Volg ons online

Lichaam & Geest

Mensen met dementie beter leren begrijpen

Studenten leren om mensen met dementie beter te begrijpen, dat is het doel van het leerproject ‘Sterke verhalen’.

Gedeeld

op

Mensen met dementie beter leren begrijpen

Mensen met dementie beter leren begrijpen. Dat is het doel van het project ‘Sterke verhalen’, opgezet voor studenten van de ROC TOP in Amsterdam en Stenden Hogeschool in Leeuwarden.

In de schoolbanken leren de studenten Zorg en Welzijn al een heleboel, maar goede zorg begint uiteindelijk bij goed kijken en luisteren naar degenen om wie het echt gaat: de mensen met dementie aan wie je zorg verleent.

Stel in één zin ook maar één vraag

Het project startte met een rondleiding in het Odensehuis in Amsterdam, een plek waar mensen met dementie en hun mantelzorgers vrij kunnen binnenlopen voor een gesprek, advies of om aan te schuiven bij een activiteit. De centrale vraag hier was: wat zouden studenten moeten weten en kunnen om goed contact te maken met mensen met dementie? Er kwamen leerzame punten naar voren: “Gebruik liever het woord ‘geheugenproblemen’ in plaats van dementie”, “Stel in één zin ook maar één vraag”, “Zie de persoon, niet de ziekte” en in het verlengde daarvan: “Mensen met geheugenproblemen verschillen net zo veel van elkaar als alle andere mensen.” Simpele, maar waardevolle tips voor de toekomstige zorgverleners.

Gerelateerd bericht: Muziek helpt mensen met dementie

Dementie en muziek

Ook gingen de studenten op bezoek bij mensen met beginnende dementie in Kraka e Sewa, een ontmoetingscentrum in Amsterdam voor Surinaamse ouderen met dementie en hun mantelzorgers. Een studente merkte op hoeveel muziek voor de bezoekers betekent: “Zelfs de ouderen die wat stiller waren in de kring, zongen de Surinaamse kinderliedjes mee.” In Friesland legden mbo-studenten meerdere bezoekjes af bij mensen met dementie. De hbo’ers maakten een mooi filmpje van hun eigen ervaringen en die van de mbo-studenten.

Beeld over dementie veranderd?

Is hun beeld van mensen met dementie veranderd? Onderzoeker Elena Bendien van de Dementie Verhalenbank denkt van wel: “De persoonlijke ontmoetingen tussen de studenten en mensen met dementie hebben absoluut een positief effect op het beeld dat studenten van deze doelgroep vormen.” Ook bij projectleider Iris van der Reijden bestaat geen enkele twijfel over het nut van het experiment. “Het is bij studenten niet anders dan in de maatschappij: het beeld over leven met dementie wordt voornamelijk bepaald door de laatste fase van de ziekte. De studenten vonden het leerzaam om mensen te leren kennen in een eerdere fase van dementie. Voor de toekomst, waarin deze nieuwe generatie zorgprofessionals steeds meer bij mensen thuis zullen werken, is deze kennis niet alleen prettig, maar zelfs noodzakelijk.”

Gerelateerd bericht: Online game over dementie

Leren van jongeren

Iris van der Reijden, onderzoeker voor de Dementie Verhalenbank en ervaren zorgprofessional, leidde het proefproject dat dit najaar een vervolg krijgt. “Uit gesprekken met ervaringsdeskundigen blijkt dat we juist nu jonge, frisse blikken nodig hebben om de zorg voor mensen met dementie te verbeteren. Zij kunnen de veranderingen in de zorg wellicht een versnelling geven. Met andere woorden: we willen ook graag van jongeren leren.”

Realistisch beeld van mensen met dementie

“De enorme impact van opleiden in de dagelijkse praktijk bewijst zichzelf hier opnieuw”, vindt Anne-Mei The. Zij is onder anderen hoogleraar Langdurige Zorg en Dementie aan de UvA. “Hoe studenten hun negatieve beeld van ouderen en dementie bijstellen zodra zij mensen werkelijk ontmoeten. Hun beeld van dementie wordt voornamelijk bepaald door de laatste fase in het verpleeghuis. Dat beeld wordt versterkt door omschrijvingen die je overal om je heen hoort, zoals een ‘dementie-tsunami’, Alzheimer als ‘nationale ramp’. In het Odensehuis ontmoetten de studenten mensen met dementie. Ze zien dat je met deze aandoening nog heel lang van alles kunt, wilt, en te bieden hebt. Het verrast hen hoe ‘gewoon’ deze mensen zijn. Ze krijgen meteen een realistischer beeld van dementie.”

