Volg ons online

Lichaam & Geest

Aandacht voor het vrouwenhart

Er komt steeds meer aandacht voor het vrouwenhart. En dat is maar goed ook volgens Eveline Bakker want er verandert veel na de overgang.

Gedeeld

op

Het vrouwenhart uitgelegd

Het vrouwenhart komt steeds meer in het nieuws. En niet verwonderlijk. Hart- en vaatziekten zijn voor vrouwen inmiddels doodsoorzaak nummer 1. Niet alleen landelijk, maar wereldwijd.

Dat het vrouwenhart speciale aandacht vraagt is nog niet zo lang bekend. Nu steeds duidelijker wordt dat het vrouwenlichaam op veel gebieden anders werkt dan het mannenlijf, hoor je meer en meer de roep om het verbeteren van de vrouwenzorg. Of liever gezegd: de genderspecifieke zorg, waarin aandacht is voor de verschillen tussen man en vrouw.

Vrouwen reactie op medicijnen

Zo reageren wij vrouwen anders op medicijnen, hebben we andere bijwerkingen en hebben we vaak een lagere dosis nodig. Verder verlopen verouderingsprocessen in ons vrouwenlichaam op een andere manier. Dit terwijl de zorg en farmaceutische industrie, bij het ontwikkelen en testen van medicijnen, nog steeds vooral gericht is op het mannenlijf. Maar wat betekent deze ontwikkeling voor ons? Tijd om op onderzoek uit te gaan!

Het vrouwenhart

Veel vrouwen lijken tijdens hun vruchtbare periode enigszins beschermd tegen hart- en vaatziekten door onze oestrogenen. Deze hormonen verwijden de bloedvaten en verlagen het cholesterolgehalte in het bloed. Na de overgang verandert dit en zie je juist dat bij vrouwen het proces van aderverkalking sneller verloopt dan bij mannen. Tijdens de overgang verandert er veel in het lichaam. Ook het hart kan reageren op de hormoonschommelingen met hartkloppingen, een versnelde hartslag en hartoverslagen (extrasystole). Hoewel vervelend, vaak onschuldig.

Hartproblemen geen overgangsklachten

Toch zijn niet alle klachten in de overgang even onschuldig. Dat het lastig is onderscheid te maken wordt duidelijk als blijkt dat veel huisartsen en soms zelfs cardiologen de eerste tekenen van hartproblemen bij vrouwen af doen als overgangsklachten. Hierdoor worden meer serieuze klachten soms niet op tijd herkend en behandeld.

Hoe weten we het verschil?

Vuurvrouw heeft Janneke Wittekoek, een leidende cardioloog op het gebied van het vrouwenhart, om opheldering gevraagd. Gelukkig hebben mannen en vrouwen allemaal eenzelfde hart. We hebben allemaal 2 kamers en 2 boezems. Maar wat is dan toch zo anders bij het vrouwenhart? Dat zit hem met name in het proces van aderverkalking, waardoor aders dichtslibben en voor problemen zorgen en de klachten die dit geeft. Dit proces verloopt bij vrouwen vaak anders dan bij mannen.

Hartkloppingen en meer

Bij mannen zie je dat de aanslag zich aan een kant van het vat ophoopt. Als een bult, een cholesterol bult. Dit veroorzaakt vaak klachten bij inspanning. Door de obstructie wordt het hart tijdens inspanning niet voldoende voorzien van zuurstof, met alle gevolgen van dien. Bij vrouwen zien we vaak dat het vat overal een beetje aanslaat. Dit aanslaan kan ervoor zorgen dat de motoriek van de vaatwand verstoord raakt en als het ware spasmes geeft, met name in rust. Je kunt dan klachten krijgen als een beklemmend gevoel, hartkloppingen en een gevoel dat je bh-band te strak zit.

Preventief te behandelen

Deze eerste klachten zijn prima preventief te behandelen. Met leefstijlaanpassingen en, als dat onvoldoende helpt, soms wat vaatverwijdende medicatie. En dat dat belangrijk is wordt duidelijk als we kijken naar de uitkomsten van een groot onderzoek gehouden onder vrouwen die werden opgenomen met een hartinfarct. Veel van deze vrouwen hadden in de 10 jaar voorafgaand aan het infarct al klachten, die vaak onbegrepen en dus onbehandeld bleven. Vaak werden deze klachten afgedaan als overgangsklachten.

