Volg ons online

Liefde & Relaties

Intimiteit bij ouderen, 7 tips voor verzorgenden

Intimiteit bij ouderen is een gevoelig onderwerp. Op Zorg voor Beter vonden we 7 handige tips hoe je hier het beste mee om kunt gaan.

Gedeeld

op

Intimiteit bij ouderen taboe

Intimiteit bij ouderen in het verpleeghuis is een onderwerp dat nog steeds taboe is. Ouderen zelf durven vaak niet intiem te zijn, ondanks dat zij de behoefte hebben. Een verzorger kan zomaar binnenlopen. Wat dan?

De maatschappij, familie en verzorgers hebben een verkeerd beeld bij intimiteit en seksualiteit bij ouderen. Ouderen zouden alleen nog maar willen knuffelen. Het is allemaal te lief. De realiteit is dat ouderen juist tot op hoge leeftijd behoefte hebben aan seks. Het bepaalt zelfs voor een groot deel het welzijn van ouderen. 54 procent van de mannen en 21 procent van de vrouwen tussen de 70 en 80 jaar is nog seksueel actief. Hoe ga je daar als zorgmedewerker mee om? Via de website Zorgvoorbeter.nl vonden we deze 7 praktische tips voor verzorgenden.

Kwaliteit van leven

Ouderen met een bevredigend seksleven geven vaker aan dat zij een hogere kwaliteit van leven ervaren. Aanraking is niet alleen functioneel, maar gaat ook over het welbevinden van mensen. Daar krijg je als professional in de zorg dus mee te maken. Maar het onderwerp seksualiteit is vaak nog taboe. Privacy speelt een grote rol, maar ook medicijngebruik, lichamelijke kwalen of ziektes kunnen de seksuele activiteit beperken. Net als vrijheidsbeperkende maatregelen of een afkeurende of ontkennende houding van zorgverleners en familie. De mogelijkheden vanuit zorginstellingen om intimiteit bij ouderen mogelijk te maken zijn nog steeds beperkt.

7 praktische tips

Henry Mostert is expert bij de website Zorg voor Beter. Tijdens de workshop ‘Intimiteit en seksualiteit ook binnen de muren van het verpleeghuis’ die hij onlangs organiseerde op het congres ‘Een nieuwe generatie ouderen(zorg)’ kwam hij met 7 handige tips voor zorgmedewerkers.

1. Signaleer

Over het algemeen zullen bewoners niet snel zelf aan de bel trekken om het onderwerp intimiteit bij ouderen bespreekbaar te maken. Het gaat om een generatie die zelf geen seksuele voorlichting heeft gehad of gegeven. Men is niet gewend om dit soort onderwerpen aan de orde te stellen en doorgaans al enorm dankbaar voor de zorg die ze krijgen. Medewerkers hebben hierin dus een belangrijke signaleringsfunctie. Maar de helft van het verpleegkundig en verzorgend personeel vraagt zelden tot nooit naar de seksuele gezondheid.

2. Benader seks niet als probleem

Als seks in het verpleeghuis ter sprake komt, wordt het meestal benaderd als probleem. Het gaat dan bijna altijd om ontremming. Cliënten die medebewoners of medewerkers lastig vallen of spreken over ‘dat vieze mannetje’. Het tekort aan aandacht voor seksuele wensen en behoeften van bewoners uit zich soms juist in problematisch gedrag. Beleid is nu vaak ook nog alleen maar gericht op wat te doen als er problemen ontstaan rondom seksualiteit. Terwijl seksualiteit voor veel ouderen tot op hoge leeftijd een belangrijk thema blijft als het gaat om gezondheid en welzijn. Het is daarom belangrijk om ook in beleid te kijken naar hoe een positieve ‘normale’ seksualiteitsbeleving mogelijk gemaakt kan worden.

3. Intimiteit bij ouderen taboe

Intimiteit bij ouderen is over het algemeen niet alleen een taboe voor de bewoners, maar ook voor medewerkers en artsen. Het hangt sterk samen met de normen en waarden van medewerkers. Bijvoorbeeld vanuit het geloof, cultuur of persoonlijke opvoeding. Dit kan in strijd zijn met de professionele normen en waarden. Openheid in het team en een professionele houding is dus heel belangrijk.