Gerelateerd bericht: Dementie hebben, hoe is dat?

Te veel administratie

Marieke van der Waal, directeur Leyden Academy on Vitality and Ageing, stelt vast dat mbo-studenten Zorg en Welzijn geïnteresseerd zijn in het verhaal van ouderen. “Zij vertellen volop wat de ontmoeting met hen deed en wat het gesprek voor de ouderen betekende.” Een geschreven verslag maken van de ervaringen blijkt voor veel studenten ingewikkeld. “Als we de resultaten uit de pilot koppelen aan de dagelijkse zorgpraktijk, waarbij veel tijd nodig is voor registratie van processen en het schrijven in dossiers, kunnen we ons afvragen of we de zorgmedewerkers wel voldoende laten doen waar ze goed in zijn. Terwijl we juist jonge mensen willen opleiden die tijd en aandacht hebben voor kwetsbare mensen met dementie en het leefplezier van deze mensen.”

Initiatiefnemers

Sterke verhalen is een initiatief van Dementie Verhalenbank-partners Leyden Academy on Vitality and Ageing en Vereniging Het Zonnehuis en de ouderenfondsen Stichting RCOAK, Fonds Sluyterman van Loo en de Gravin Van Bylandt Stichting. De pilot komt voort uit het initiatief Levensles, waarin ontmoetingen tussen jong en oud worden gestimuleerd. Het delen van persoonlijke levensverhalen draagt bij aan wederzijds begrip en een positieve beeldvorming over (werken in de) ouderen(zorg).

NED7 is dé community voor 50-plussers die bewijzen dat ouder worden alles behalve vervelend is.

Advertentie

Lichaam & Geest

Ik leef nu 10 jaar langer!

Stichting Gouden Dagen vervult wensen van ouderen om ze een mooie oude dag te bezorgen. Deze wens van een bewoner was wel heel bijzonder!

Gedeeld

op

Ik leef

Het is donderdagmiddag 15:00 uur. Op ‘de uitkijk’ van afdeling langdurige zorg de Zonstraat van Vitalis Brunswijck, zitten zo’n 15 bewoners vol spanning te wachten. Dan komt Claudia Jansen van Happy Doodles de afdeling op lopen met een bolderkar. Boven op de kar staat een bench met daarin 8 kleine labradoodle pups.

Een van de bewoners begint al te fluiten. “Laat ze maar los!”, wordt er geroepen. Als de ren klaar staat, kijken de pups wat onwennig naar al die mensen. Claudia weet ze al snel te overtuigen om naar buiten te komen. En als dan de eerste dappere pup naar buiten komt volgt de rest al snel.

Ik leef langer

“Wie wil er een puppy op schoot?”, vraagt Claudia. Al snel zit de eerste pup bij een van de bewoners op schoot. De pup laat zich heerlijk verwennen. “Ik leef nu 10 jaar langer!”, glimlacht mevrouw Vonk.

Wensboom van Gouden Dagen

Het begon allemaal bij meneer Pieterse. Hij hing een kaart in de wensboom van Gouden Dagen. Gouden Dagen is een liefdadigheidsorganisatie die zich inzet tegen eenzaamheid onder ouderen. “Mijn grootste wens is heel veel puppy’s op de afdeling”, had meneer Pieterse op zijn wenskaart geschreven. En nu zit hij, net als mevrouw Vonk, glunderend met een mooie zwarte pup op schoot.

Socialisering

Claudia fokt al jaren Australian labradoodle pups. Het is belangrijk dat haar pups gesocialiseerd naar de nieuwe baasjes toe gaan. En wat is er nu mooier, de bewoners kunnen een uurtje knuffelen en voor de pups is het ook heel erg goed. Claudia: “Zodra ik weer een nieuw nestje heb, neem ik contact op met Kim (activiteitenbegeleidster bij Vitalis) en maak met haar een afspraak om langs te komen. Dit doen we nu al bijna een jaar en elke keer weer is het een groot feest. Of we nu naar de gesloten afdeling gaan of op deze afdeling, een glimlach van de mensen, daar doen we het toch voor?”

