Volg ons online

Lichaam & Geest

Waarom gapen we eigenlijk?

Waarom gapen we eigenlijk? Goede vraag en Slaapinfo onderzoekt voor ons het antwoord. Want er zit duidelijk meer achter!

Gedeeld

op

Waarom gapen we eigenlijk

Waarom gapen we eigenlijk? Iedereen doet het en het is zo normaal dat we ons niet eens afvragen waarom we het doen. Het antwoord op de vraag is overigens complexer dan we denken, want gapen heeft mogelijk niet alleen te maken met vermoeidheid of verveling.

Ik gaap dus ik ben moe

Bij gapen denk je meestal direct aan vermoeidheid of slaperigheid. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat we vooral gapen tijdens de uren voordat je in slaap valt en net nadat je bent wakker geworden. En ook verveling is één van de dingen waarmee je gapen direct in verband brengt. Dat wij gapen uit verveling werd aangetoond met een groep studenten die tijdens een experiment 30 minuten naar een testbeeld op televisie moesten kijken. Tegelijkertijd lieten de onderzoekers een andere groep naar muziekvideo’s kijken. Wie gaapte er het meest? De eerste groep gaapte gemiddeld 70% meer dan de groep die naar muziekvideo’s keek.

Waarom gapen we

Maar waarom gapen we nu eigenlijk? Hier zijn 4 mogelijke verklaringen voor die ik voor je op een rijtje heb gezet.

1. Meer lucht in je longen

Men denkt dat gapen een mechanisme is van het lichaam om meer zuurstof in de longen te krijgen en om tegelijkertijd meer CO2 uit te ademen. Uit een onderzoek in 1987 bleek echter dat er geen verband bestond tussen hogere CO2 niveaus en vaker gapen. Gapen rekt de longen op. Hiermee voorkomt ons lichaam dat slechts een deel van de longen lucht krijgt, terwijl het andere deel geen lucht meer krijgt. Dat is de oorzaak van een klaplong. Gapen stimuleert overigens ook de aanmaak van een stofje dat helpt om de longen open te houden.

2. Hersenen blijven koel

Zou gapen kunnen helpen om het hoofd, of beter gezegd de hersenen, letterlijk koel te houden? Deze theorie wordt ondersteund door wetenschappelijk onderzoek waaruit is gebleken dat als je koude elementen tegen het hoofd aanhoudt, het gapen bijna helemaal stopt. Ook is er nog een studie waaruit is gebleken dat mensen sneller gapen als de buitentemperatuur hoger is dan hun eigen lichaamstemperatuur.

Slaapinfo artikel banner

3. Sociaal gapen

Gapen is aanstekelijk. Je hebt vast wel eens jezelf erop betrapt dat je iemand zag gapen en vervolgens moest jij zelf ook gapen en kon je het niet tegenhouden. Gapen kan een sociaal, communicatieve reden hebben. Uit onderzoek blijkt namelijk dat mensen die emotioneel meer met elkaar zijn verbonden ook eerder gapen als een van hen gaapt. Dit geldt ook voor dieren. In 2007 werd een test gedaan met honden en wat bleek: 21 van de 29 honden die een video zagen van een gapende mens, moest zelf ook gapen.

4. Gapen als seksuele uitnodiging

Ja, je leest het goed. Aan de Vrije Universiteit van Amsterdam is onderzoeker Wolter Seuntjens er zelfs cum laude op gepromoveerd. Hij ontdekte dat gapen in verband staat met seks. Zo werd duidelijk dat mensen bij een orgasme vaak moesten gapen, wat de partner overigens niet als heel uitnodigend ervaart. Dit is zelfs in allerlei landen terug te vinden. Zo is er een oud Duits bijgeloof dat zegt dat als een jongen en een meisje samen gapen, er meer aan de hand moet zijn. In de 12e eeuw zongen ze in Frankrijk al: “100 keer per dag gaap ik en strek ik mij omdat mijn dame de beste is van allemaal!”. Tja, kan niet anders dan dat gapen iets diep van binnen losmaakt of juist aanwakkert.