4. Verminder gespreksverlegenheid

Veel zorgmedewerkers vinden het lastig om seksualiteit bespreekbaar te maken bij bewoners en collega’s. Het is daarom van belang dat de gespreksverlegenheid afneemt. Training en het bevorderen van de deskundigheid kunnen daarbij helpen. Thema’s als intimiteit, seksualiteit en seksuele diversiteit vragen om nuance en aandacht voor individuele wensen en behoeften. Die zijn namelijk heel divers. Educatie en praktische training, maar ook draagvlak creëren binnen de organisatie en materialen ter beschikking stellen, kunnen hier aan bijdragen.

5. Seksuele geaardheid

Medewerkers zijn zich vaak niet bewust van de seksuele geaardheid van bewoners. Ze zijn geneigd te denken dat er geen homoseksuele of lesbische ouderen in hun zorgorganisatie wonen. Maar dat is onrealistisch. Zo’n 5 procent van de bevolking is homoseksueel of lesbisch, met naar schatting tussen 240.000 en 320.000 senioren van 55 jaar en ouder.

6. Let op medicatie

In 25 tot 50 procent van de gevallen komen seksuele problemen bij ouderen voort uit medicijngebruik. Artsen vertellen dit er vaak niet bij. Dit kan veel frustratie opleveren omdat ouderen dit zelf niet weten of zich schamen voor de klachten. Wist je bijvoorbeeld dat bij veel mensen met de ziekte van Parkinson de medicatie tegen deze ziekte de oorzaak is voor wat in de zorg als ‘ontremd seksueel gedrag’ wordt bestempeld?

7. Seks en dementie

Ook dementie heeft veel invloed op seksualiteit. Vaak wordt als eerste gedacht aan ontremd gedrag, maar er speelt meer. Denk aan seksueel passiever of juist actiever worden. Anders of niet meer reageren op aanrakingen. Onbegrepen of verlaten voelen door afwijzingen op het gebied van seks. Minder oog hebben voor de gevoelens en behoeften van de partner of behoeftes niet meer kenbaar kunnen maken.

NED7 is dé community voor 50-plussers die bewijzen dat ouder worden alles behalve vervelend is.

Advertentie

Liefde & Relaties

Seksueel contact in het verpleeghuis, is daar wel ruimte voor?

Ervaren ouderen wel voldoende ruimte voor seksueel contact in het verpleeghuis? Vandaag verschijnt een onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau over de status van seks in het verpleeghuis.

Gedeeld

op

door

Seksueel contact ouderen

Seksueel contact in het verpleeghuis. Veel mensen zullen twee keer moeten kijken om zich te realiseren wat er staat. Maar waarom eigenlijk? Is het zo raar dat ouderen nog steeds behoefte hebben aan seksueel contact? Nee natuurlijk!

En omdat het vandaag Valentijnsdag is, is dit een prachtig onderwerp om eens nader te bekijken. Hoe zit het precies met seksueel contact in een verpleeghuis? Is daar voldoende ruimte voor? Of hebben bewoners het gevoel dat ze worden tegengehouden? Onderzoekers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) stelden deze vragen aan ouderen. En dit zijn de resultaten.

Resultaten onderzoek

Laten we eens kijken wat de ouderen zeiden. Heb je al een idee? We hebben een paar van de resultaten op een rijtje gezet het onderzoek ‘Jezelf zijn in het verpleeghuis’ dat vandaag verschijnt:

  • Een op de zeven ondervraagde bewoners van verpleeghuizen en verzorgingshuizen (15%) mist romantisch of seksueel contact. Dat percentage ligt op 25% onder mannen en 85-‘ers. Daarentegen mist 82% dit type contact niet.
  • Het gemis aan romantisch of seksueel contact hangt samen met een negatievere ervaren kwaliteit van leven: bewoners die het missen, zijn minder gelukkig, eenzamer, hebben meer psychische problemen, ervaren minder levenslust en zijn ook minder tevreden met het leven.
  • Bijna de helft van de bewoners ervaart voldoende privacy om romantisch of seksueel intiem te zijn, 14% ervaart deze ruimte juist niet.
  • Bewoners denken positief over diversiteit: 82% vindt dat iedereen – ongeacht achtergrond, zichzelf kan zijn, 91% vindt dat de levensovertuiging wordt gerespecteerd en 73% heeft geen enkele moeite met homoseksueel of lesbisch verzorgend personeel.
  • Lesbische, homoseksuele en biseksuele (LHB) bewoners ervaren dezelfde kwaliteit van leven als hun heteroseksuele medebewoners. Zij verschillen niet in termen van geluk, eenzaamheid, psychische klachten, levenslust, tevredenheid met het leven, veiligheidsgevoel en de beoordeling van de interpersoonlijke zorg.

