menu

Intimiteit bij ouderen, 7 tips voor verzorgenden

Intimiteit bij ouderen in het verpleeghuis is een onderwerp dat nog steeds taboe is. Ouderen zelf durven vaak niet intiem te zijn, ondanks dat zij de behoefte hebben. Een verzorger kan zomaar binnenlopen. Wat dan?

De maatschappij, familie en verzorgers hebben een verkeerd beeld bij intimiteit en seksualiteit bij ouderen. Ouderen zouden alleen nog maar willen knuffelen. Het is allemaal te lief. De realiteit is dat ouderen juist tot op hoge leeftijd behoefte hebben aan seks. Het bepaalt zelfs voor een groot deel het welzijn van ouderen. 54 procent van de mannen en 21 procent van de vrouwen tussen de 70 en 80 jaar is nog seksueel actief. Hoe ga je daar als zorgmedewerker mee om? Via de website Zorgvoorbeter.nl vonden we deze 7 praktische tips voor verzorgenden.

Kwaliteit van leven

Ouderen met een bevredigend seksleven geven vaker aan dat zij een hogere kwaliteit van leven ervaren. Aanraking is niet alleen functioneel, maar gaat ook over het welbevinden van mensen. Daar krijg je als professional in de zorg dus mee te maken. Maar het onderwerp seksualiteit is vaak nog taboe. Privacy speelt een grote rol, maar ook medicijngebruik, lichamelijke kwalen of ziektes kunnen de seksuele activiteit beperken. Net als vrijheidsbeperkende maatregelen of een afkeurende of ontkennende houding van zorgverleners en familie. De mogelijkheden vanuit zorginstellingen om intimiteit bij ouderen mogelijk te maken zijn nog steeds beperkt.

7 praktische tips

Henry Mostert is expert bij de website Zorg voor Beter. Tijdens de workshop ‘Intimiteit en seksualiteit ook binnen de muren van het verpleeghuis’ die hij onlangs organiseerde op het congres ‘Een nieuwe generatie ouderen(zorg)’ kwam hij met 7 handige tips voor zorgmedewerkers.

1. Signaleer

Over het algemeen zullen bewoners niet snel zelf aan de bel trekken om het onderwerp intimiteit bij ouderen bespreekbaar te maken. Het gaat om een generatie die zelf geen seksuele voorlichting heeft gehad of gegeven. Men is niet gewend om dit soort onderwerpen aan de orde te stellen en doorgaans al enorm dankbaar voor de zorg die ze krijgen. Medewerkers hebben hierin dus een belangrijke signaleringsfunctie. Maar de helft van het verpleegkundig en verzorgend personeel vraagt zelden tot nooit naar de seksuele gezondheid.

2. Benader seks niet als probleem

Als seks in het verpleeghuis ter sprake komt, wordt het meestal benaderd als probleem. Het gaat dan bijna altijd om ontremming. Cliënten die medebewoners of medewerkers lastig vallen of spreken over ‘dat vieze mannetje’. Het tekort aan aandacht voor seksuele wensen en behoeften van bewoners uit zich soms juist in problematisch gedrag. Beleid is nu vaak ook nog alleen maar gericht op wat te doen als er problemen ontstaan rondom seksualiteit. Terwijl seksualiteit voor veel ouderen tot op hoge leeftijd een belangrijk thema blijft als het gaat om gezondheid en welzijn. Het is daarom belangrijk om ook in beleid te kijken naar hoe een positieve ‘normale’ seksualiteitsbeleving mogelijk gemaakt kan worden.

3. Intimiteit bij ouderen taboe

Intimiteit bij ouderen is over het algemeen niet alleen een taboe voor de bewoners, maar ook voor medewerkers en artsen. Het hangt sterk samen met de normen en waarden van medewerkers. Bijvoorbeeld vanuit het geloof, cultuur of persoonlijke opvoeding. Dit kan in strijd zijn met de professionele normen en waarden. Openheid in het team en een professionele houding is dus heel belangrijk.

4. Verminder gespreksverlegenheid

Veel zorgmedewerkers vinden het lastig om seksualiteit bespreekbaar te maken bij bewoners en collega’s. Het is daarom van belang dat de gespreksverlegenheid afneemt. Training en het bevorderen van de deskundigheid kunnen daarbij helpen. Thema’s als intimiteit, seksualiteit en seksuele diversiteit vragen om nuance en aandacht voor individuele wensen en behoeften. Die zijn namelijk heel divers. Educatie en praktische training, maar ook draagvlak creëren binnen de organisatie en materialen ter beschikking stellen, kunnen hier aan bijdragen.

5. Seksuele geaardheid

Medewerkers zijn zich vaak niet bewust van de seksuele geaardheid van bewoners. Ze zijn geneigd te denken dat er geen homoseksuele of lesbische ouderen in hun zorgorganisatie wonen. Maar dat is onrealistisch. Zo’n 5 procent van de bevolking is homoseksueel of lesbisch, met naar schatting tussen 240.000 en 320.000 senioren van 55 jaar en ouder.

6. Let op medicatie

In 25 tot 50 procent van de gevallen komen seksuele problemen bij ouderen voort uit medicijngebruik. Artsen vertellen dit er vaak niet bij. Dit kan veel frustratie opleveren omdat ouderen dit zelf niet weten of zich schamen voor de klachten. Wist je bijvoorbeeld dat bij veel mensen met de ziekte van Parkinson de medicatie tegen deze ziekte de oorzaak is voor wat in de zorg als ‘ontremd seksueel gedrag’ wordt bestempeld?

7. Seks en dementie

Ook dementie heeft veel invloed op seksualiteit. Vaak wordt als eerste gedacht aan ontremd gedrag, maar er speelt meer. Denk aan seksueel passiever of juist actiever worden. Anders of niet meer reageren op aanrakingen. Onbegrepen of verlaten voelen door afwijzingen op het gebied van seks. Minder oog hebben voor de gevoelens en behoeften van de partner of behoeftes niet meer kenbaar kunnen maken.

Reageren

Auteur

NED7 Redactie

NED7 Redactie

NED7 is een (online) content community die een positieve bijdrage wil leveren om de maatschappij blijvend te veranderen als het gaat over zorg en ouderen. Een community met informatieve, relevante, realistische, positieve én bruikbare content over de zorg, gezond en vitaal ouder worden, zelfredzaamheid en saamhorigheid.

Advertentie



Gratis nieuwsbrief

Nieuwsbrief aanmelding
Bezig met versturen

Gerelateerde berichten