Volg ons online

Liefde & Relaties

Intimiteit bij ouderen, 7 tips voor verzorgenden

Intimiteit bij ouderen is een gevoelig onderwerp. Op Zorg voor Beter vonden we 7 handige tips hoe je hier het beste mee om kunt gaan.

Gedeeld

op

Intimiteit bij ouderen taboe

Intimiteit bij ouderen in het verpleeghuis is een onderwerp dat nog steeds taboe is. Ouderen zelf durven vaak niet intiem te zijn, ondanks dat zij de behoefte hebben. Een verzorger kan zomaar binnenlopen. Wat dan?

De maatschappij, familie en verzorgers hebben een verkeerd beeld bij intimiteit en seksualiteit bij ouderen. Ouderen zouden alleen nog maar willen knuffelen. Het is allemaal te lief. De realiteit is dat ouderen juist tot op hoge leeftijd behoefte hebben aan seks. Het bepaalt zelfs voor een groot deel het welzijn van ouderen. 54 procent van de mannen en 21 procent van de vrouwen tussen de 70 en 80 jaar is nog seksueel actief. Hoe ga je daar als zorgmedewerker mee om? Via de website Zorgvoorbeter.nl vonden we deze 7 praktische tips voor verzorgenden.

Kwaliteit van leven

Ouderen met een bevredigend seksleven geven vaker aan dat zij een hogere kwaliteit van leven ervaren. Aanraking is niet alleen functioneel, maar gaat ook over het welbevinden van mensen. Daar krijg je als professional in de zorg dus mee te maken. Maar het onderwerp seksualiteit is vaak nog taboe. Privacy speelt een grote rol, maar ook medicijngebruik, lichamelijke kwalen of ziektes kunnen de seksuele activiteit beperken. Net als vrijheidsbeperkende maatregelen of een afkeurende of ontkennende houding van zorgverleners en familie. De mogelijkheden vanuit zorginstellingen om intimiteit bij ouderen mogelijk te maken zijn nog steeds beperkt.

7 praktische tips

Henry Mostert is expert bij de website Zorg voor Beter. Tijdens de workshop ‘Intimiteit en seksualiteit ook binnen de muren van het verpleeghuis’ die hij onlangs organiseerde op het congres ‘Een nieuwe generatie ouderen(zorg)’ kwam hij met 7 handige tips voor zorgmedewerkers.

1. Signaleer

Over het algemeen zullen bewoners niet snel zelf aan de bel trekken om het onderwerp intimiteit bij ouderen bespreekbaar te maken. Het gaat om een generatie die zelf geen seksuele voorlichting heeft gehad of gegeven. Men is niet gewend om dit soort onderwerpen aan de orde te stellen en doorgaans al enorm dankbaar voor de zorg die ze krijgen. Medewerkers hebben hierin dus een belangrijke signaleringsfunctie. Maar de helft van het verpleegkundig en verzorgend personeel vraagt zelden tot nooit naar de seksuele gezondheid.

2. Benader seks niet als probleem

Als seks in het verpleeghuis ter sprake komt, wordt het meestal benaderd als probleem. Het gaat dan bijna altijd om ontremming. Cliënten die medebewoners of medewerkers lastig vallen of spreken over ‘dat vieze mannetje’. Het tekort aan aandacht voor seksuele wensen en behoeften van bewoners uit zich soms juist in problematisch gedrag. Beleid is nu vaak ook nog alleen maar gericht op wat te doen als er problemen ontstaan rondom seksualiteit. Terwijl seksualiteit voor veel ouderen tot op hoge leeftijd een belangrijk thema blijft als het gaat om gezondheid en welzijn. Het is daarom belangrijk om ook in beleid te kijken naar hoe een positieve ‘normale’ seksualiteitsbeleving mogelijk gemaakt kan worden.

3. Intimiteit bij ouderen taboe

Intimiteit bij ouderen is over het algemeen niet alleen een taboe voor de bewoners, maar ook voor medewerkers en artsen. Het hangt sterk samen met de normen en waarden van medewerkers. Bijvoorbeeld vanuit het geloof, cultuur of persoonlijke opvoeding. Dit kan in strijd zijn met de professionele normen en waarden. Openheid in het team en een professionele houding is dus heel belangrijk.

4. Verminder gespreksverlegenheid

Veel zorgmedewerkers vinden het lastig om seksualiteit bespreekbaar te maken bij bewoners en collega’s. Het is daarom van belang dat de gespreksverlegenheid afneemt. Training en het bevorderen van de deskundigheid kunnen daarbij helpen. Thema’s als intimiteit, seksualiteit en seksuele diversiteit vragen om nuance en aandacht voor individuele wensen en behoeften. Die zijn namelijk heel divers. Educatie en praktische training, maar ook draagvlak creëren binnen de organisatie en materialen ter beschikking stellen, kunnen hier aan bijdragen.