Een stil infarct

Bijkomend effect is dat vrouwen daardoor ook geneigd zijn hun klachten zelf niet meer serieus te nemen. Daardoor komt een stil infarct (een niet gemeld en behandeld infarct) bij vrouwen vaker voor dan bij mannen. Heb je klachten, neem dan dus contact op met je arts!

Symptomen van een hartinfarct

Dit zijn de symptomen van een hartinfarct bij vrouwen:

  • Beklemmende of drukkende pijn op de borst
  • Pijn tussen de schouderbladen, bovenarmen, kaak, nek, rug of maag(kuiltje)
  • Koortsig gevoel, zweten
  • Kortademigheid
  • Extreme vermoeidheid
  • Duizeligheid
  • Angstig, onrustig gevoel
  • Misselijkheid of braken

Eveline Bakker is oprichter van Stichting Vuurvrouw, het platform voor en door vrouwen in de overgang.

Advertentie

Lichaam & Geest

Ik leef nu 10 jaar langer!

Stichting Gouden Dagen vervult wensen van ouderen om ze een mooie oude dag te bezorgen. Deze wens van een bewoner was wel heel bijzonder!

Gedeeld

op

Ik leef

Het is donderdagmiddag 15:00 uur. Op ‘de uitkijk’ van afdeling langdurige zorg de Zonstraat van Vitalis Brunswijck, zitten zo’n 15 bewoners vol spanning te wachten. Dan komt Claudia Jansen van Happy Doodles de afdeling op lopen met een bolderkar. Boven op de kar staat een bench met daarin 8 kleine labradoodle pups.

Een van de bewoners begint al te fluiten. “Laat ze maar los!”, wordt er geroepen. Als de ren klaar staat, kijken de pups wat onwennig naar al die mensen. Claudia weet ze al snel te overtuigen om naar buiten te komen. En als dan de eerste dappere pup naar buiten komt volgt de rest al snel.

Ik leef langer

“Wie wil er een puppy op schoot?”, vraagt Claudia. Al snel zit de eerste pup bij een van de bewoners op schoot. De pup laat zich heerlijk verwennen. “Ik leef nu 10 jaar langer!”, glimlacht mevrouw Vonk.

Wensboom van Gouden Dagen

Het begon allemaal bij meneer Pieterse. Hij hing een kaart in de wensboom van Gouden Dagen. Gouden Dagen is een liefdadigheidsorganisatie die zich inzet tegen eenzaamheid onder ouderen. “Mijn grootste wens is heel veel puppy’s op de afdeling”, had meneer Pieterse op zijn wenskaart geschreven. En nu zit hij, net als mevrouw Vonk, glunderend met een mooie zwarte pup op schoot.

Socialisering

Claudia fokt al jaren Australian labradoodle pups. Het is belangrijk dat haar pups gesocialiseerd naar de nieuwe baasjes toe gaan. En wat is er nu mooier, de bewoners kunnen een uurtje knuffelen en voor de pups is het ook heel erg goed. Claudia: “Zodra ik weer een nieuw nestje heb, neem ik contact op met Kim (activiteitenbegeleidster bij Vitalis) en maak met haar een afspraak om langs te komen. Dit doen we nu al bijna een jaar en elke keer weer is het een groot feest. Of we nu naar de gesloten afdeling gaan of op deze afdeling, een glimlach van de mensen, daar doen we het toch voor?”

Meer weten?

Wil je meer weten over alle mooie initiatieven van Stichting Gouden Dagen? Bezoek dan eens de website of volg ze via Facebook.

Lees verder

Lichaam & Geest

Hoofdpijn en de overgang, wat kun je er aan doen?

Hoofdpijn en de overgang, je kunt er flink veel last van hebben. Maar wat kun je er aan doen? Het blog Vuurvrouw heeft het voor je op een rijtje gezet.