Maar op de vraag: waarom gapen we eigenlijk, is nog geen eenduidig antwoord te formuleren. We gapen bij vermoeidheid, bij verveling en kennelijk ook tijdens de seks. Maar misschien zijn er nog andere redenen die wij niet weten. Voer voor meer onderzoek dus!

Op het blog Slaapinfo.nl vind je tips om goed te kunnen slapen en alles over slaapstoornissen.

Advertentie

Lichaam & Geest

Het was even vaderdag met mijn vader

Ans Boelens beschrijft haar ervaringen met een vader die leed aan Lewy Body dementie. Vandaag is een goede ‘vaderdag’ voor haar.

Gedeeld

op

door

Vaderdag

Dit gastblog is geschreven door Ans Boelens, manager Verpleging en Verzorging bij ZuidZorg

Ik loop van de parkeerplaats naar de zorgboerderij en zie door de ramen een klein clubje aan tafel zitten. Lies maakt een woordzoeker, Bert aait dwangmatig de snorrende nep-kat op zijn schoot, Thea loopt rondjes rond de tafel.

Mijn vader zit voor zich uit te kijken en de zuster is fruit aan het schillen. Zij ziet me aankomen en gebaart naar mijn vader, kijk eens wie daar is? Hij krijgt een brede glimlach en zwaait naar me, hij heeft een goede dag, ik zie het meteen aan zijn ogen.

Heldere momenten

Als ik binnenkom zegt hij trots: “Dag kind!” Het doet me goed dat hij me zo noemt. Het zet de verhoudingen recht. Het is even ‘vaderdag’. De laatste jaren zijn de rollen vaak omgedraaid, ik moet op hem letten, hem helpen met aankleden, zijn veters strikken, zijn gehoorapparaat zoeken. En ik wil ook gewoon dochter zijn. Als we samen een appel eten bedenk ik vragen waarin hij mij moet helpen of adviseren, kortom: vader zijn. “Pap, dat vogelhuisje wat jij een paar jaar geleden hebt gemaakt, is nog steeds leeg”. Hij kijkt peinzend: “Heb je het wel met het vlieggat naar het oosten gehangen?” Bingo! Hij weet raad. Ik ben als een kind zo blij, weet nu waar die uitdrukking vandaan komt.

Het doet hem goed

Ik vraag hem wat de beste tijd is om de lavendel te snoeien en hoe die ene plant met die rode besjes ook alweer heet. De natuur is zijn lust en leven en die info is verrassend goed op zijn harde schijf gebleven. Ik merk dat het hem ook goed doet, om vader te zijn. Ik vertel hem zuchtend over mijn zoon die op school iets uitgevreten heeft. Hij grinnikt als hij zegt; “Jij was vroeger geen haar beter”. We gaan nog even naar zijn kamer en ik help hem naar het toilet, zoek naar zijn pet en zet de kalender op de juiste dag.

Vaderdag

Als ik op het punt sta om te gaan zeg ik nadrukkelijk dat ik met de auto ben. Hij kijkt me zorgzaam aan en zegt: “Kijk je wel uit onderweg het begint al donker te worden”. Ik ga licht en tevreden naar huis.  Vanmiddag was het even ‘vaderdag’. Ik was kind en hij gewoon mijn vader.

Ans Boelens is manager verpleging en verzorging bij ZuidZorg. Haar vader leed aan Lewy Body dementie en is inmiddels overleden. Zij schreef regelmatig blogs over haar vader om de herinneringen aan hem levend te houden.

Lees verder

Lichaam & Geest

Ouderen vallen steeds vaker met fatale afloop

Ouderen vallen steeds vaker blijkt uit cijfers van het CBS. En dit gebeurt ook steeds vaker met dodelijke afloop.

Gedeeld

op

door

Ouderen vallen

Ouderen vallen steeds vaker met dodelijke afloop. Volgens cijfers van het CBS is dit aantal de afgelopen vijf jaar met zelfs 60 procent gestegen. Vorig jaar waren dit er 3.884 mensen. Ten opzichte van 2015 (3.486) was dit al een toename van 10 procent.

