Volg ons online

Liefde & Relaties

Het seksualiteitsvriendelijke verzorgingshuis

Seksualiteit en ouderen blijft lastig. Maar The No Sex Shop wil daar wat aan doen met het seksualiteitsvriendelijke verzorgingshuis.

Gedeeld

op

Het seksualiteitsvriendelijke verzorgingshuis

Dit gastblog is geschreven door Daan Borrel, freelance journalist  

Ouderen hebben behoefte aan seksualiteit en intimiteit – ook al lijkt dit soms niet zo in onze samenleving. Uit een workshop van The No Sex Shop blijkt dat ontwerpers en zorginstellingen meer kunnen samenwerken om de beeldvorming te veranderen. “We hebben een seksualiteitsvriendelijk verzorgingshuis nodig.”

De jonge ontwerper Glenn da Silva ontwierp twee ogenschijnlijk ‘normale’ hulpmiddelen voor ouderen, een grijze loopkruk en een zwarte rollator. Maar wie goed kijkt, ziet iets anders. Het zijn hulpstukken voor de vrijende oudere mens. De kruk en rollator ondersteunen ouderen met broze knieën of een zwakke rug in hun favoriete seksstandjes ­– lepeltje lepeltje of de vrouw bovenop. Het zitvlak van de rollator beweegt mee als een man een vrouw op zijn schoot penetreert, de loopkruk is te transformeren tot een statief dat het bovenste been van een vrouw als zij op haar zij ligt omhoog houdt.

Behoefte aan seks blijft

Het onderwerp van het ontwerp van Da Silva is opvallend, want in onze cultuur heerst nog te vaak het beeld dat ouderen geen seks hebben, geen seksualiteit voelen. Als het over seks gaat, gaat het altijd over jonge mensen. Dit zorgt er onder meer voor dat verzorgers het idee hebben dat ouderen niet aan seksualiteit doen. Dat het vervliegt. Een resultaat van dit taboe op de vleselijke lusten op leeftijd maakt dat wij tegenwoordig het gegeven ‘huidhonger’ kennen: de behoefte aan aanraking. Dit is voor senioren die niet meer thuis wonen een actueel thema.

No Sex Shop workshop

Foto: Marvin Slaats / WeCoverContent.com

Hoe om te gaan met seks?

Verzorgingshuizen zijn meestal uitgerust met eenpersoonsbedden, de deur kan niet op slot en naar seksuele gezondheid wordt nauwelijks gevraagd. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat zorgverleners niet weten hoe ze erover moeten beginnen, zegt seksuoloog Peter Leusink. “Ze vullen voor hen in dat ze dit vervelend zouden vinden of dat ze sowieso niet meer seksueel actief zijn. Terwijl uit wetenschappelijk onderzoek juist het tegenovergestelde blijkt.” Ouderen houden behoefte aan seksualiteit en intimiteit en ze vinden het niet erg om hierover te praten. Door de scheve beeldvorming, richten ook ontwerpers zich maar nauwelijks op dit onderwerp, of krijgen zij geen toegang tot deze zorgwereld.

Een Dokter Corrie voor ouderen

Daarom organiseerde The No Sex Shop in het kader van de expositie ‘For Play, Shaping Sexuality’, waar onder meer de seksloopkruk en -rollator van Da Silva werd tentoongesteld, de workshop ‘Retirement Home 69’. Ontwerpers en deskundigen uit de zorg en welzijnswereld zochten samen hoe het seks-positieve verzorgingshuis van de toekomst ontworpen kan worden. Aanwezigen waren onder meer seksuoloog Jacques van Lankveld, Maaike Mul van Vitalis WoonZorg, sociaal erotisch dienstverlener Tika Stardust en ontwerpers Boudewien van den Berg, Marijke Annema en Bastiaan Buijs.

