Volg ons online

Natuur & Milieu

Een boom vol herinneringen

Een boom schilderen doen ze bij het project Grijs Groen en Gelukkig niet zomaar. Een boom staat voor tal van herinneringen aan vroeger.

Gedeeld

op

Schilder een boom

Welke boom speelt een speciale rol in je leven? Dat was de vraag die de bewoners van verpleeg- en verzorgingshuis Pennemes in Zaandam kregen met daarbij het verzoek om een boom te schilderen.

Als je er even over nadenkt is er altijd wel een boom die je te binnen schiet. De boom waar je een hut in bouwde, de boom waar je zo lekker in kon klimmen of de boom die zo indrukwekkend was door z’n afmetingen. Schilder je boom dan vertel je altijd iets over jezelf.

Persoonlijkheid

Iedereen bewaart wel een eigen herinnering aan zijn of haar boom. Daar heb je meestal ook meteen een gedachte bij of je kunt er een verhaal bij vertellen. De oude eik in het park bij je in de buurt. De prachtige bloesemboom in de laan bij je opa en oma, de treurwilg die ieder jaar geknot moest worden. Bomen maken altijd indruk. Als je er voor open staat kun je ze zelfs een persoonlijkheid toekennen.

Vastgelegd

In het kader van het IVN project Grijs Groen en Gelukkig bedachten de mensen van Pennemes een unieke schilder actie: schilder jouw boom. Daarbij geholpen door een professionele kunstenaar die tips gaf waardoor ook zij, die dachten niet te kunnen schilderen een fraai schilderij creëerden. Op deze wijze zorgt de afgebeelde boom niet alleen voor vastgelegde herinneringen maar geven ze de belangrijke rol die zij spelen voor de mens ook door aan anderen.

Expositie over een boom

De schilderijen gaan natuurlijk geëxposeerd worden in Pennemes en de digitale versie wordt samen met het verhaal ‘geplant’ in het Virtueel Koningsbos. De eerste gerealiseerde droom voor de koning uit het gelijknamige blauwe droomboek voor koning Willem Alexander ter gelegenheid van zijn inhuldiging in 2013. Het Virtueel Koningsbos is een platform op internet waar al deze bomen met hun speciale verhaal te bezichtigen zijn. Samen kunnen we dit unieke bos dus laten groeien!

IVN Nederland wil natuur dichter bij mensen brengen met diverse projecten zoals 'Grijs Groen en Gelukkig'.

Lees verder
Advertentie

Natuur & Milieu

Oplossingsgericht werken, dat is belangrijk voor zorginstellingen

Oplossingsgericht werken en praktische oplossingen aandragen als het gaat over natuur en zorg. Dat is wat belangrijk is voor verandering.

Gedeeld

op

Oplossingsgericht werken

Oplossingsgericht werken en praktische oplossingen aandragen, dat is de beste manier om zorginstellingen te overtuigen dat natuur goed is voor de zorg.

Dit zegt omgevingspsycholoog en hoogleraar natuurbeleving Agnes van den Berg. Ze is gespecialiseerd in onderzoek naar het verband tussen natuur en gezondheid. Daarom komt ze 16 november a.s. praten tijdens de tweede Natuur & Gezondheid conferentie van IVN Nederland.

Positieve effecten

Steeds meer onderzoeken laten zien dat natuur een positief effect heeft op onze gezondheid. Maar ondanks dat wordt het nog maar weinig ingezet. Vooral in de zorg voor ouderen. “Aan het aantal initiatieven ligt het niet. Denk bijvoorbeeld aan het programma ‘Groen Verbindt’ van het Oranjefonds, of ‘Grijs Groen en Gelukkig’ van IVN. Ook zijn er voldoende groen activiteiten zoals ‘Biowalking’, tuintherapie en dagbesteding op zorgboerderijen. Al deze initiatieven vallen echter buiten de reguliere gezondheidszorg van bijvoorbeeld zorginstellingen, ziekenhuizen en huisartsen, waar groen nog weinig wordt ingezet”, aldus Agnes van den Berg.