Gedeeld

op

Iedereen heeft wel eens hoofdpijn, maar soms is de pijn zo erg dat het je dagelijkse leven negatief beïnvloedt. Welke vormen van hoofdpijn er zijn en mogelijke oorzaken heeft het blog Vuurvrouw.nu op een rijtje gezet, met een aantal handige tips die je leven een stuk aangenamer kunnen maken.

Hormonale schommelingen

Vrouwen hebben 3x vaker last van migraine dan mannen. Tot de puberteit komt migraine meer voor bij jongens dan bij meisjes, daarna neemt het snel toe bij meisjes. De eerste menstruatie luidt dus niet alleen de vruchtbare levensfase in, het betekent ook het begin van ongemak door hormonale schommelingen. Een belangrijk aandeel hebben de hoofdpijnen rond de menstruaties: het is aangetoond dat meer dan 50% van de vrouwen met migraine regelmatig rond de menstruatie een aanval krijgt. Deze aanval is in het algemeen lastiger te onderbreken dan migraines buiten de menstruatieperiode.

Ook bij andere levensfasen van de vrouw komen meer migraine-aanvallen voor: na een miskraam, bevalling, borstvoeding of bij het begin van de overgang. Tijdens een zwangerschap zijn er minder klachten, en ook na de overgang nemen de hormonale hoofdpijnen af.

Oorzaken van hormonale of menstruele migraines

Dalingen van het vrouwelijk hormoon oestrogeen worden als oorzaak gezien voor deze hoofdpijnen. In de natuurlijke cyclus stijgt het oestrogeengehalte tijdens de eicelrijping in de eierstok. Na de eisprong daalt de oestrogeenproductie, en daardoor kan er bij vrouwen die hoofdpijngevoelig zijn migraine ontstaan. De klachten kunnen ook door pilgebruik ontstaan, of door stress, onregelmatig werk, slaaptekort of onvoldoende balans tussen werk en privé.

Migraine is voor meer dan 50% erfelijk bepaald. De klachten worden vaak onderschat of niet herkend door de vrouwen, en ook vanuit hun omgeving, op het werk of bij behandelend artsen is er soms onbegrip. Het is aan te raden om de klachten goed in kaart te brengen bijvoorbeeld in een hoofdpijndagboek en deze met de huisarts te bespreken.

Ook kunt u hier een kijkje nemen op de website van de Nederlandse vereniging van hoofdpijnpatiënten.

Overgang en hoofdpijn

Tijdens de overgangsjaren neemt de hinder van hoofdpijnen toe. Bij een derde van de vrouwen is er een verergering van hoofdpijnklachten die al eerder bestonden. Sommige vrouwen krijgen voor het eerst hoofdpijn zodra zij in de overgang komen of starten met hormoonbehandeling voor de overgangsklachten.

Ook spanningshoofdpijnen nemen toe, vooral bij vrouwen die niet meer (regelmatig) menstrueren. Daling van de hoeveelheid vrouwelijke hormonen in het bloed treedt vaker op dan voorheen, de bloedingen worden onregelmatig en onvoorspelbaar. Dat geldt dus ook voor de hoofdpijnen, en dat maakt het lastig te combineren met normaal werken. Bespreken met de collega’s, leidinggevende of bedrijfsarts is aan te raden, om niet in een negatieve spiraal te geraken.

Hoofdpijn kan verschillende oorzaken hebben die niet allemaal onschuldig zijn. Het is bekend dat een derde van de vrouwen bij het begin van de overgang een hoge bloeddruk heeft. Dit kan zich uiten als hoofdpijn. Het is van belang om de oorzaak van de klachten te ontdekken zodat de juiste behandeling kan worden gestart.

Meest voorkomende hoofdpijnen

Er bestaan verschillende soorten hoofdpijn, de meest bekende zijn:

  1. migraine
  2. (spier)spanningshoofdpijn
  3. medicijn-overgebruiks-hoofdpijn
  4. clusterhoofdpijn

Behandeling hoofdpijn

Het is van belang voor de behandeling om te weten om welke soort hoofdpijn het gaat. Het doel van de behandeling kan zijn het stoppen van de hoofdpijn(aanval). Dit noemen we aanvalsbehandeling. Medicijnen worden dan ingenomen bij de eerste voortekenen van hoofdpijn. Ook kan behandeling gericht zijn op het voorkomen van hoofdpijn, dan betreft het een onderhoudsbehandeling. De medicijnen worden dagelijks gebruikt ook zonder dat er klachten zijn.

