menu

Attentie: opvliegers!

Als vrouw ontkom je er vaak niet aan, de golven van warmte die te pas en te onpas over je heen slaan: de opvliegers. Het is de meest gehoorde klacht waar meer dan 80% van de vrouwen gedurende de overgang last van krijgen. Recent onderzoek toont aan dat de klachten kunnen aanhouden tot zelfs 10 jaar na de menopauze!

10 opvliegers per uur

Soms ervaren vrouwen af en toe een verdwaalde opvlieger op een dag. Soms is het meer een hete woestijnstorm die je tot wanhoop drijft, met wel 10 opvliegers per uur! En dan niet alleen overdag, maar ook ’s nachts, waardoor je je bed uitdrijft en uitgeput raakt door de gebroken nachten. Niet iets om blij van te worden.

Onverbiddelijk gestraft

Toch is het vaak het onderwerp van moppen over de overgang. Grappige plaatjes van vrouwen met rode hoofden en een wanhopige blik. En het heeft ook iets komisch. Ik zie mezelf nog schaterlachend dubbelklappen als tiener, terwijl ik mijn moeder met een rood hoofd weer eens de koelkast in zie duiken. De genadeloosheid van de jeugd. Maar daarvoor werd ik tijdens mijn eigen overgang onverbiddelijk gestraft.

De schrik zit er goed in

Ik weet nu: opvliegers hakken er behoorlijk in. Op je energie, je slaap én op je sociale leven. Zo zat ik zelf een paar jaar geleden in een afspraak met een jonge man in een pak. Midden in ons geanimeerde gesprek, voel ik een opvlieger opkomen. Langzaam verspreidt de opvlieger zich omhoog langs mijn hals. En even later lopen de druppeltjes als tranen langs mijn wangen naar beneden. Voor mij zie ik de jonge man met een blik van afgrijzen kijken hoe een druppeltje op de tafel valt. Hij kijkt mij een beetje beschuldigend aan. Ik leg hem nog uit dat het een opvlieger is en dat het zo weer voorbij is. Maar, de schrik zit er goed in en het gesprek is niet lang daarna afgelopen.

Waaiers in iedere tas

Sinds die dag loop ik met waaiers. Handwaaiers in allerlei soorten en maten. In elke tasje één, voor de opvlieger die onverwacht voorbij komt. Want wapperen helpt! Maar wat zijn opvliegers eigenlijk? Waardoor komt het en belangrijker nog, wat kun je er aan doen?

Wat gebeurt er bij opvliegers?

De precieze oorzaak van opvliegers tijdens de overgang is niet helemaal duidelijk. De schommeling van de oestrogeenspiegels veroorzaakt waarschijnlijk een verstoring van het temperatuur regulatiesysteem van ons lichaam in de hypothalamus (een deel van de hersenen). Daardoor wordt onnodig het signaal ‘te warm’ afgegeven. Het lichaam komt direct in actie om de ‘overtollige’ warmte kwijt te raken. Het zet de bloedvaten open (rode kleur) en zorgt voor transpiratie. Dit proces noemen we opvliegers. Opvliegers duren gemiddeld drie minuten. De huid wordt warmer en de hartslag gaat omhoog. Gedurende een opvlieger zakt de temperatuur van het bloed met 1 graad Celsius. Na de opvlieger kun je last hebben van koude rillingen.

Wat kun je er zelf aan doen?

Stress, koffie, suiker, gekruid eten en alcohol (rode wijn) hebben een versterkend effect op opvliegers. Probeer deze zoveel mogelijk te vermijden. Het kan helpen iets kouds te drinken als je een opvlieger voelt opkomen. Koeling van het achterhoofd en de nek helpt ook om de opvliegers de kop in te drukken. Slaap in een koele kamer en draag laagjes, zodat je gemakkelijk iets kunt uittrekken.

Wat nog meer kan helpen

1. Acupunctuur

Er is wetenschappelijk aangetoond dat acupunctuur kan helpen de opvliegers te verminderen.

2. Meditatie en mindfulness

Door de stress verlagende werking van meditatie en mindfulness, kunnen deze ontspanningstechnieken helpen.

3. Ademhaling

Uit verschillende wetenschappelijke studies is gebleken dat een rustige verlengde buikademhaling, waarbij je iets langer uitademt dan de inademt, het aantal opvliegers vermindert.

4. Homeopathie

Hoewel sommige vrouwen veel baat hebben bij homeopathische producten, lijkt onderzoek erop te wijzen dat de meetbare effecten vaak klein zijn.

5. Medicijnen

De meest effectieve behandeling van ernstige opvliegers, die het dagelijks leven ontwrichten is het aanvullen van de oestrogenen. Dit kan bijvoorbeeld door het door blijven slikken van de pil in de eerste periode van de overgang waarin je nog menstrueert en door middel van hormoon suppletie therapie (HST) in de vorm van pleisters, crèmes of pillen, nadat je menstruatie is gestopt.  Raadpleeg hiervoor altijd je vrouwenarts!

Reageren

Auteur

Eveline Bakker

Eveline Bakker

Eveline Bakker is de oprichtster van het platform Vuurvrouw, een website voor en door vrouwen in de overgang. Zij blogt over dit onderwerp en meer.