IVN vrijwilligersbanner

Wetenschappelijk bewijs

Er zijn meerdere oorzaken aan te wijzen voor het gebrek aan aandacht voor natuur. Agnes: “Het bewijs voor gezondheidseffecten van groen voldoet niet aan de gangbare normen in de medische wetenschap. Er zijn geen goede, overtuigende verklaringen voor effecten van groen op gezondheid. Daar komt bij dat interventies en therapieën rondom natuur en gezondheid een geitenwollensokken imago hebben. Het zit in de zweverige alternatieve hoek. Het is lastig om deze beeldvorming te veranderen. Veel mensen voelen ergens vanbinnen wel dat het belangrijk is om regelmatig contact met groen en natuur te hebben. Deze gevoelens zijn reëel en krijgen steeds meer basis in wetenschappelijk onderzoek. Dus ik zou vooral willen aansporen om deze gevoelens serieus te nemen en ernaar te handelen.”

Oplossingsgericht werken

Wellicht is het daarom beter om te komen met praktische oplossingen die mensen begrijpen. Oplossingsgericht werken is wat mensen in de zorg gewend zijn en het aandragen van praktische oplossingen helpen daarbij. Oplossingen die met weinig tijd, moeite en geld toegepast kunnen worden in de dagelijkse zorg. Dat is ook waar zorginstellingen naar op zoek zijn. Denk hierbij aan bijvoorbeeld plantenwanden, makkelijk te onderhouden tuinen én dagbesteding met vrijwilligers. Als op deze manier hetzelfde resultaat bereikt kan worden, waarom niet?

Meer weten?

Agnes van den Berg is één van de keynote speakers op de natuurconferentie die IVN samen met partners ActiZ en Waardigheid en Trots op 16 november a.s. organiseert. Wil je de conferentie bijwonen? Dat kan. Meld je hier aan of lees alle informatie over dit event.

Lees verder

Natuur & Milieu

Natuur is een feest en het past in een koffer

Natuur is een feest, maar niet iedereen kan er meer van genieten. Daarom heeft IVN Nederland iets heel bijzonders ontwikkeld.

Gedeeld

op

Natuur is een feest

Natuur is een feest als je het geluk hebt dat je er volop van kunt genieten. Helaas geldt dat voor veel ouderen in verpleeg- en verzorgingshuizen niet meer. Ze zijn niet meer mobiel, hebben misschien dementie of zijn gewoon weg niet meer in staat om naar buiten te gaan. En dat terwijl natuur, zelfs bij het zien van een afbeelding, een positieve invloed heeft op ons brein. IVN Nederland heeft daar wat op gevonden: de Natuurkoffer.

De Natuurkoffer van IVN wordt inmiddels op veel plekken in ons land ingezet. Dankzij het programma ‘Grijs Groen en Gelukkig’ zijn er tal van deelnemende zorgorganisaties die er gebruik van maken.

Zintuigen prikkelen

Albertien Frans is vrijwilliger bij IVN-Noord Kennemerland. Zij gebruikt de Natuurkoffer iedere keer dat ze op bezoek gaat bij ouderen, met of zonder dementie. “De natuurkoffer is ontwikkeld om de zintuigen te prikkelen, herinneringen op te roepen, emoties te voelen en te beleven. De natuurkoffer zit boordevol ideeën om te natuur te beleven zonder dat je daar de deur voor uit hoeft. We halen de natuur naar binnen, wat prettig is omdat ook ouderen die slecht ter been zijn zo kunnen aansluiten.”

Natuur is een feest

Eigenlijk is het idee heel eenvoudig. De Natuurkoffer is een koffer gevuld met tal van objecten, zoals natuurfoto’s uit de omgeving van het verpleeghuis, CD’s met vogelgeluiden of andere geluiden uit de natuur én er is videomateriaal met beelden van ieder seizoen. Ook zijn er tastbare objecten te vinden in de Natuurkoffer. Bloemen, takken en dingen die je kunt eten. Het stimuleert het brein en dat heeft een positieve uitwerking op mensen.

Hij begon te zingen

Albertien weet daar alles van. Tijdens de activiteiten die zij organiseert ziet ze het letterlijk voor haar ogen gebeuren. “Ouderen worden weer actief en alert door het prikkelen van hun zintuigen. Zij maken contact met zichzelf en van hieruit ook contact met de omgeving, met elkaar! Ze zijn aanwezig in het moment en voelen zich onderdeel van een groepservaring. Dat kan allerlei vormen aannemen, zo keek een van de deelnemers een keer aandachtig naar de foto van een veld rode tulpen en aan zijn mimiek kon je zien dat het hem raakte. Ik vroeg hem: ‘houdt u van bloemen?’ ‘Jazeker’, zei hij, ‘en over deze bloemen is een liedje maar welke?’ Ik neuriede tulpen uit Amsterdam en hij ging staan begon te zingen! Hij gaf een geweldige performance en iedereen zong mee. Met tot slot een buiging en een dik applaus. We beleefden met elkaar in een paar minuten enorm veel. Dat is de kracht van de natuurkoffer: het maken van contact. Door het prikkelen van de zintuigen maak je contact met je zelf, contact met de ander en contact met elkaar. Het hebben van contact is belangrijke menselijke basisbehoefte. Het geeft mensen een goed gevoel, een gevoel van welzijn.”