Migraine

Migraine is een heftige bonzende hoofdpijn, meestal aan 1 kant van het hoofd, die in aanvallen van 1-3 dagen kan voorkomen. Overgevoeligheid voor licht en geluid, misselijkheid en braken maken dat vrouwen door deze hoofdpijnen noodgedwongen in bed blijven.

Er zijn twee belangrijke typen te onderscheiden:

  • pure menstruele migraine: de hoofdpijnaanvallen komen uitsluitend voor of tijdens de menstruaties of in de pilstopweek
  • menstruatie gerelateerde migraine: er zijn zowel hoofdpijnaanvallen bij de menstruaties als tussen de bloedingen in.

Medicijnen kunnen de pijn verminderen, mits deze op tijd worden ingenomen. Aanvallen rond de menstruaties kunnen worden voorkomen door continue remming van de hormooncyclus met bijvoorbeeld de anticonceptiepil. Zijn er ook veel overgangsklachten, dan kan hormoontherapie ertoe leiden dat de hoofdpijnen afnemen.

Spierspanningshoofdpijn

Spierspanningshoofdpijn is een meer chronische pijn door gespannen spieren in de nek, schouders of het gezicht. De oorzaak is overbelasting bijvoorbeeld door stress, tandenknarsen, verkeerde bril of houding. Deze hoofdpijn vorm komt ook meer voor rond de menstruaties zonder dat er een direct verband is met hormoonschommelingen.

Behandeling kan door het wegnemen van oorzaken, vermindering van stress, ontspanningsoefeningen, Cesar therapie of Mensendieck, yoga, gedragstherapie of Mindfulness. Ook spierontspannende medicijnen  of sommige antidepressiva kunnen de klachten verhelpen.

Medicijn-overgebruik

Medicijn-overgebruik is de meest voorkomende oorzaak van chronische hoofdpijnen. Als er op meer dan 15 dagen per maand pijnstillers worden gebruikt of totaal meer dan 15 pijnstillers per maand, zal er gewenning ontstaan. Daardoor zullen er op de dagen zonder medicijnen ook hoofdpijnen optreden.

Het beste is om een poos geen pijnstillers te gebruiken, maar dat kan gepaard gaan met onttrekkingsverschijnselen. Voldoende rust, ontspanningstraining en medicijnen die gericht zijn tegen misselijkheid kunnen de onttrekkingsperiode ondersteunen.

Clusterhoofdpijn

Clusterhoofdpijn komt minder vaak voor dan de andere hoofdpijnsoorten. Het is een heftige scherpe soms branderige eenzijdige hoofdpijn, vaak rond het oog, die gedurende enkele weken tot maanden in aanvallen van uren optreedt. Tussen deze perioden zijn er lange tijd geen hoofdpijnen. De aanvallen gaan gepaard met roodheid van het oog, tranend oog, gezwollen oogleden aan de aangedane zijde, of een verstopte neus. Er is geen duidelijke oorzaak bekend, maar aanvallen van clusterhoofdpijn kunnen worden uitgelokt door alcohol, vliegreizen, verblijf op grote hoogte zoals een skivakantie of door sommige medicijnen.

Behandeling van aanvallen kan door medicijnen of extra zuurstof via een neusslangetje of kapje over neus en mond.

Wat kunt u zelf doen?

