Volg ons online

Liefde & Relaties

Tijd voor Samsonseks in het verpleeghuis?

Tijd voor Samsonseks in het verpleeghuis? Bij zorgorganisatie Topaz nemen ze het onderwerp intimiteit onder ouderen serieus. En terecht!

Gedeeld

op

Samsonseks in het verpleeghuis

Samsonseks werd door Dikke van Dale verkozen tot het woord van 2016 in Vlaanderen. Het betekent zoiets als een vluggertje als de kinderen voor de TV zitten en kijken naar het programma ‘Samson en Gert’.

Wij vragen ons af of  het woord ‘Verpleeghuisseks’ binnenkort ook zo ingeburgerd is, dat het kans maakt om in de top 10 te komen van nieuwe woorden bij de Dikke van Dale?

Nieuwe liefdes in het verpleeghuis

Het onderwerp seks is in verpleeg- en verzorgingshuizen in Nederland nog steeds taboe. Maar als het aan zorgorganisatie Topaz in Leiden ligt gaat dit heel snel veranderen. Het is geen nieuws dat ouderen ook behoefte hebben aan seks. Logisch dus dat ook op hoge leeftijd nog nieuwe liefdes ontstaan. Topaz verdiepte zich het afgelopen jaar in het onderwerp en sprak hierover met zowel medewerkers, als deskundigen.

Handjes boven de dekens

Rosanne Ufkes is een van deze deskundigen. Zij is huisarts in Frankrijk, deed daar onderzoek naar seksualiteit in verpleeghuizen en maakt korte metten met een aantal vooroordelen. Een van die vooroordelen is dat liefde tussen oude mensen er altijd ‘liefelijk’ uitziet. “Intimiteit tussen ouderen is niet altijd lief. Seksualiteit blijft kwalitatief hetzelfde als je ouder wordt: met passie en beleving, alleen de kwantiteit neemt af. De  maatschappij, maar ook verzorgers hebben de neiging bewoners te infantiliseren.”

Wie beslist wat kan en niet kan?

Hoe verrassend is het eigenlijk als een bewoner verliefd wordt op een andere bewoner? “Zie het verpleeghuis als een dorpsplein: het is een sociale groep waar nieuwe ontmoetingen plaatsvinden. En waar dus ook nieuwe prikkels ontstaan die ertoe leiden dat ouderen zin krijgen. Wat mag dan en wat mag niet? Vaak zie je dat de groep de norm aangeeft. Mag een echtgenoot blijven slapen? Wie beslist dat? Wat is wel en wat is niet geaccepteerd?” Rosanne wijst op het gevaar dat de groep de norm aangeeft in wat normaal wordt geacht. “We moeten ons beseffen dat het net het echte leven is. Belangrijk dus dat we geen waardeoordeel daarover uitspreken, of laten merken met normerende blikken richting bewoners.”

Mag mama wel een relatie hebben?

Ook voor families is het lastig voor te stellen dat bewoners nog een seksueel leven hebben. Ze veroordelen of verbieden soms zelfs een relatie. Vaak worden er dan ook bij verplegend personeel in geval van een nieuwe liefde voorwaarden genoemd: als het maar goedgekeurd wordt door de kinderen. Dan kun je je afvragen of zij daarover mogen beslissen en oordelen. Immers de ouderen hebben gewoon zelf de regie over hun leven en dus ook hierover. Rosanne besluit: “Als overspel kan, dan geven we pas echt genoeg vrijheid aan onze bewoners. Natuurlijk ligt een relatie bij mensen met dementie (wat in sommige gevallen overspel zou kunnen zijn) heel gevoelig, want dan is het lastig inschatten of iemand vrijwillig toestemming geeft of niet.”

Gênante situaties

Waar houdt het respecteren van bewoners op? Waar wordt de grens van het verplegend personeel gepasseerd? Bijvoorbeeld de gênante situatie als een patiënt een erectie heeft bij het wassen. Maar ook ongepaste gebaren van bewoners zijn soms moeilijk voor verplegend personeel. Ze kunnen daardoor het gevoel hebben dat ze agressief benaderd worden. Het is lastig om een evenwicht te vinden tussen enerzijds het zorgen voor of beschermen van de bewoners. En anderzijds het respecteren en geven van vrijheid. Het lijkt erop dat verzorgenden ook een beetje koorddansers moeten zijn. Ze hebben in ieder geval een belangrijke rol te vervullen.

