Volg ons online

Eten & Drinken

De Schijf van Vijf voor ouderen

Hoe pas je de nieuwste Schijf van Vijf toe in de ouderenzorg? Diëtiste Sabine Abbink van Voedingindezorg.nl legt het uit.

Gedeeld

op

Schijf van Vijf voor de ouderenzorg

Dit blog is geschreven door Sabine Abbink – van den Berg, diëtiste voor geriatrie en ouderen

Mevrouw Peters bezocht ik een tijdje geleden. Zij is 101 jaar oud. Een bezoek dat ik niet snel zal vergeten. Eigenlijk kwam ik daar om voorlichting te geven over gezond eten, maar al snel waren de rollen omgedraaid.

Zij was zelf voedingsdeskundige geweest en ze liet me vol trots al haar schriftjes met aantekeningen en tips zien. Een ding viel mij direct op: er was heel veel veranderd de afgelopen jaren!

Verschillen met vroeger

Toen mevrouw Peters voedingsleer studeerde bestond er nog geen Schijf van Vijf zoals we die nu kennen. Deze kwam pas in 1953. In deze eerste Schijf van Vijf had zuivel nog een apart vak. Dat past ook wel in het tijdsbeeld. Niemand had weliswaar honger, maar de angst voor voedingstekorten bestond nog steeds na de oorlog. Eiwitten en calcium stonden bovenaan het lijstje; vooral voor kinderen. Het advies voor kinderen en aanstaande moeders was toen: eet dagelijks boter en neem levertraan. Hoeveelheden deden er nog niet toe destijds, want portiegroottes kenden ze nog niet. En ook té veel eten was geen issue.

Schijf van Vijf

Toen (1953)

Vak 1: bruin- of roggebrood of graanproducten
Vak 2: boter of margarine én levertraan voor de jeugd en de a.s. moeder
Vak 3: melk of yoghurt of karnemelk of melkgerecht
Vak 4: groenten en fruit en aardappelen
Vak 5: kaas én vlees of vis of ei of peulvruchten

Nu (2016)

Vak 1: brood-, graanproducten en aardappelen
Vak 2: smeer- en bereidingsvetten
Vak 3: zuivel, noten, vis, peulvruchten, vlees, ei
Vak 4: groente en fruit
Vak 5: dranken

De nieuwste Schijf van Vijf

Onlangs is de nieuwste Schijf van Vijf uitgekomen. Deze is grotendeels gebaseerd op de richtlijnen goede voeding, die weer zijn gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Ik moet je zeggen, als voedingsdeskundige ben ik onder de indruk van de werkwijze. Het is wel goed om je te realiseren dat veel adviezen zijn gericht op preventie van chronische aandoeningen. En ouderen hebben tenslotte vaak al één of meerdere chronische aandoeningen.

5 tips voor de ouderenzorg

Het probleem bij ouderen is dat ze vaak minder zin in eten hebben. Is het eten dat ze krijgen niet lekker of niet herkenbaar, dan zullen ze minder gaan eten. Daarom heb ik 5 tips om de Schijf van Vijf te gebruiken in de ouderenzorg. Veel ouderen hebben minder zin in eten, als het dan niet lekker is of niet herkenbaar, zullen ze dus ook minder gaan eten. Ik geef 5 tips om de schijf van Vijf door te vertalen naar de ouderenzorg.

Voedingindezorg artikelbanner

Tip 1. Gare groente

Zorg dat groente gaar is. Ik was laatst op een afdeling waar een wortel door de kamer vloog omdat deze zo kort gekookt was. De bewoner kreeg deze daardoor niet aan de vork geprikt. Ja, er zitten misschien minder vitamines in omdat je ze kookt, maar de groente wordt wel opgegeten.

Tip 2. Smoothies en sap

Probeer fruit en groente tussendoor aan te bieden. Gepureerd fruit in de vorm van bijvoorbeeld een smoothie, werkt vaak erg goed. Het is officieel geen vervanging van fruit, maar een smoothie of vruchtensap is een veel beter alternatief dan helemaal geen fruit binnenkrijgen.

Tip 3. Margarine op tafel

Zorg dat er altijd margarine bij de broodmaaltijd geserveerd wordt, zodat bewoners benodigde vetten binnenkrijgen. En af en toe een keertje roomboter mag best, want dat heeft een bekende smaak én is lekker

Tip 4. Zuivel tussendoor

Varieer met eet- en drinkzuivel, zoals melk, yoghurt en kaas, gedurende de dag.

Tip 5. Minder zout, meer smaak

Minder zout? Maak gebruik van specerijen als nootmuskaat, peper, kaneel: ouderwetse en herkenbare smaken!

Afwijken van de Schijf van Vijf

Mevrouw Peters is 101 en kerngezond. Ze kan zelf geen boodschappen meer doen en is volledig afhankelijk van het eten dat de zorginstelling haar voorschotelt. We proberen zoveel mogelijk aan haar wensen te voldoen. En dat er af en toe gegeten wordt tegen de adviezen van de Schijf van Vijf in, dat nemen we dan voor lief!