Meer weten?

Wil je meer weten over alle mooie initiatieven van Stichting Gouden Dagen? Bezoek dan eens de website of volg ze via Facebook.

Lees verder

Lichaam & Geest

Hoofdpijn en de overgang, wat kun je er aan doen?

Hoofdpijn en de overgang, je kunt er flink veel last van hebben. Maar wat kun je er aan doen? Het blog Vuurvrouw heeft het voor je op een rijtje gezet.

Gedeeld

op

Iedereen heeft wel eens hoofdpijn, maar soms is de pijn zo erg dat het je dagelijkse leven negatief beïnvloedt. Welke vormen van hoofdpijn er zijn en mogelijke oorzaken heeft het blog Vuurvrouw.nu op een rijtje gezet, met een aantal handige tips die je leven een stuk aangenamer kunnen maken.

Hormonale schommelingen

Vrouwen hebben 3x vaker last van migraine dan mannen. Tot de puberteit komt migraine meer voor bij jongens dan bij meisjes, daarna neemt het snel toe bij meisjes. De eerste menstruatie luidt dus niet alleen de vruchtbare levensfase in, het betekent ook het begin van ongemak door hormonale schommelingen. Een belangrijk aandeel hebben de hoofdpijnen rond de menstruaties: het is aangetoond dat meer dan 50% van de vrouwen met migraine regelmatig rond de menstruatie een aanval krijgt. Deze aanval is in het algemeen lastiger te onderbreken dan migraines buiten de menstruatieperiode.

Ook bij andere levensfasen van de vrouw komen meer migraine-aanvallen voor: na een miskraam, bevalling, borstvoeding of bij het begin van de overgang. Tijdens een zwangerschap zijn er minder klachten, en ook na de overgang nemen de hormonale hoofdpijnen af.

Oorzaken van hormonale of menstruele migraines

Dalingen van het vrouwelijk hormoon oestrogeen worden als oorzaak gezien voor deze hoofdpijnen. In de natuurlijke cyclus stijgt het oestrogeengehalte tijdens de eicelrijping in de eierstok. Na de eisprong daalt de oestrogeenproductie, en daardoor kan er bij vrouwen die hoofdpijngevoelig zijn migraine ontstaan. De klachten kunnen ook door pilgebruik ontstaan, of door stress, onregelmatig werk, slaaptekort of onvoldoende balans tussen werk en privé.

Migraine is voor meer dan 50% erfelijk bepaald. De klachten worden vaak onderschat of niet herkend door de vrouwen, en ook vanuit hun omgeving, op het werk of bij behandelend artsen is er soms onbegrip. Het is aan te raden om de klachten goed in kaart te brengen bijvoorbeeld in een hoofdpijndagboek en deze met de huisarts te bespreken.

Ook kunt u hier een kijkje nemen op de website van de Nederlandse vereniging van hoofdpijnpatiënten.

Overgang en hoofdpijn

Tijdens de overgangsjaren neemt de hinder van hoofdpijnen toe. Bij een derde van de vrouwen is er een verergering van hoofdpijnklachten die al eerder bestonden. Sommige vrouwen krijgen voor het eerst hoofdpijn zodra zij in de overgang komen of starten met hormoonbehandeling voor de overgangsklachten.

Ook spanningshoofdpijnen nemen toe, vooral bij vrouwen die niet meer (regelmatig) menstrueren. Daling van de hoeveelheid vrouwelijke hormonen in het bloed treedt vaker op dan voorheen, de bloedingen worden onregelmatig en onvoorspelbaar. Dat geldt dus ook voor de hoofdpijnen, en dat maakt het lastig te combineren met normaal werken. Bespreken met de collega’s, leidinggevende of bedrijfsarts is aan te raden, om niet in een negatieve spiraal te geraken.

Hoofdpijn kan verschillende oorzaken hebben die niet allemaal onschuldig zijn. Het is bekend dat een derde van de vrouwen bij het begin van de overgang een hoge bloeddruk heeft. Dit kan zich uiten als hoofdpijn. Het is van belang om de oorzaak van de klachten te ontdekken zodat de juiste behandeling kan worden gestart.

