstil, geen zuchtje wind, alleen maar stilte. Ik heb nog geen zin om naar huis te gaan en zoek een bankje. Daar, onder de populieren kom ik tot rust. De populier is mijn lievelingsboom. Ik houdt van de geur van de balsempopulier in het voorjaar. En in het najaar verspreiden de stervende bladeren ook een heerlijke geur. Maar de populier is vooral mijn lievelingsboom omdat hij kan praten. Bij het minste zuchtje wind begint de boom te zingen: een zachte samenzang tussen de wind en de hartvormige bladeren van de boom. Zachtjes vertellen ze een verhaal, mijn verhaal. Ze vertellen over angst, verlies en eenzaamheid. Maar ook schrijven ze samen een gedicht, zachtjes uitgesproken, over liefde, over verlangen, over vriendschap. Maar nu, als ik naar mijn hond kijk die vrolijk rondspringt in het gras vertellen de wind en de bladeren een heel ander verhaal, het verhaal van weidsheid en van vrijheid, het verhaal van Flevoland. Nu bezingen zij het hier en nu, lezen ze samen het gedicht over dit moment waarin nog zoveel te genieten valt.

Hond Bika

Foto: Alice Bunt

Herfst in Nederland

Als ik naar de zacht bewegende bladeren van de ratelaar kijk zie ik opeens kleine vogels, meesjes, die tussen de bladeren heen vliegen en plotseling  lijken te verdwijnen tussen het grijs van de onderkant van de bladeren. Ze vliegen van tak naar tak en lijken zich bewust van de beschutting die de bewegende bladeren van de populier hen geeft. Het is alsof de vogels extra genieten van deze vroege nazomer, nog voordat het komende najaar en winter met hun kou en stormen komen die het leven voor hen een stuk moeilijker gaan maken.

Opeens begin ik te rillen, het is te koud om nog langer op het bankje te blijven zitten. Samen met Bika loop ik terug naar huis, terug naar het gewone leven, naar het kunstproject Full Colour dat Hein Walter en ik aan het opzetten zijn voor mensen met een psychiatrische achtergrond. En na zo’n ochtend als deze ben ik weer vol goede moed en weet ik het heel zeker: het project wordt een groot succes!

Lees verder

Meest gelezen