5. Seksuele geaardheid

Medewerkers zijn zich vaak niet bewust van de seksuele geaardheid van bewoners. Ze zijn geneigd te denken dat er geen homoseksuele of lesbische ouderen in hun zorgorganisatie wonen. Maar dat is onrealistisch. Zo’n 5 procent van de bevolking is homoseksueel of lesbisch, met naar schatting tussen 240.000 en 320.000 senioren van 55 jaar en ouder.

6. Let op medicatie

In 25 tot 50 procent van de gevallen komen seksuele problemen bij ouderen voort uit medicijngebruik. Artsen vertellen dit er vaak niet bij. Dit kan veel frustratie opleveren omdat ouderen dit zelf niet weten of zich schamen voor de klachten. Wist je bijvoorbeeld dat bij veel mensen met de ziekte van Parkinson de medicatie tegen deze ziekte de oorzaak is voor wat in de zorg als ‘ontremd seksueel gedrag’ wordt bestempeld?

7. Seks en dementie

Ook dementie heeft veel invloed op seksualiteit. Vaak wordt als eerste gedacht aan ontremd gedrag, maar er speelt meer. Denk aan seksueel passiever of juist actiever worden. Anders of niet meer reageren op aanrakingen. Onbegrepen of verlaten voelen door afwijzingen op het gebied van seks. Minder oog hebben voor de gevoelens en behoeften van de partner of behoeftes niet meer kenbaar kunnen maken.

NED7 is dé community voor 50-plussers die bewijzen dat ouder worden alles behalve vervelend is.

Advertentie

Liefde & Relaties

Maakt groot leeftijdsverschil je relatie beter?

Is een groot leeftijdsverschil goed voor je relatie? Uit onderzoek blijkt dat dit inderdaad het geval is. Maar er is een maar…

Gedeeld

op

Groot leeftijdsverschil

Een groot leeftijdsverschil in je relatie? Ben je dan gelukkiger? Je ziet het steeds vaker. Trump heeft een flink jongere vrouw, Macron van Frankrijk een flink oudere vrouw. Wie doet het beter? Of zijn ze allebei ‘lucky’? Het hangt natuurlijk af aan wie je het vraagt.

Dit blijkt ook uit nieuw onderzoek van het Australische CU Boulder, waarover is gepubliceerd in Journal of Population Economics. 13 jaar lang werden duizenden Australische huishoudens gevolgd. Elk jaar werden de deelnemers ondervraagd over hoe tevreden of ontevreden ze waren met hun relatie.

Mannen gelukkigst

“We concludeerden dat mannen die getrouwd waren met een jongere vrouw het gelukkigst waren”, aldus Terra McKinnish, een van de auteurs van het onderzoek. “Mannen met een oudere vrouw waren het minst tevreden.” Die bevinding geldt ook voor vrouwen. “Ze waren beduidend gelukkiger als ze een jongere echtgenoot hadden dan als ze met een oudere man getrouwd waren.”

Groot leeftijdsverschil

De problemen die voortkomen uit het leeftijdsverschil doen zich voor op de langere termijn. Na gemiddeld 6 jaar bleek de tevredenheid af te nemen, zowel bij mannen als bij vrouwen. Dit geldt trouwens ook voor koppels zonder groot leeftijdsverschil. Maar bij stellen met een grote leeftijdskloof neemt die tevredenheid veel sneller af. Volgens McKinnish zijn partners van min of meer dezelfde leeftijd beter in staat om het hoofd te bieden aan moeilijke gebeurtenissen. Ze bevinden zich doorgaans meer op dezelfde golflengte. Onder meer wat kinderwens en financiële kwesties betreft.

Meer weten?

Wil je meer lezen over seks en relaties? Bezoek dan het blog Relaties.blog van Dirkje van Bennekom. Hier schrijft ze dagelijks over het laatste nieuws rondom deze onderwerpen.

Lees verder

Liefde & Relaties

Verschil mannen en vrouwenhersenen, vrouwen zijn veel actiever!

Verschil mannen en vrouwenhersenen? Tja, vrouwen blijken veel actiever dan mannen. Maar wat betekent dat in de praktijk?

Gedeeld

op

Verschil mannen en vrouwenhersenen

Het verschil tussen mannen en vrouwenhersenen? Die van vrouwen zijn veel actiever, zo blijkt uit onderzoek van een groep Amerikaanse wetenschappers. Dit is met name bij de concentratie en impulsbeheersing zichtbaar.

De prefrontale cortex is bij vrouwen actiever. Hiermee worden de concentratie en de impulsbeheersing beheerst. Maar ook het zogenaamde limbisch systeem verschilt van mannen. Met dit deel worden emoties en angsten beheerst. Maar mannen, dit is zeker niet het einde der tijden voor jullie soort. Bij jullie zijn de visuele en coördinerende hersengebieden weer actiever.