Meest voorkomende hoofdpijnen

Er bestaan verschillende soorten hoofdpijn, de meest bekende zijn:

  1. migraine
  2. (spier)spanningshoofdpijn
  3. medicijn-overgebruiks-hoofdpijn
  4. clusterhoofdpijn

Behandeling hoofdpijn

Het is van belang voor de behandeling om te weten om welke soort hoofdpijn het gaat. Het doel van de behandeling kan zijn het stoppen van de hoofdpijn(aanval). Dit noemen we aanvalsbehandeling. Medicijnen worden dan ingenomen bij de eerste voortekenen van hoofdpijn. Ook kan behandeling gericht zijn op het voorkomen van hoofdpijn, dan betreft het een onderhoudsbehandeling. De medicijnen worden dagelijks gebruikt ook zonder dat er klachten zijn.

Migraine

Migraine is een heftige bonzende hoofdpijn, meestal aan 1 kant van het hoofd, die in aanvallen van 1-3 dagen kan voorkomen. Overgevoeligheid voor licht en geluid, misselijkheid en braken maken dat vrouwen door deze hoofdpijnen noodgedwongen in bed blijven.

Er zijn twee belangrijke typen te onderscheiden:

  • pure menstruele migraine: de hoofdpijnaanvallen komen uitsluitend voor of tijdens de menstruaties of in de pilstopweek
  • menstruatie gerelateerde migraine: er zijn zowel hoofdpijnaanvallen bij de menstruaties als tussen de bloedingen in.

Medicijnen kunnen de pijn verminderen, mits deze op tijd worden ingenomen. Aanvallen rond de menstruaties kunnen worden voorkomen door continue remming van de hormooncyclus met bijvoorbeeld de anticonceptiepil. Zijn er ook veel overgangsklachten, dan kan hormoontherapie ertoe leiden dat de hoofdpijnen afnemen.

Spierspanningshoofdpijn

Spierspanningshoofdpijn is een meer chronische pijn door gespannen spieren in de nek, schouders of het gezicht. De oorzaak is overbelasting bijvoorbeeld door stress, tandenknarsen, verkeerde bril of houding. Deze hoofdpijn vorm komt ook meer voor rond de menstruaties zonder dat er een direct verband is met hormoonschommelingen.

Behandeling kan door het wegnemen van oorzaken, vermindering van stress, ontspanningsoefeningen, Cesar therapie of Mensendieck, yoga, gedragstherapie of Mindfulness. Ook spierontspannende medicijnen  of sommige antidepressiva kunnen de klachten verhelpen.

Medicijn-overgebruik

Medicijn-overgebruik is de meest voorkomende oorzaak van chronische hoofdpijnen. Als er op meer dan 15 dagen per maand pijnstillers worden gebruikt of totaal meer dan 15 pijnstillers per maand, zal er gewenning ontstaan. Daardoor zullen er op de dagen zonder medicijnen ook hoofdpijnen optreden.

Het beste is om een poos geen pijnstillers te gebruiken, maar dat kan gepaard gaan met onttrekkingsverschijnselen. Voldoende rust, ontspanningstraining en medicijnen die gericht zijn tegen misselijkheid kunnen de onttrekkingsperiode ondersteunen.

Clusterhoofdpijn

Clusterhoofdpijn komt minder vaak voor dan de andere hoofdpijnsoorten. Het is een heftige scherpe soms branderige eenzijdige hoofdpijn, vaak rond het oog, die gedurende enkele weken tot maanden in aanvallen van uren optreedt. Tussen deze perioden zijn er lange tijd geen hoofdpijnen. De aanvallen gaan gepaard met roodheid van het oog, tranend oog, gezwollen oogleden aan de aangedane zijde, of een verstopte neus. Er is geen duidelijke oorzaak bekend, maar aanvallen van clusterhoofdpijn kunnen worden uitgelokt door alcohol, vliegreizen, verblijf op grote hoogte zoals een skivakantie of door sommige medicijnen.

Behandeling van aanvallen kan door medicijnen of extra zuurstof via een neusslangetje of kapje over neus en mond.

Wat kunt u zelf doen?