Seksuele frustratie bewoners

Dat de huidige situatie in verzorgingshuizen bepaald niet seksualiteitsvriendelijk is, werd onderstreept door de aanwezigen. Zo wordt ouderen van alles gevraagd zodra zij in een verzorgingshuis komen wonen, tot aan het gewenste tijdstip van hun koffie toe. Maar er wordt hen nooit gevraagd hoeveel behoefte ze aan privacy hebben. Een ander schrijnend verhaal ging over een man op leeftijd die door het incontinentiemateriaal niet meer kon masturberen. Door zijn seksuele frustratie begon hij seksueel getinte opmerkingen naar iedereen te maken. Toch durfde geen enkele zorgverlener naar de oorzaak te vragen.

Seksspeeltjes in huis

Het belangrijkste inzicht van deze workshop was dat de hele beeldvorming qua ouderen en seksualiteit omgevormd moet worden. Wanneer mensen niet meer het idee hebben dat seks alleen aan jonge mensen toebehoord, zal dit grote invloed hebben op allerlei vlakken. Verzorgers en artsen zullen het onderwerp niet meer omzeilen en het bespreekbaar maken. Bij ouderen onderling kan er ook normaler over gedaan worden. Er kan meer privacy worden geboden in verzorgingshuizen en erotische dienstverleners kunnen ook voor het plezier worden ingeschakeld. Niet pas zodra er een probleem is. Maar, er bleek ook dat het incontinentiemateriaal echt seksvriendelijker kan en dat seksspeeltjes er baat bij hebben als ze niet direct als zodanig worden herkend – zeker in een verzorgingshuis.

Behang met piemels

Uit het inzicht dat de complete beeldvorming anders moet, vloeiden verschillende concrete ontwerpen voort. Zo werd een seksuele voorlichtingstelevisie serie voor ouderen (‘Dokter Corrie voor ouderen’) bedacht; een behangetje met levensgrote piemels erop afgebeeld voor in het verzorgingshuis; een bus die langs alle verzorgingshuizen van Nederland reist en daarin seksuele voorlichting geeft; mooi ondergoed voor ouderen of een T-shirts met daarop: ‘Proud to be Oud’.

De IKEA carelijn

Ook wordt het ontwerp van een zacht object om tegenaan te staan in de douche genoemd; een (mobiele) hammam voor in het verzorgingstehuis; een rek met objecten die voor seksuele en sensuele ervaringen zorgen, die bewoners gewoon kunnen lenen; een dienstverlener die een oudere helpt zijn nieuwe huis intiem in te richten; een IKEA-carelijn die gericht is op verzorgingshuizen; een echt lekker bed; een verrassingsbox die ouderen ontvangen zodra ze de leeftijd van 75 bereiken of in een verzorgingstehuis gaan wonen. In de box zitten meerdere producten die seksualiteit meer bespreekbaar maken. Ook werd het ontwerp van een bus gepresenteerd die door heel Nederland reist en seksuele voorlichting aan ouderen geeft. In alle ontwerpen zit de boodschap dat seksualiteit en intimiteit een onderdeel van het leven blijft – ook als je de vijftig allang gepasseerd bent – subtiel of minder subtiel verweven.

No Sex Shop workshop presentaties

Foto: Marvin Slaats / WeCoverContent.com

En wat nu?

De workshop van The No Sex Shop liet zien dat het een goed idee is om deskundigen en ontwerpers samen te brengen om seksueel ontwerp tot een hoger plan te brengen. Hier ligt niet alleen een taak voor ontwerpers, maar ook voor zorginstellingen. Zij kunnen hun wereld openen voor ontwerpers. Sanne Muiser van The No Sex Shop: “Wij denken nu bijvoorbeeld aan een artist in residence in een verzorgingshuis. In die vorm kan de ontwerper veel uitproberen op het gebied van intimiteit en seksualiteit. Seksualiteit is van iedereen. Laten we die wereld dan ook voor iedereen toegankelijk maken.”

De Workshop, Retirement home 69 is tot stand gekomen met ondersteuning van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en de Dutch Design Foundation

Meer informatie

NED7 is dé community voor 50-plussers die bewijzen dat ouder worden alles behalve vervelend is.

Advertentie

Liefde & Relaties

Maakt groot leeftijdsverschil je relatie beter?