15% mist seksueel contact

Een op de zeven ondervraagde bewoners (15%) geeft aan romantisch of seksueel contact te missen, terwijl dit voor 82% niet geldt. Het percentage dat wel deze vorm van contact mist, ligt hoger onder mannen (25%) en onder bewoners jonger dan 85 jaar (24%). Bewoners die nog een partner hebben missen dit contact niet meer of minder dan bewoners zonder partner. Een deel van de bewoners ervaart wrijving tussen de behoefte aan privacy en de behoefte aan intimiteit: 14% vindt dat er onvoldoende privacy is om romantisch of seksueel intiem te zijn (49% vindt dat deze ruimte er wel is). Onder degenen die wrijving ervaren, is het percentage dat romantisch of seksueel contact mist hoger (26%).

Kwaliteit van leven

Het wel of niet missen van romantisch of seksueel contact hangt niet samen met iemands fysieke capaciteiten om allerlei dagelijkse handelingen (traplopen, zichzelf wassen, etc.) nog zelf te doen. Het missen hangt wel samen met indicatoren van een slechtere ervaren kwaliteit van leven: ouderen die zeggen dit type contact te missen, geven ook aan minder gelukkig te zijn, zich eenzamer te voelen, minder levenslust te hebben en met meer psychische klachten te kampen.

Ruimte voor diversiteit

Ouderen in verpleeghuizen en verzorgingshuizen ervaren ruimte voor diversiteit en het zichzelf kunnen zijn. De overgrote meerderheid (82%) heeft het idee zichzelf te kunnen zijn (3% vindt van niet) en 91% heeft het idee dat hun levensovertuiging gerespecteerd wordt in de instelling (1% vindt van niet). Ondervraagde LHB bewoners ervaren dezelfde ruimte als heteroseksuele bewoners, terwijl ouderen met een migrantenachtergrond minder ruimte voor diversiteit ervaren dan autochtone ouderen. Ook met homoseksueel of lesbisch personeel zou de meerderheid van de ondervraagde bewoners geen moeite hebben: 73% vindt dat niet vervelend, 10% vindt dat wel vervelend.

LHB en heteroseksuele bewoners

Van de ondervraagde LHB bewoners heeft 70% het idee dat ze hier open over kunnen zijn in hun instelling, terwijl 14% denkt dat dat niet kan. De ervaren kwaliteit van leven verschilt niet tussen LHB en heteroseksuele bewoners: beide groepen rapporteren dezelfde niveaus van psychische problemen, eenzaamheid, geluk, levenslust en tevredenheid met het leven. Zij hebben ook in dezelfde mate het gevoel dat verzorgenden hen serieus nemen en dat ze dingen in vertrouwen aan hen kwijt kunnen. Ook voelen ondervraagde LHB bewoners zich niet onveiliger dan heteroseksuele bewoners en hebben zij geen groter gemis aan romantisch en seksueel contact.

Onderzoek ouderen

SCP-medewerkers Lisette Kuyper, Debbie Verbeek-Oudijk en Cretien van Campen hebben het onderzoek gedaan onder ouderen. Het signalement is gebaseerd op informatie uit het ‘Onderzoek Ouderen in Instellingen 2015/’16’ dat het SCP in samenwerking met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft uitgevoerd. Er zijn 958 bewoners van 55 jaar en ouder geïnterviewd over hun ervaringen en oordelen. Het spreekt voor zich dat dit bewoners betreft die nog geïnterviewd konden worden. Over de behoeften en opvattingen van verpleeghuisbewoners met dementie of andere ernstige cognitieve beperkingen, kan op basis van deze studie niets worden gezegd.

Lees verder

Liefde & Relaties

Veroudering bij mannen en vrouwen, er is verschil

Er zit verschil in hoe mannen en vrouwen te maken krijgen met veroudering. Zo krijgen mannen eerder rimpels, maar vrouwen halen dit later meer dan in.

Gedeeld

op

Veroudering bij mannen en vrouwen

Veroudering, we krijgen er allemaal mee te maken. Maar wat is het verschil tussen mannen en vrouwen? Relatieblogger Dirkje van Bennekom kwam tot de ontdekking dat mannen eerder beginnen met rimpels, terwijl vrouwen langer doorrimpelen.