  1. Hebt u vaak hoofdpijn en wilt u weten welke soort, doe dan de hoofdpijntest.
  2. Klachten goed in kaart brengen bijvoorbeeld in een hoofdpijndagboek en op menstruatiekalenders, en deze meenemen naar de arts.
  3. Vermijd potentiële triggers van hoofdpijnen zoals in voeding, bepaalde geuren, licht, geluid, vermoeidheid of onregelmatig leven.
  4. Pas op voor overgebruik van pijnstillers, maar neem medicijnen tijdig in en zorg ervoor dat deze in een rustige omgeving de kans krijgen hun werk te doen.
  5. Bespreek uw klachten met de huisarts, blijf samen zoeken naar oplossingen.
  6. Vraag eventueel advies van de neuroloog in een hoofdpijncentrum als er twijfel is over de diagnose, of wanneer de voorgestelde behandeling onvoldoende effect heeft.
  7. Vraag om onderzoek door de gynaecoloog om andere oorzaken van de klachten te achterhalen, of bij andere klachten van de menstruatiecyclus.
  8. Overleg eventueel met de bedrijfsarts over werkaanpassingen waarmee aanvallen op het werk kunnen worden verminderd of beter opgevangen.
  9. Vertel over uw hoofdpijnproblemen op het werk, om zo steun of begrip te krijgen van uw collega’s.
  10. Ontspanningsoefeningen, houding- en bewegingsverbetering, goede bril, aanpak van tandenknarsen etc. kunnen bijdragen aan verlichting van hoofdpijn door (spier)spanning.

Meer weten?

Wil je meer weten over hoofdpijn of andere pijnen? Bezoek dan het blog Vuurvrouw.nu.

Bron: Vuurvrouw

Lees verder

Lichaam & Geest

Vrouwen met hartklachten krijgen verkeerde diagnose

Teveel vrouwen met hartklachten krijgen nog steeds de verkeerde diagnose. HeartLife klinieken deed onderzoek, met een aantal opvallende uitkomsten.

Gedeeld

op

Vrouwen met hartklachten

Vrouwen met hartklachten, het komt veel voor. Een veel vrouwen krijgen nog steeds de verkeerde diagnose. Vorig jaar november werden de resultaten bekend gemaakt van een enquête over de vraag óf en hoe vrouwen met hartklachten een second opinion aanvragen.

Lydia Geluk van Best Doctors en cardiologe dr. Janneke Wittekoek van HeartLife klinieken zien in de praktijk vaak vrouwen die al langer tobben met de vraag of hun klachten kunnen worden gelinkt aan hart- en vaatziekten. Een overweldigend aantal vrouwen (5.190) hebben meegedaan aan deze vragenlijst. 52% van de deelnemers was niet op de hoogte van de verschillen tussen mannen en vrouwen als het gaat om de signalen van hart- en vaatziekten. Een second opinion is in een kwart van de gevallen overwogen en indien deze plaatsvindt wordt dit zeer goed gewaardeerd.  Maar driekwart van de vrouwen heeft hierover nog veel vragen.

Vrouwen nog te makkelijk

Janneke Wittekoek: “Opvallend is dat veel vrouwen zich wel bewust zijn van de risicofactoren, maar die niet serieus nemen en deze vervolgens niet bespreken met hun arts. Ze wuiven hun klachten weg. Ook bij een bezoek aan de arts worden klachten vaak niet in verband gebracht met een hartaandoening. Hart- en vaatziekten zijn doodsoorzaak nummer 1 onder vrouwen, willen we hierin verandering brengen dan zullen ze dus eerder herkend en behandeld moeten worden.”

Second opinion

Lydia Geluk van Best Doctors, een organisatie die second opinions verzorgt door internationale topspecialisten, ziet dit ook terug in de resultaten: ”De evaluatie van Best Doctors bij vrouwen met hart- en vaatziekten of klachten heeft bij 12% van de gevallen tot een verandering in de diagnose geleid en bij 40% tot een wijziging in de behandeling.”

Vrouwen met hartklachten

Wittekoek: “Het is belangrijk dat vrouwen niet langer de klachten bagatelliseren en in actie komen.  Maak je klachten bespreekbaar en ken de verschillen tussen mannen en vrouwen bij hartklachten. Voel je je onvoldoende gehoord of twijfel je, overweeg dan een second opinion! Uit onderzoek blijkt ook dat een hartinfarct bij vrouwen vaker wordt gemist dan bij mannen.”

Meer weten?

Wil je meer weten over de overgang en alles wat daarbij komt kijken? Bezoek dan de website van Eveline Bakker, Vuurvrouw.nu.

Lees verder

Meest gelezen