Mensen genieten volop

Voor Albertien als begeleider is het werken met de Natuurkoffer dus heel positief. “Je ziet, merkt en voelt dat je voor een moment (een middag) de mensen kan meenemen naar buiten, naar een mooie herinnering. Bovendien geef je hen een gevoel van eigenwaarde. Hier genieten de mensen van en ook de begeleider!” Ook mantelzorgers en (klein) kinderen kunnen zelf een dergelijke ervaring met ouderen beleven. “Neem een stukje natuur mee, waarvan je weet dat de oudere erin geïnteresseerd is: foto’s, bloemen, bladeren, mos etc. Laat hem of haar kijken, ruiken, voelen, het beleven. Luitster naar wat hij of zij zegt, ga mee in het verhaal en bevestig de emotie. Zo deel je samen een moment.”

Meer weten?

Wil je meer weten over de Natuurkoffer en over het programma ‘Grijs Groen en Gelukkig’? Bezoek dan de website van IVN Nederland of meld je aan voor het programma.

Lees verder

Natuur & Milieu

Bomen schilderen, een bijzondere workshop met ouderen

Tijdens de workshop bomen schilderen bij het Parkhuis in Dordrecht werden er prachtige bomen gecreëerd en verhalen verteld.

Gedeeld

op

Bomen schilderen voor een virtueel bos

Bomen schilderen, tijden de start van het project ‘Grijs Groen en Gelukkig’ bij het Parkhuis in Dordrecht, konden bewoners en bezoekers deelnemen aan deze workshop van beeldend kunstenaar Ella Steenmeijer. En dat leverde bijzondere resultaten op.

Grijs Groen en Gelukkig’ is een project van IVN, het instituut voor natuureducatie, ondersteund door de Nationale Postcode Loterij. Het doel is zoveel mogelijk ouderen laten genieten van groen en natuur. En natuur schilderen hoort daar ook bij. Dat de ouderen zin hadden om mee te doen, dat bleek wel uit de vele enthousiaste deelnemers die spontaan aanschoven.

Mooie herinneringen

Begeleidster Ella vertelt: “Zelfs zo via spontane inloop en met beperkte begeleiding zijn er al prachtige boomschilderingen gemaakt. Er kwamen ook bijzondere gesprekken op gang en bij veel deelnemers zag je een gevoel van trots ontstaan. Zo vertrouwde Charmante van 86 jaar mij toe dat ze vroeger altijd schilderde met haar moeder. Charmante is niet haar echte naam, maar zo noemde haar moeder haar. Er kwamen bij haar veel warme en positieve herinneringen boven aan die tijd met haar moeder.”

Keuze uit alle kleuren

Het schilderen zorgt er ook voor dat de bewoners even loskomen van de dagelijkse routine. Ze genieten volop. En de bomen zijn een mooie aanleiding om een gesprek aan te gaan. “Op de vraag: ‘Waarom deze boom?’ komen er vaak heel positieve herinneringen naar boven. Die worden dan vervolgens gedeeld met anderen. Er is veel begrip. Je ziet de uitdrukking op de gezichten van deelnemers veranderen. Als het resultaat van alle bewoners ook nog ‘geëxposeerd’ wordt in de zorginstelling blijft dat trotse gevoel lang hangen. Bovendien inspireert het anderen om een volgende keer ook mee te doen. Belangrijk, want alleen samen komt er een kleurrijk bos tot stand”, licht Ella toe.

Bomen schilderen voor virtueel bos

Dat kleurrijke bos waar Ella het over heeft is het Koningsbos. Dit is een virtueel bos dat online bestaat uit geschilderde bomen. De bomen voor dit bos worden gemaakt door zowel jong als oud en is een initiatief van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Het is de bedoeling dat dit bos ieder jaar verder doorgroeit. Een plek waar verhalen en mensen samen komen. Maar niet alleen verhalen en mensen, ook mens en natuur. Een initiatief dat IVN dus volledig ondersteunt!

Lees verder

Meest gelezen