46.000 hersenscans

Voor het onderzoek bestudeerde het groepje wetenschappers zo’n 46.000 SPECT-scans, aangeleverd door 9 verschillende ziekenhuizen. Met het onderzoek werd de bloedstroom in de hersenen van 119 gezonde mensen en 26.683 mensen met psychiatrische problemen (van ADHD tot stemmingswisselingen en van bipolaire stoornissen tot schizofrenie) inzichtelijk gemaakt. Dit maakt meer duidelijk over de activiteit in specifieke delen van het brein.

Verschil mannen en vrouwenhersenen

De studie geeft meer inzicht in het verschil tussen mannen en vrouwenhersenen, legt onderzoeker Daniel Amen uit. ”De meetbare verschillen die we tussen de seksen konden aantonen, zijn bijvoorbeeld belangrijk voor de duidelijkheid over het risico op hersenstoornissen zoals de ziekte van Alzheimer.” Het was al duidelijk dat vrouwen vaker aan deze ziekte lijden, maar ze worden dan ook gemiddeld ouder dan mannen. Bovendien hebben vrouwen vaker depressies en angststoornissen, terwijl ADHD en antisociale gedragsstoornissen juist vaker bij mannen voorkomen.

Battle of the sexes

Ook verklaart de studie een aantal verschillen in het gedrag van mannen versus vrouwen. Zo is op basis van de hersenactiviteit goed te verklaren waarom vrouwen empathischer zijn en meer zelfbeheersing hebben. De verhoogde bloedstroom in het limbische systeem verklaart waarom zij vatbaarder zijn voor angst-, stemmings-, slaap- en eetstoornissen. Kortom: in tijden waarin juist de verschillen tussen de genders moeten oplossen, geeft het een beter beeld op de verschillen die er blijkbaar toch zijn.

Het laat zien hoe belangrijk het is om genderspecifiek wetenschappelijk onderzoek door te zetten. Iets waarvoor Ineke Klinge, universitair hoofddocent Gender Medicine aan de Universiteit Maastricht in 2014 in een interview met Scientias.nl al pleitte.

Lees verder

Liefde & Relaties

De mensheid overleeft dankzij de menopauze

De mensheid vergroot haar overlevingskans, volgens recent onderzoek, door de menopauze van de vrouw. Waarheid of complete onzin?

Gedeeld

op

De mensheid overleeft dankzij de menopauze

De mensheid vergroot de eigen overlevingskans door de menopauze van de vrouw. Dat klinkt als een vreemde theorie. Maar misschien is het niet zo raar als het in eerste instantie klinkt. Althans, dat beweren wetenschappers van het Institute of Evolutionary Sciences in Montperllier, Frankrijk.

Blogger Dirkje van Bennekom, van Relatie.blog, legt het uit. Het gaat hier om de zogenaamde ‘grootmoederhypothese’. Omdat oma’s zich niet meer bezighouden met de voortplanting, hebben zij meer tijd om hun kinderen en kleinkinderen gezonder te houden.

Vrouwen vergoten overlevingskans

Over de jaren die vrouwen nog leven na hun menopauze is al veel onderzoek gedaan. Immers: evolutionair zijn ‘onvruchtbaren’ op het eerste gezicht niet interessant en komt het, voor zover bekend, alleen maar bij mensen en walvissen voor. Er bestaat echter de zogenoemde ‘grootmoederhypothese’. Deze aanname zou weleens wetenschappelijk onderbouwd kunnen worden. Oudere vrouwen vergroten namelijk de kans op overleven van hun nageslacht.

Menopauze een strategie

Dit blijkt uit onderzoek van Carla Aimé en collega’s van het ‘Institute of Evolutionary Sciences’ in Montpellier, dat in PLOS Computational Biology is gepubliceerd. Het is evolutionair voordelig als grootmoeders hun energie steken in de ondersteuning van hun kinderen en kleinkinderen in plaats van hun eigen verdere voortplanting. Bovendien kunnen ze door hun kennis en ervaring de groep helpen om gezonder te zijn en te overleven. De wetenschappers verklaren de jaren na de menopauze dus niet als een bonus, maar als een evolutionaire strategie.

De mensheid ook gebaat bij oude vaders

Recente inzichten wijzen ook in de richting van een onbedoeld bijeffect van oude vaders. Mannen blijven in principe tot hun dood vruchtbaar en hoe ouder ze worden, hoe meer nakomelingen ze kunnen produceren. Zowel hun zoons als dochters profiteren daarmee van de goede genen die hun vader de hoge leeftijd laat bereiken.

En tenslotte ontdekte VU-socioloog Teun Geurts een aantal jaren geleden tijdens zijn promotiestudie dat het zorgen voor kleinkinderen ook weer een effect de andere kant uit heeft. Door de zorg krijgen ouders en kinderen een betere band en is de zorg voor de ouders wanneer zij echt oud worden, tevens beter gegarandeerd.

Lees verder

Meest gelezen