Volg ons online

Lichaam & Geest

Vrijheidsbeperkende maatregelen soms heel bevrijdend

Vrijheidsbeperkende maatregelen staan volgens Ruth Maas van Zorgcentra De Betuwe soms onterecht op de IGZ lijst verpleeghuizen.

Gedeeld

op

Vrijheidsbeperkende maatregelen

Dit blog is geschreven door Ruth Maas, lid Raad van Bestuur van Zorgcentra De Betuwe

Sinds zes maanden woont mevrouw Van Mourik in één van onze verpleeghuizen. Ze is 89 jaar oud en haar hele leven meegewerkt in de winkel van haar man die vier jaar geleden overleed. Ze leerden elkaar kennen in de oorlog en kregen samen vier zoons. Mevrouw Van Mourik lijdt aan dementie.

Ze herkent soms haar jongste zoon nog, de anderen niet meer. Over het algemeen maakt ze een opgewekte indruk; ze lijkt het bij ons wel naar haar zin te hebben. Behalve ’s nachts.

Pols gebroken en onderkoeld

Ze slaapt erg onrustig en is soms angstig. In haar halfslaap viel ze, voor ze bij ons kwam wonen, nog wel eens uit bed. Eén van haar zoons heeft haar een keer gevonden op de grond van haar slaapkamer. Ze had bij de val haar pols gebroken en was onderkoeld. Die val is eigenlijk de aanleiding geweest voor haar verhuizing naar het verpleeghuis. Haar zoons drongen er op aan dat wij zouden voorkomen dat ze bij ons ook uit bed valt. Dus hebben we met mevrouw Van Mourik en haar zoons afgesproken dat ze slaapt op een laag-laag-bed; dat is een bed dat bijna op gelijk niveau met de vloer staat. En dat we voor dat bed een valmat leggen, zodat als ze toch uit bed zou rollen, ze niet op de harde koude grond terecht komt. Er staat ook een sensor bij haar bed: als ze uit bed rolt, gaat er een signaal af bij de verzorgende die nachtdienst heeft. Die kan dan gaan kijken of ze angstig is en of ze hulp nodig heeft om weer in bed te komen. Mooi, toch?

Vrijheidsbeperkende maatregelen volgens de IGZ

Deze dagen leveren alle organisaties in de ouderenzorg een lijst aan de inspectie aan. De lijst gaat over risico-indicatoren. Eén daarvan is het aantal vrijheidsbeperkende maatregelen. Daaronder vallen het geven van gedwongen medicatie, het gebruiken van een stoel waaruit je niet zelfstandig kunt opstaan of een band waarmee je in bed wordt vastgelegd. Maar ook: een laag-laag-bed, een valmat en een sensor. Voor mevrouw van Mourik moet ik dus drie vrijheidsbeperkende maatregelen aanvinken op de lijst voor de IGZ. Terwijl ik, als ik zo eerlijk mag zijn, de maatregelen eerder vrijheidsverruimend zou noemen. In elk geval vergroten ze haar veiligheid, zonder dat zij belemmerd wordt.

Mevrouw Van Mourik was niet altijd zo opgewekt. Na het overlijden van haar man, waar ze zeventig jaar haar leven mee deelde, werd zij depressief. Daar hebben zowel zijzelf als haar zoons ruim twee jaar erg onder geleden. Toen kreeg ze met behulp van haar huisarts medicatie. Eén van haar zoons vertelde: “En toen hoorde ik haar voor het eerst weer zingen in de badkamer. U mag best weten dat ik even een brok in mijn keel had; ik herkende eindelijk mijn eigen moeder weer.”

Mensen in hun waarde laten

Op de lijst voor de IGZ telt mevrouw Van Mourik niet alleen mee omdat ze drie vrijheidsbeperkende maatregelen heeft, maar ook onder het kopje psychofarmaca. Want onder psychofarmaca vallen niet alleen anti-depressiva, maar ook medicatie waarmee de emoties worden gedempt van bewoners die zich erg agressief gedragen.