Zorgorganisaties moeten eerste stap zetten

Wilco Achterberg, hoogleraar institutionele zorg en ouderengeneeskunde aan het LUMC en specialist ouderengeneeskunde Topaz, pleit ervoor dat zorgorganisaties zelf het initiatief nemen als het gaat om het bespreekbaar maken van intimiteit. Ouders en familie beginnen hier namelijk niet over. En hebben bovendien geen idee wat er gebeurt. Wilco merkt op dat er een kentering is in bespreekbaarheid. Hij vertelt uit eigen ervaring: “Tot voor kort besprak ik seksualiteit uitsluitend als er een probleem was bij mensen. De groep ouderen die in een verpleeghuis zitten, hebben al genoeg andere problemen. Maar daarmee ga je compleet voorbij aan het welzijn van de ouderen en het feit dat iedereen behoefte heeft aan intimiteit en dat deze misschien wel node gemist wordt.”

Tijd voor Samsonseks?

Literatuur hierover bevestigt dat oudere mensen, ook met dementie, nadenken  over seks en dat willen voortzetten. Ook al is dit door ouderdom en beperkingen wel moeilijker geworden. Dit neemt niet weg dat ouderen het belangrijk vinden. Dat laatste vindt Wilco een interessant gegeven: “Het is een sleutelcomponent in het welzijn van mensen, dus moeten we daar aandacht aan besteden. Dus niet alleen als er problemen zijn.”

Wij zijn benieuwd naar jouw mening over dit onderwerp. Hoe denk jij hierover? Heb je misschien ervaringen met dit onderwerp? Laat hieronder een bericht achter, of praat mee op onze Facebook pagina.

Bezoek ook eens…

NED7 is dé community voor 50-plussers die bewijzen dat ouder worden alles behalve vervelend is.

Advertentie

Liefde & Relaties

Maakt groot leeftijdsverschil je relatie beter?

Is een groot leeftijdsverschil goed voor je relatie? Uit onderzoek blijkt dat dit inderdaad het geval is. Maar er is een maar…

Gedeeld

op

Groot leeftijdsverschil

Een groot leeftijdsverschil in je relatie? Ben je dan gelukkiger? Je ziet het steeds vaker. Trump heeft een flink jongere vrouw, Macron van Frankrijk een flink oudere vrouw. Wie doet het beter? Of zijn ze allebei ‘lucky’? Het hangt natuurlijk af aan wie je het vraagt.

Dit blijkt ook uit nieuw onderzoek van het Australische CU Boulder, waarover is gepubliceerd in Journal of Population Economics. 13 jaar lang werden duizenden Australische huishoudens gevolgd. Elk jaar werden de deelnemers ondervraagd over hoe tevreden of ontevreden ze waren met hun relatie.

Mannen gelukkigst

“We concludeerden dat mannen die getrouwd waren met een jongere vrouw het gelukkigst waren”, aldus Terra McKinnish, een van de auteurs van het onderzoek. “Mannen met een oudere vrouw waren het minst tevreden.” Die bevinding geldt ook voor vrouwen. “Ze waren beduidend gelukkiger als ze een jongere echtgenoot hadden dan als ze met een oudere man getrouwd waren.”

Groot leeftijdsverschil

De problemen die voortkomen uit het leeftijdsverschil doen zich voor op de langere termijn. Na gemiddeld 6 jaar bleek de tevredenheid af te nemen, zowel bij mannen als bij vrouwen. Dit geldt trouwens ook voor koppels zonder groot leeftijdsverschil. Maar bij stellen met een grote leeftijdskloof neemt die tevredenheid veel sneller af. Volgens McKinnish zijn partners van min of meer dezelfde leeftijd beter in staat om het hoofd te bieden aan moeilijke gebeurtenissen. Ze bevinden zich doorgaans meer op dezelfde golflengte. Onder meer wat kinderwens en financiële kwesties betreft.

Meer weten?

Wil je meer lezen over seks en relaties? Bezoek dan het blog Relaties.blog van Dirkje van Bennekom. Hier schrijft ze dagelijks over het laatste nieuws rondom deze onderwerpen.

Lees verder

Liefde & Relaties

Verschil mannen en vrouwenhersenen, vrouwen zijn veel actiever!

Verschil mannen en vrouwenhersenen? Tja, vrouwen blijken veel actiever dan mannen. Maar wat betekent dat in de praktijk?

Gedeeld

op

Verschil mannen en vrouwenhersenen

Het verschil tussen mannen en vrouwenhersenen? Die van vrouwen zijn veel actiever, zo blijkt uit onderzoek van een groep Amerikaanse wetenschappers. Dit is met name bij de concentratie en impulsbeheersing zichtbaar.

De prefrontale cortex is bij vrouwen actiever. Hiermee worden de concentratie en de impulsbeheersing beheerst. Maar ook het zogenaamde limbisch systeem verschilt van mannen. Met dit deel worden emoties en angsten beheerst. Maar mannen, dit is zeker niet het einde der tijden voor jullie soort. Bij jullie zijn de visuele en coördinerende hersengebieden weer actiever.