Is een groot leeftijdsverschil goed voor je relatie? Uit onderzoek blijkt dat dit inderdaad het geval is. Maar er is een maar…

Gedeeld

op

Groot leeftijdsverschil

Een groot leeftijdsverschil in je relatie? Ben je dan gelukkiger? Je ziet het steeds vaker. Trump heeft een flink jongere vrouw, Macron van Frankrijk een flink oudere vrouw. Wie doet het beter? Of zijn ze allebei ‘lucky’? Het hangt natuurlijk af aan wie je het vraagt.

Dit blijkt ook uit nieuw onderzoek van het Australische CU Boulder, waarover is gepubliceerd in Journal of Population Economics. 13 jaar lang werden duizenden Australische huishoudens gevolgd. Elk jaar werden de deelnemers ondervraagd over hoe tevreden of ontevreden ze waren met hun relatie.

Mannen gelukkigst

“We concludeerden dat mannen die getrouwd waren met een jongere vrouw het gelukkigst waren”, aldus Terra McKinnish, een van de auteurs van het onderzoek. “Mannen met een oudere vrouw waren het minst tevreden.” Die bevinding geldt ook voor vrouwen. “Ze waren beduidend gelukkiger als ze een jongere echtgenoot hadden dan als ze met een oudere man getrouwd waren.”

Groot leeftijdsverschil

De problemen die voortkomen uit het leeftijdsverschil doen zich voor op de langere termijn. Na gemiddeld 6 jaar bleek de tevredenheid af te nemen, zowel bij mannen als bij vrouwen. Dit geldt trouwens ook voor koppels zonder groot leeftijdsverschil. Maar bij stellen met een grote leeftijdskloof neemt die tevredenheid veel sneller af. Volgens McKinnish zijn partners van min of meer dezelfde leeftijd beter in staat om het hoofd te bieden aan moeilijke gebeurtenissen. Ze bevinden zich doorgaans meer op dezelfde golflengte. Onder meer wat kinderwens en financiële kwesties betreft.

Meer weten?

Wil je meer lezen over seks en relaties? Bezoek dan het blog Relaties.blog van Dirkje van Bennekom. Hier schrijft ze dagelijks over het laatste nieuws rondom deze onderwerpen.

Lees verder

Liefde & Relaties

Verschil mannen en vrouwenhersenen, vrouwen zijn veel actiever!

Verschil mannen en vrouwenhersenen? Tja, vrouwen blijken veel actiever dan mannen. Maar wat betekent dat in de praktijk?

Gedeeld

op

Verschil mannen en vrouwenhersenen

Het verschil tussen mannen en vrouwenhersenen? Die van vrouwen zijn veel actiever, zo blijkt uit onderzoek van een groep Amerikaanse wetenschappers. Dit is met name bij de concentratie en impulsbeheersing zichtbaar.

De prefrontale cortex is bij vrouwen actiever. Hiermee worden de concentratie en de impulsbeheersing beheerst. Maar ook het zogenaamde limbisch systeem verschilt van mannen. Met dit deel worden emoties en angsten beheerst. Maar mannen, dit is zeker niet het einde der tijden voor jullie soort. Bij jullie zijn de visuele en coördinerende hersengebieden weer actiever.

46.000 hersenscans

Voor het onderzoek bestudeerde het groepje wetenschappers zo’n 46.000 SPECT-scans, aangeleverd door 9 verschillende ziekenhuizen. Met het onderzoek werd de bloedstroom in de hersenen van 119 gezonde mensen en 26.683 mensen met psychiatrische problemen (van ADHD tot stemmingswisselingen en van bipolaire stoornissen tot schizofrenie) inzichtelijk gemaakt. Dit maakt meer duidelijk over de activiteit in specifieke delen van het brein.

Verschil mannen en vrouwenhersenen

De studie geeft meer inzicht in het verschil tussen mannen en vrouwenhersenen, legt onderzoeker Daniel Amen uit. ”De meetbare verschillen die we tussen de seksen konden aantonen, zijn bijvoorbeeld belangrijk voor de duidelijkheid over het risico op hersenstoornissen zoals de ziekte van Alzheimer.” Het was al duidelijk dat vrouwen vaker aan deze ziekte lijden, maar ze worden dan ook gemiddeld ouder dan mannen. Bovendien hebben vrouwen vaker depressies en angststoornissen, terwijl ADHD en antisociale gedragsstoornissen juist vaker bij mannen voorkomen.