Begrijp me niet verkeerd: ik ben een fervent voorstander van het afschaffen van elke vrijheidsbeperkende maatregel die niet strikt noodzakelijk is. En medicatie waarmee emoties worden gedempt vind ik oprecht afschuwelijk. Het uitgangspunt bij Zorgcentra De Betuwe is dat iedereen die bij ons woont in zijn waarde wordt gelaten. Wat voor de een niet past, is voor de ander een zegen. Dat is ook wat ik zelf voor mijn ouders wil: dat zij gezien worden als de mensen die zij zijn. Niet uitsluitend als oud. En daaraan doet zo’n IGZ lijst geen recht.

Verkeerd beeld van de zorg

In de lijst verdwijnt elk verhaal achter de keuze voor bepaalde maatregelen. Elke eigenheid van elk individu. In de IGZ lijst kun je met ja, nee of een percentage antwoorden. En mag je een opmerking plaatsen als toelichting op de hele lijst. De manier waarop wij onze 1.500 cliënten in hun waarde laten en welk verhaal er achter de keuze voor bepaalde maatregelen zit, krijg ik alleen niet verwoord in een opmerkingenveld van 400 tekens. Was de wereld maar zo digitaal.

Deze lijst draagt bij aan verkeerde beeldvorming over de zorg. Als een gemiddelde lezer ziet dat er in de zorg bij 60% van de bewoners vrijheidsbeperkende maatregelen worden toegepast, roept dat het beeld op van kwetsbare ouderen die worden vastgebonden. Niet van de prachtige oplossing voor mevrouw Van Mourik met haar laag-laag-bed.

Zie hier mijn dilemma: als ik aangeef dat ik onze scores op deze lijst niet openbaar wil maken, wekken wij als Zorgcentra De Betuwe de indruk dat we niet transparant willen zijn en iets te verbergen hebben. Als we de scores wel openbaar laten maken, werken we mee aan een verkeerd – of in ieder geval een incompleet – beeld van de zorg. Zolang de IGZ, het ministerie van VWS maar ook de maatschappij blijft doen alsof dit soort vinklijstjes bijdragen aan kwaliteit, richten we ons op de verkeerde dingen. Het wordt tijd dat we onder ogen durven zien dat kwaliteit een hoogst individuele ervaring is, die niet af te dwingen is door vinklijstjes.

Beste IGZ, laten we meer kijken naar de mens, zoals mevrouw Van Mourik. En niet naar mevrouw Van Mourik als meetinstrument. Help in plaats daarvan de mensen in de zorg om hun vak uit te oefenen. Zorg dat zij de ruimte hebben om vanuit hun hart hun werk te doen. Zorg dat zij de veiligheid ervaren om te leren. Dát is kwaliteit en voortdurende kwaliteitsverbetering.

NED7 is dé community voor 50-plussers die bewijzen dat ouder worden alles behalve vervelend is.

Advertentie

Lichaam & Geest

40 dagen geen druppel alcohol

Ouderenbond KBO-PCOB luidt de noodklok. Het aantal 55-plussers met een alcoholprobleem neemt toe in Nederland. Daarom organiseert de bond de 40 dagen geen druppel challenge.

Gedeeld

op

door

40 dagen geen druppel

40 dagen geen druppel alcohol drinken. De ouderenbond KBO-PCOB roept ouderen op om mee te doen aan deze uitdaging. En dat het een uitdaging is blijkt uit de onderliggende cijfers over ouderen en alcohol.

De ouderen van tegenwoordig blijken steeds vaker naar een glas wijn of bier. Van alle 55-plussers in Nederland drinkt maar liefst 84 procent zowel doordeweeks als in het weekend. Dat is nogal een aantal! In 2016 kwamen er ongeveer 5.000 55-plussers op de spoedeisende hulp terecht na een alcohol gerelateerd ongeluk. Dat waren maar liefst 2.000 meer dan in 2013.