Over het algemeen maken vrouwen zich er eerder zorgen over dan mannen: veroudering. Maar er is goed. En, er is ook slecht nieuws. Mannen krijgen eerder rimpels dan vrouwen en krijgen er aanvankelijk ook meer. Vrouwen halen dit na hun 75ste echter in en eindigen met meer.

Onderzoek van Erasmus MC

Dit blijkt uit onderzoek van dermatologe Merel Hamer van Erasmus MC, waarover is gepubliceerd in het vakblad Journal of Investigative Dermatology. Ze maakte digitale foto’s van de gezichten van 3.800 deelnemers tussen 51 en 98 jaar. De proefpersonen maken deel uit van ERGO, het Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek dat sinds een aantal jaar wordt uitgevoerd in de Rotterdamse wijk Ommoord.

Veroudering bij mannen en vrouwen

Tot hun 75ste hebben mannen opvallend meer rimpels. Daarna maken vrouwen een inhaalslag. Vrouwen hebben bovendien ook rimpels op andere plekken, waaronder de bovenlip. Volgens Hamer heeft dit te maken met de structuur van de mannenhuid op de bovenlip, die steviger is door vollere gezichtsbeharing. “Hoewel we in dit onderzoek geen relatie hebben gevonden, kan het zijn dat vrouwelijke geslachtshormonen bescherming bieden tegen het ontwikkelen van rimpels. Verder is opvallend dat vrouwen met relatief veel testosteron in het bloed en vrouwen die kaalheid vertonen, minder rimpels hebben”, aldus Dr. Hamer.

Risicofactoren

Risicofactoren zijn roken en zonlicht, maar ook een laag BMI. “Een beetje vet onder de huid vermindert de diepte van de rimpels. En: hoe meer glazen alcohol een vrouw drinkt, hoe meer rimpels ze heeft.” Verder is het opmerkelijk dat van Noord-Europese huidtypen (type 1, 2 en 3) de witste huid het minst snel rimpels ontwikkelt.

Meer weten?

Meer weten over seks en relaties, ook op hogere leeftijd? Bezoek dan eens het blog van Dirkje van Bennekom.

Lees verder

Liefde & Relaties

Kerst vieren voor alleenstaanden, het valt niet mee

Kerst vieren voor alleenstaanden is moeilijk. Dit blijkt ook uit onderzoek van Datingsitekiezen.nl onder singles.

Gedeeld

op

Kerst vieren voor alleenstaanden

Kerst vieren voor alleenstaanden, de decembermaand is misschien wel de zwaarste tijd voor singles. Daarom zoeken maar liefst een derde van de alleenstaande Nederlanders vanaf dit moment net wat intensiever naar de ware liefde online.

Iedereen wil er wel warm bij zitten deze maand. Vooral als je wat te vieren hebt, zoals met Kerst en Oud & Nieuw. Dat doe je het liefste samen met iemand waarvan je houdt. De gedachte aan de feestdagen alleen doorbrengen geeft net dat extra zetje in de rug om harder te zoeken via datingsites. Dit blijkt uit onderzoek van datingsitekiezen.nl die ruim 1.600 gebruikers vroeg naar hun ervaringen. En wat bleek, maar liefst 34% van de ondervraagden is tijdens de wintermaanden actiever op zoek naar een nieuwe partner.

Kerst vieren voor alleenstaanden

Ook evenementen zijn een populaire plek om de ware liefde op te zoeken. 6% van de ondervraagden zegt van plan te zijn een evenement voor singles te bezoeken. En ruim een kwart van de mensen verwacht ook echt een date te regelen deze wintermaand. Als je ze vraagt of ze tegen de decembermaand opzien dat zegt ruim 39% van de alleenstaande mannen en vrouwen er zeker niet naar uit te zien. Belangrijkste reden hiervoor is dat de feestdagen je bruut met de neus op de feiten drukken dat je alleen bent en naar een partner verlangt. “De angst om alleen te zijn met de kerstdagen of tijdens de jaarwisseling zorgt ervoor dat singles wakker worden geschud”, aldus een woordvoerder van de website.

Hopelijk is het dit jaar voor veel mensen anders en vinden ze dan eindelijk de liefde van hun leven. Allemaal alvast een fijne Kerst toegewenst!

Lees verder

Meest gelezen