46.000 hersenscans

Voor het onderzoek bestudeerde het groepje wetenschappers zo’n 46.000 SPECT-scans, aangeleverd door 9 verschillende ziekenhuizen. Met het onderzoek werd de bloedstroom in de hersenen van 119 gezonde mensen en 26.683 mensen met psychiatrische problemen (van ADHD tot stemmingswisselingen en van bipolaire stoornissen tot schizofrenie) inzichtelijk gemaakt. Dit maakt meer duidelijk over de activiteit in specifieke delen van het brein.

Verschil mannen en vrouwenhersenen

De studie geeft meer inzicht in het verschil tussen mannen en vrouwenhersenen, legt onderzoeker Daniel Amen uit. ”De meetbare verschillen die we tussen de seksen konden aantonen, zijn bijvoorbeeld belangrijk voor de duidelijkheid over het risico op hersenstoornissen zoals de ziekte van Alzheimer.” Het was al duidelijk dat vrouwen vaker aan deze ziekte lijden, maar ze worden dan ook gemiddeld ouder dan mannen. Bovendien hebben vrouwen vaker depressies en angststoornissen, terwijl ADHD en antisociale gedragsstoornissen juist vaker bij mannen voorkomen.

Battle of the sexes

Ook verklaart de studie een aantal verschillen in het gedrag van mannen versus vrouwen. Zo is op basis van de hersenactiviteit goed te verklaren waarom vrouwen empathischer zijn en meer zelfbeheersing hebben. De verhoogde bloedstroom in het limbische systeem verklaart waarom zij vatbaarder zijn voor angst-, stemmings-, slaap- en eetstoornissen. Kortom: in tijden waarin juist de verschillen tussen de genders moeten oplossen, geeft het een beter beeld op de verschillen die er blijkbaar toch zijn.

Het laat zien hoe belangrijk het is om genderspecifiek wetenschappelijk onderzoek door te zetten. Iets waarvoor Ineke Klinge, universitair hoofddocent Gender Medicine aan de Universiteit Maastricht in 2014 in een interview met Scientias.nl al pleitte.

Lees verder

Liefde & Relaties

De mensheid overleeft dankzij de menopauze

De mensheid vergroot haar overlevingskans, volgens recent onderzoek, door de menopauze van de vrouw. Waarheid of complete onzin?

Gedeeld

op

De mensheid overleeft dankzij de menopauze

De mensheid vergroot de eigen overlevingskans door de menopauze van de vrouw. Dat klinkt als een vreemde theorie. Maar misschien is het niet zo raar als het in eerste instantie klinkt. Althans, dat beweren wetenschappers van het Institute of Evolutionary Sciences in Montperllier, Frankrijk.

Blogger Dirkje van Bennekom, van Relatie.blog, legt het uit. Het gaat hier om de zogenaamde ‘grootmoederhypothese’. Omdat oma’s zich niet meer bezighouden met de voortplanting, hebben zij meer tijd om hun kinderen en kleinkinderen gezonder te houden.

Vrouwen vergoten overlevingskans

Over de jaren die vrouwen nog leven na hun menopauze is al veel onderzoek gedaan. Immers: evolutionair zijn ‘onvruchtbaren’ op het eerste gezicht niet interessant en komt het, voor zover bekend, alleen maar bij mensen en walvissen voor. Er bestaat echter de zogenoemde ‘grootmoederhypothese’. Deze aanname zou weleens wetenschappelijk onderbouwd kunnen worden. Oudere vrouwen vergroten namelijk de kans op overleven van hun nageslacht.

Menopauze een strategie

Dit blijkt uit onderzoek van Carla Aimé en collega’s van het ‘Institute of Evolutionary Sciences’ in Montpellier, dat in PLOS Computational Biology is gepubliceerd. Het is evolutionair voordelig als grootmoeders hun energie steken in de ondersteuning van hun kinderen en kleinkinderen in plaats van hun eigen verdere voortplanting. Bovendien kunnen ze door hun kennis en ervaring de groep helpen om gezonder te zijn en te overleven. De wetenschappers verklaren de jaren na de menopauze dus niet als een bonus, maar als een evolutionaire strategie.

De mensheid ook gebaat bij oude vaders

Recente inzichten wijzen ook in de richting van een onbedoeld bijeffect van oude vaders. Mannen blijven in principe tot hun dood vruchtbaar en hoe ouder ze worden, hoe meer nakomelingen ze kunnen produceren. Zowel hun zoons als dochters profiteren daarmee van de goede genen die hun vader de hoge leeftijd laat bereiken.

En tenslotte ontdekte VU-socioloog Teun Geurts een aantal jaren geleden tijdens zijn promotiestudie dat het zorgen voor kleinkinderen ook weer een effect de andere kant uit heeft. Door de zorg krijgen ouders en kinderen een betere band en is de zorg voor de ouders wanneer zij echt oud worden, tevens beter gegarandeerd.

Lees verder

Meest gelezen