Vastentijd

Voor de ouderenbond KBO-PCOB dus reden om de alarmklok te luiden. Voor het derde jaar op rij roepen ze 55-plussers in Nederland daarom op mee te doen met de 40 dagen geen alcohol challenge. Deze valt samen met de vastentijd van 40 dagen die woensdag ingaat. Dit is de eerste dag na het einde van de carnaval. Dus voor veel mensen een perfect moment om hiermee te beginnen.

40 dagen geen druppel

Als je meedoet krijg je van de ouderenbond een speldje toegestuurd met de tekst ’40 dagen geen druppel’. Dit helpt hopelijk om, niet alleen meer bekendheid te geven aan het initiatief, maar ook om meer begrip van de omgeving te krijgen. Als mensen zien dat je meedoet wordt het makkelijker om hier rekening mee te houden. En doe je mee met een groep, dan maak je kans op maar liefst 24 flessen mousserende wijn…alcoholvrij natuurlijk! Daar kun je wel een feestje mee bouwen.

Bekende Nederlanders

Vandaag ontvangt staatssecretaris Paul Blokhuis van Volksgezondheid het allereerste speldje van KBO directeur Manon Vanderkaa. De actie wordt ook door Bekende Nederlanders ondersteund. Hella van der Wijst, Leo Fijen, Antoine Bodar, Henk Krol en Wouke van Scherrenburg doen allemaal mee.

Meer weten?

Wil je meedoen aan de challenge of wil je meer informatie over de actie? Bezoek dan de website van de ouderenbond en geef je ook op!

Lees verder

Lichaam & Geest

In gesprek met 100-jarigen in Nederland

Blogger Yvonne Witter gaat de uitdaging aan om in gesprek te gaan met 40 100-jarige Nederlanders. Over het verleden, het heden, maar ook de toekomst.

Gedeeld

op

door

In gesprek met 100-jarigen

Iedere dag een blog met een verhaal van een 100-jarige in Nederland. End at 40 dagen lang! Dat klinkt als een forse opgave. En dat is het ook. Maar voor NED7 blogger Yvonne Witter, van het Aedes-ActiZ Kenniscentrum Wonen-Zorg is het geen opgave maar een uitdaging.

Ze doet dit special voor de zogenaamde Vastenactie in Weesp. Dit is waar Yvonne vandaan komt. “Ik liep al heel lang met het idee om mensen van honderd jaar en ouder te vragen naar hun levensverhalen”, vertelt Yvonne. “De mooie dingen, maar ook de teleurstellingen en het verlies en hoe zij daarmee omgaan. En niet alleen naar het verleden, maar ook naar hun visie op het heden en de toekomst. Als inspiratie voor anderen en mijzelf.”

Vastentijd

Dit idee stuurde ze in naar de Vastenactie, die ieder jaar in de vastentijd – tussen carnaval en Pasen – een actie houdt voor een goed doel. Dit jaar is dat een 40 dagen challenge voor hiv/aids-slachtoffers in Zambia. Yvonnes ambitieuze plan is om 40 honderdplussers te interviewen en de verhalen – anoniem – op te tekenen in een dagelijkse blog in de vastentijd. “Pas een week of twee geleden hoorde ik dat mijn plan is geselecteerd, dus nu ben ik hard op zoek naar meer kandidaten. Ik heb al 14 mensen bereid gevonden om mee te werken. Natuurlijk hoop ik dat ik ook in Weesp met honderdplussers kan praten.”

Geld doneren

Om de Vastenactie te steunen doneert Yvonne zelf een bedrag per verhaal en ze hoopt dat ook haar lezers dat zullen doen. “Als mensen een verhaal met plezier hebben gelezen of er inspiratie uit opdoen, kunnen ze met een knop eronder geld doneren.” Het doel van de Vastenactie sluit volgens Yvonne goed aan bij haar challenge. “In Zambia spelen opa’s en oma’s een enorm belangrijke rol in de opvoeding van kleinkinderen. Door de hiv-epidemie is de middengeneratie grotendeels weggevallen.”