Battle of the sexes

Ook verklaart de studie een aantal verschillen in het gedrag van mannen versus vrouwen. Zo is op basis van de hersenactiviteit goed te verklaren waarom vrouwen empathischer zijn en meer zelfbeheersing hebben. De verhoogde bloedstroom in het limbische systeem verklaart waarom zij vatbaarder zijn voor angst-, stemmings-, slaap- en eetstoornissen. Kortom: in tijden waarin juist de verschillen tussen de genders moeten oplossen, geeft het een beter beeld op de verschillen die er blijkbaar toch zijn.

Het laat zien hoe belangrijk het is om genderspecifiek wetenschappelijk onderzoek door te zetten. Iets waarvoor Ineke Klinge, universitair hoofddocent Gender Medicine aan de Universiteit Maastricht in 2014 in een interview met Scientias.nl al pleitte.

Lees verder

Liefde & Relaties

De mensheid overleeft dankzij de menopauze

De mensheid vergroot haar overlevingskans, volgens recent onderzoek, door de menopauze van de vrouw. Waarheid of complete onzin?

Gedeeld

op

De mensheid overleeft dankzij de menopauze

De mensheid vergroot de eigen overlevingskans door de menopauze van de vrouw. Dat klinkt als een vreemde theorie. Maar misschien is het niet zo raar als het in eerste instantie klinkt. Althans, dat beweren wetenschappers van het Institute of Evolutionary Sciences in Montperllier, Frankrijk.

Blogger Dirkje van Bennekom, van Relatie.blog, legt het uit. Het gaat hier om de zogenaamde ‘grootmoederhypothese’. Omdat oma’s zich niet meer bezighouden met de voortplanting, hebben zij meer tijd om hun kinderen en kleinkinderen gezonder te houden.

Vrouwen vergoten overlevingskans

Over de jaren die vrouwen nog leven na hun menopauze is al veel onderzoek gedaan. Immers: evolutionair zijn ‘onvruchtbaren’ op het eerste gezicht niet interessant en komt het, voor zover bekend, alleen maar bij mensen en walvissen voor. Er bestaat echter de zogenoemde ‘grootmoederhypothese’. Deze aanname zou weleens wetenschappelijk onderbouwd kunnen worden. Oudere vrouwen vergroten namelijk de kans op overleven van hun nageslacht.

Menopauze een strategie

Dit blijkt uit onderzoek van Carla Aimé en collega’s van het ‘Institute of Evolutionary Sciences’ in Montpellier, dat in PLOS Computational Biology is gepubliceerd. Het is evolutionair voordelig als grootmoeders hun energie steken in de ondersteuning van hun kinderen en kleinkinderen in plaats van hun eigen verdere voortplanting. Bovendien kunnen ze door hun kennis en ervaring de groep helpen om gezonder te zijn en te overleven. De wetenschappers verklaren de jaren na de menopauze dus niet als een bonus, maar als een evolutionaire strategie.

De mensheid ook gebaat bij oude vaders

Recente inzichten wijzen ook in de richting van een onbedoeld bijeffect van oude vaders. Mannen blijven in principe tot hun dood vruchtbaar en hoe ouder ze worden, hoe meer nakomelingen ze kunnen produceren. Zowel hun zoons als dochters profiteren daarmee van de goede genen die hun vader de hoge leeftijd laat bereiken.

En tenslotte ontdekte VU-socioloog Teun Geurts een aantal jaren geleden tijdens zijn promotiestudie dat het zorgen voor kleinkinderen ook weer een effect de andere kant uit heeft. Door de zorg krijgen ouders en kinderen een betere band en is de zorg voor de ouders wanneer zij echt oud worden, tevens beter gegarandeerd.

Lees verder

Meest gelezen