Voeding in de Zorg is het platform van zuivelproducent FrieslandCampina over voeding voor ouderen.

Advertentie

Eten & Drinken

Blij worden, 12 makkelijke tips voor extra aandacht

Dit kun je doen om bewoners in een verpleeghuis deze maand extra aandacht te geven, want blij worden is het mooiste dat er is.

Gedeeld

op

Blij worden 12 tips

Blij worden van kleine dingen. Veel bewoners in verpleeghuizen kunnen deze decembermaand best wel wat extra aandacht gebruiken. De website Voeding in de Zorg heeft daar 12 handige tips voor die direct zijn toe te passen. En die ook direct zichtbaar resultaat opleveren!

Natuurlijk probeer je het de bewoners iedere dag naar de zin te maken. Maar hoe kun je iets extra’s doen zodat ouderen in een verpleeghuis blij worden en die lach op hun gezicht krijgen? Met deze 12 tips wordt het een fluitje van een cent. En daar is maar weinig voor nodig.

1. Geef een complimentje!

Het is leuk om complimentjes te krijgen, maar een complimentje geven is ook heel leuk. Waar het precies over gaat maakt eigenlijk niet uit. Iedereen wordt toch blij van een compliment? “Wat heeft u een mooie trui aan vandaag”, “Bent u naar de kapper geweest? Wat zit uw haar mooi”, “Die kleur staat u heel goed” en ga zo maar door. Een compliment is zo gemaakt. En de reactie is goud waard. Gegarandeerd.

2. Een bloemetje

Een mooi boeket bloemen op tafel is een eenvoudige manier om mensen direct op te fleuren. Dat effect krijg je zelfs al bij nep bloemen. Maar de ‘real deal’ is altijd beter. Blij worden mensen al van de geur van echte bloemen. Ongemerkt is dit van invloed op mensen. Dat blijkt vaak ook uit het zien van natuur. Zelfs als het om een afbeelding van natuur gaat.

3. Spelletjes spelen

De decembermaand is dé maand van de spelletjes. Weet je nog toen je als klein kind eindeloos spelletjes kon spelen terwijl het buiten verschrikkelijk weer was? Organiseer daarom een spelletjesmiddag. En ja, als je weinig tijd hebt om zelf mee te spelen kijk dan eens of je kleinkinderen kunt laten langskomen. Of misschien kun je afspraken maken met de naschoolse opvang in de buurt. Jong en oud werkt altijd heel goed. Daar worden veel ouderen ook actiever van.

4. Taart bakken

Blij worden van een vers gemaakte taart, het is een “zonde” die deze maand geen zonde is. Het mag. Een taart, een cake, appelflappen en straks natuurlijk oliebollen. Van de bakgeur alleen al wordt iedereen blij. En voor die mensen die willen meehelpen, het kan.

5. Verhalen vertellen

Herinneringen ophalen is iets waar ouderen op positieve manier gestimuleerd door worden. Vraag familie daarom eens een fotoboek mee te brengen. We durven te wedden dat veel mensen blij worden van het zien van foto’s van vroeger. En met een beetje gelukt komen hierdoor de mooiste verhalen naar boven.

6. Een frisse neus halen

Tja, de komende dagen is het misschien té koud en té guur, maar een frisse neus halen is heerlijk. De buitenlucht stimuleert iedereen, zelfs als iemand niet een natuurmens is. Al is het maar heel kort.

7. Goede boeken

Voorlezen is rustgevend. Een goed boek is zo gehaald in de bibliotheek. Maar er zijn tegenwoordig ook tal van goede luisterboeken. Veel verpleeghuizen maken tegenwoordig ook afspraken met een lokale school waarbij kinderen komen voorlezen.

8. Lekker eten

Lekker eten mag deze maand niet ontbreken. Blij worden mensen altijd van lekker eten. Vooral als het recepten zijn van vroeger. Hete bliksem is natuurlijk een bekende. En stoofpeertjes mag ook niet ontbreken. Maar ken je Arretjescake? Er zijn vast bewoners die dit wel nog kennen. Mooi onderwerp om meer van hun over te horen.

9. Dieren

Steeds vaker zijn er verpleeghuizen die de voordelen inzien van huisdieren. Blij worden mensen van een hond, een kat én zelfs een zogenaamde knuffelkip. Laat iemand langskomen met een huisdier. Mensen genieten zichtbaar van de aanwezigheid van een beest.

10. Kaartjes en andere post

Post is een absolute blijk van waardering. Een kaartje, een brief. Het laat zien dat er aan je wordt gedacht. Nodig daarom mensen uit om eens een kaartje te sturen. Het is een kleine moeite met enorme impact.

11. Spontane knuffel

Een simpele aanraking of knuffel doet wonderen. Mensen zie je direct blij worden als ze merken dat je aandacht voor ze hebt. Een knuffel zegt vaak meer dan 1.000 woorden. En het duurt misschien maar enkele seconden.