Het zijn vooral ouderen die vaker vallen. Dit komt niet alleen door toenemende vergrijzing, maar vooral ook doordat ouderen tegenwoordig langer zelfstandig thuis blijven wonen. Het risico op vallen wordt hierdoor vergroot.

Vallen vs. verkeersongeluk

Wist je bijvoorbeeld dat er ruim zes keer meer mensen in Nederland overlijden door een val, dan door bijvoorbeeld een verkeersongeluk? Het is echt zo! Volgens VeiligheidNL, specialisten op het gebied van ongevallen en veilig gedrag, is de informatie van hoe dit voorkomen kan worden wel aanwezig. Probleem is alleen dat dit lokaal onvoldoende wordt gedeeld en toegepast. Daarnaast zien ze veel mensen die op verschillende plekken continue het wiel opnieuw proberen uit te vinden. Dit terwijl er al tal van gecertificeerde methodes zijn die zo toegepast kunnen worden.

Meer samenwerken

Ook wordt er volgens VeiligheidNL té weinig samengewerkt. “Terwijl het van groot belang is dat lokale partijen; zoals gemeente, ggd’s, huisartsen, fysiotherapeuten, gezondheidscentra, samen aan de slag gaan”, aldus Saskia Kloet. “We moeten lokaal meer gaan samenwerken om zo het aantal slachtoffers onder ouderen te verminderen.” Stichting Vitaliteit + Veiligheid voor Senioren onderschrijft dit ook. In Overijssel en Gelderland is deze stichting actief en legt succesvol verbindingen tussen lokale organisaties.

Hoge kosten

Los van de persoonlijke schade die een val kan aanrichten, levert het ook hogere zorgkosten op. En dit is te voorkomen. VeiligheidNL berekende dat de kosten van vallen in 2030 al op 1,3 miljard euro uitkomt als er niets wordt gedaan. Dat therapie tegen vallen werkt is ook aangetoond door gezondheidswetenschapper Tanja Dorresteijn van de Universiteit van Maastricht. Volgen ouderen een cursus valpreventie en krijgen ze hiermee hun valangst onder controle, dan neemt het aantal valpartijen en vooral ook dodelijke valpartijen af.

Ouderen vallen meer

Uit onderzoek blijkt verder dat mensen van boven de 65 jaar nu eenmaal meer risico lopen om te vallen. Dit resulteert in langdurige opname voor revalidatie of zelfs overlijden. Hierbij zijn heupfracturen en hersenletsel de belangrijkste redenen voor overlijden. En naarmate de leeftijd verder toeneemt, neemt ook de kans op dodelijke afloop toe. Hierbij lopen vooral vrouwen een groter risico. In 2016 bleek 84 procent van de overleden vrouwen van boven de 80 jaar aan een val te zijn bezweken. Bij mannen was dit aantal lager, rond de 66 procent.

Bron: NOS

Lees verder

Lichaam & Geest

Een goed gesprek beginnen over zorg

Een goed gesprek beginnen over zorg. Volgens de nieuwe campagne ‘Begin een goed gesprek’ is dit essentieel voor betere zorg.

Gedeeld

op

Een goed gesprek beginnen

Een goed gesprek beginnen over je persoonlijke zorg. Het is een belangrijk vertrekpunt voor betere zorg. Dat is althans wat de campagne ‘Begin een goed gesprek’ beoogd. Patiënten en artsen willen hetzelfde, maar dat lukt vaak nog niet.

Daarom is een goed gesprek in de spreekkamer de oplossing. Bart Chabot, zelf ook patiënt, haalt voor de campagne tips en adviezen op hoe je dit kunt doen. Hij praat met artsen en patiënten over hun ervaringen en hun ideeën.

Meer weten over een goed gesprek beginnen?

Ben je ook op zoek naar een manier om beter het gesprek te voeren met je arts of verzorger? Bezoek de website van ‘Begin een goed gesprek’ of volg de Facebook pagina van ‘Heel Holland Zorgt’.

Lees verder

Meest gelezen