In gesprek met 100-jarigen

De eerste twee gesprekken met eeuwelingen zijn net achter de rug. Niet alleen over het verleden, ook over het heden. “De dame die ik sprak moest bijvoorbeeld niets hebben van computers en internet en vond het een verarming van de communicatie tussen mensen. Maar de meneer gebruikte tot een jaar geleden nog Skype om met zijn kleindochter in China te kunnen praten.” Tips voor mensen die hun respectabele leeftijd nog (lang) niet bereikt hebben, hadden ze ook. ” ‘Leef bij de dag’, zei de mevrouw. En de meneer adviseerde om positief te blijven en vooral niet te klagen.”

De blogs van Yvonne Witter zijn binnenkort hier te lezen op NED7.nl. En ja, ze is nog zoekende naar 100-jarigen die hun verhaal willen delen. Stuur Yvonne een bericht via de website.

Lees verder

Lichaam & Geest

Chronische pijn, hoeveel last hebben we ervan?

Chronische pijn, Nederlanders hebben er meer last van dan je zou denken. Maar liefst twintig procent van ons zegt chronische pijn te hebben.

Gedeeld

op

Chronische pijn

Chronische pijn is een onderwerp waar je weinig over hoort, maar bijna twintig procent van de Nederlanders heeft er last van. De vergelijkingssite Kies Voor Je Zorg kijkt naar een onderzoek van het Radboudumc om erachter te komen hoeveel last we in Nederland hebben van chronische pijn.

De financiële gevolgen van chronische pijn zijn jaarlijks hoger dan die van kanker, hartziekten en diabetes bij elkaar. Toch is er nog veel onbekend over hoe pijn precies werkt. Daarom gaan onderzoekers van het Radboudumc uitzoeken hoe pijngevoelig Nederland precies is. Samen met De Kennis van Nu en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) lanceerden ze vorig jaar het Groot Nationaal Onderzoek (GNO) naar pijn.

Wat is chronische pijn?

Pijn die langer dan drie tot zes maanden aanhoudt heet chronische pijn. Twintig procent van de Nederlanders heeft hier last van. Anesthesioloog Monique Steegers en onderzoeker Esmeralda Blaney Davidson (Radboudumc) willen weten of mensen die pijngevoeliger zijn ook meer kans hebben op chronische pijn, en wat de gevolgen zijn voor het dagelijks leven. Zij gaan hiervoor onderzoek doen naar de pijngevoeligheid van Nederland.

Groot Nationaal Onderzoek

Iedereen beleeft pijn op een andere manier. Om meer te weten te komen over de pijngevoeligheid van de Nederlandse bevolking, is het daarom belangrijk dat zo veel mogelijk Nederlanders meedoen aan het Groot Nationaal Onderzoek. Pijn hangt ook af van de context. Na een mislukte operatie, of met een slecht humeur ervaar je meer pijn. Vrijwel al het pijnonderzoek tot nu toe is gedaan in ziekenhuizen, bij mensen die al veel pijn hebben.

Onderzoek thuis

Bij het Groot Nationaal Onderzoek gaan de onderzoekers een stapje verder en bekijken ze hoe pijngevoelig de Nederlandse populatie is. Hierin wordt pijn gemeten aan de hand van een vragenlijst die mensen thuis achter hun computer in kunnen vullen. “Omdat mensen het thuis kunnen invullen, meten we hoe mensen hun pijn ook echt in het dagelijks leven ervaren, en worden zij dus niet beïnvloed door een kunstmatige situatie in een ziekenhuis”, aldus hoofdonderzoeker Monique Steegers.

Pijnbehandeling

Met de resultaten hopen de onderzoekers uiteindelijk een betere pijnbehandeling te vinden voor pijn in het algemeen, maar zeker voor patiënten met chronische pijn. Eind november zijn de eerste resultaten in de uitzending van De Kennis van Nu te zien.

Meer weten?

Als je wilt weten hoe pijngevoelig jij zelf bent, ga dan naar de website van De Kennis van Nu en draag bij aan het Groot Nationaal Onderzoek naar pijn.

Lees verder

Meest gelezen