  1. Hebt u vaak hoofdpijn en wilt u weten welke soort, doe dan de hoofdpijntest.
  2. Klachten goed in kaart brengen bijvoorbeeld in een hoofdpijndagboek en op menstruatiekalenders, en deze meenemen naar de arts.
  3. Vermijd potentiële triggers van hoofdpijnen zoals in voeding, bepaalde geuren, licht, geluid, vermoeidheid of onregelmatig leven.
  4. Pas op voor overgebruik van pijnstillers, maar neem medicijnen tijdig in en zorg ervoor dat deze in een rustige omgeving de kans krijgen hun werk te doen.
  5. Bespreek uw klachten met de huisarts, blijf samen zoeken naar oplossingen.
  6. Vraag eventueel advies van de neuroloog in een hoofdpijncentrum als er twijfel is over de diagnose, of wanneer de voorgestelde behandeling onvoldoende effect heeft.
  7. Vraag om onderzoek door de gynaecoloog om andere oorzaken van de klachten te achterhalen, of bij andere klachten van de menstruatiecyclus.
  8. Overleg eventueel met de bedrijfsarts over werkaanpassingen waarmee aanvallen op het werk kunnen worden verminderd of beter opgevangen.
  9. Vertel over uw hoofdpijnproblemen op het werk, om zo steun of begrip te krijgen van uw collega’s.
  10. Ontspanningsoefeningen, houding- en bewegingsverbetering, goede bril, aanpak van tandenknarsen etc. kunnen bijdragen aan verlichting van hoofdpijn door (spier)spanning.

Meer weten?

Wil je meer weten over hoofdpijn of andere pijnen? Bezoek dan het blog Vuurvrouw.nu.

Bron: Vuurvrouw

Lees verder

Lichaam & Geest

Vrouwen met hartklachten krijgen verkeerde diagnose

Teveel vrouwen met hartklachten krijgen nog steeds de verkeerde diagnose. HeartLife klinieken deed onderzoek, met een aantal opvallende uitkomsten.

Gedeeld

op

Vrouwen met hartklachten

Vrouwen met hartklachten, het komt veel voor. Een veel vrouwen krijgen nog steeds de verkeerde diagnose. Vorig jaar november werden de resultaten bekend gemaakt van een enquête over de vraag óf en hoe vrouwen met hartklachten een second opinion aanvragen.

Lydia Geluk van Best Doctors en cardiologe dr. Janneke Wittekoek van HeartLife klinieken zien in de praktijk vaak vrouwen die al langer tobben met de vraag of hun klachten kunnen worden gelinkt aan hart- en vaatziekten. Een overweldigend aantal vrouwen (5.190) hebben meegedaan aan deze vragenlijst. 52% van de deelnemers was niet op de hoogte van de verschillen tussen mannen en vrouwen als het gaat om de signalen van hart- en vaatziekten. Een second opinion is in een kwart van de gevallen overwogen en indien deze plaatsvindt wordt dit zeer goed gewaardeerd.  Maar driekwart van de vrouwen heeft hierover nog veel vragen.

Vrouwen nog te makkelijk

Janneke Wittekoek: “Opvallend is dat veel vrouwen zich wel bewust zijn van de risicofactoren, maar die niet serieus nemen en deze vervolgens niet bespreken met hun arts. Ze wuiven hun klachten weg. Ook bij een bezoek aan de arts worden klachten vaak niet in verband gebracht met een hartaandoening. Hart- en vaatziekten zijn doodsoorzaak nummer 1 onder vrouwen, willen we hierin verandering brengen dan zullen ze dus eerder herkend en behandeld moeten worden.”

Second opinion

Lydia Geluk van Best Doctors, een organisatie die second opinions verzorgt door internationale topspecialisten, ziet dit ook terug in de resultaten: ”De evaluatie van Best Doctors bij vrouwen met hart- en vaatziekten of klachten heeft bij 12% van de gevallen tot een verandering in de diagnose geleid en bij 40% tot een wijziging in de behandeling.”

Vrouwen met hartklachten

Wittekoek: “Het is belangrijk dat vrouwen niet langer de klachten bagatelliseren en in actie komen.  Maak je klachten bespreekbaar en ken de verschillen tussen mannen en vrouwen bij hartklachten. Voel je je onvoldoende gehoord of twijfel je, overweeg dan een second opinion! Uit onderzoek blijkt ook dat een hartinfarct bij vrouwen vaker wordt gemist dan bij mannen.”

Meer weten?

Wil je meer weten over de overgang en alles wat daarbij komt kijken? Bezoek dan de website van Eveline Bakker, Vuurvrouw.nu.

Lees verder

Meest gelezen