12. Lekker toetje

Een lekker toetje is niet te versmaden! Vla, slagroom, fruit. Het hoeft niet veel tijd te kosten om een dessert samen te stellen. Als je wat inspiratie zoekt dan hebben we hier enkele makkelijke recepten die je in een handomdraai kunt maken.

Blij worden van meer?

Wil je meer weten over gezonde voeding in de zorg? Bezoek dan eens de website of schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang gratis updates.

Lees verder

Eten & Drinken

Je weerstand verbeteren doe je zo

Je weerstand verbeteren, hoe doe je dat? Suzan Tuinier heeft een handige Weerstandswaaier gemaakt waar alles in staat.

Gedeeld

op

Weerstand verbeteren

Je weerstand verbeteren, hoe doe je dat? Het is weer een stuk kouder geworden. En als het niet regent dan waait het wel heel hard. Tijd, dus om wat extra aandacht aan je weerstand te besteden. Anders lig je straks snotterend in bed en dat is wel het laatste dat we willen.

Voedingsdeskundige Suzan Tuinier van het Vitamine Informatie Bureau weet alles over vitamines en legt uit welke je precies nodig hebt om je weerstand te verbeteren. Lekker gezond en fit de winter in dus, dat doe je zo.

Extra steuntje in de rug

Tijdens de herfst wordt onze gezondheid weer flink op de proef gesteld. We moeten dus zorgen dat ziekteverwekkers vooral op afstand worden gehouden. Tijd om onze weerstand een extra steuntje in de rug te geven. Maar hoe doe je dat? Vitamines en mineralen doen iets voor je algehele weerstand. Welke heb je nodig? En wat doen ze precies voor je? Ik heb wat handige antwoorden op een rijtje gezet. Ze staan ook in de speciale Weerstandswaaier die ik heb gemaakt voor je. Deze is hier gratis te downloaden. Zo heb je altijd een makkelijk steuntje in de rug bij de hand.

Wat is weerstand?

Eerst maar eens een antwoord op de vraag: wat is weerstand eigenlijk? We bedoelen hier ons afweersysteem mee. Het beschermingsmechanisme van ons lichaam. Zodra een virus binnenkomt wil je dat witte bloedcellen direct aan de slag gaan om deze ongewenste indringer onschadelijk te maken. Daar heb je alleen wel een goede weerstand voor nodig. Deze verkleint de kans dat het virus ook echt ‘voet aan de grond’ krijgt.

Weerstand verbeteren

Hoe krijg je een goede weerstand? Het begint bij gezond en gevarieerd eten. Gevarieerde voeding geeft je de juiste vitamines en mineralen die je nodig hebt voor de aanmaak van witte bloedcellen. Zorg dus voor voldoende groente en fruit. Maar vergeet niet ook voldoende vezels, vlees en zuivel te nemen. Te eenzijdig eten creëert tekorten. En dat kan je lichaam niet gebruiken.

Weerstandswaaier

Nu je weerstand verbeteren. Wat is er precies voor nodig? Wist je dat er 6 zogenaamde weerstandsvitamines en 4 weerstandsmineralen zijn? Allemaal leveren ze een bijdrage aan je weerstand. Dit doen ze op verschillende manieren, dus zorg dat ze allemaal voldoende voorkomen in je voeding. Speciaal voor jou heb ik de Weerstandswaaier gemaakt waar al deze vitamines en mineralen in staan. Download deze gratis hier, dan weet je precies wat je nodig hebt. Om met nog wat cijfers te gooien. Wist je dat er maar liefst 200 verschillende verkoudheidsvirussen bestaan? Ook hier lees je alles over in de waaier.

Multivitamine

Wanneer het nu niet lukt om dagelijks voldoende gezond te eten, is het gebruik van een multivitamine het overwegen waard. Kies je voor een dosering van rond de 100% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH), dan is die aanvulling volstrekt veilig. Veel mensen doen dat dan ook. Uit onderzoek van het Vitamine Informatie Bureau uitgevoerd door onderzoeksbureau Ipsos blijkt dat 50% van de Nederlanders een multivitamine neemt om de weerstand te verhogen.

Meer weten?

Wil je meer weten over je weerstand verbeteren? Download dan hier de Weerstandswaaier of neem een kijkje op de website van het Vitamine Informatie Bureau van Suzan Tuinier.

Lees verder

Eten & Drinken

Sous vide koken, is dat echt gezonder?

Sous vide koken, wat is dat? En is het gezonder dan gewone kooktechnieken? We hebben het voor je op een rij gezet.

Gedeeld

op

door

Sous vide koken

Advertorial gemaakt in samenwerking met Byzoo, innovative cooking

Sous vide koken, wat is dat eigenlijk? Als je vaak naar kookprogramma’s kijkt of als je aan de buis gekluisterd zit bij Masterchef, dan heb je het vast wel eens voorbij zien komen. Sous vide koken is een speciale techniek waarbij ingrediënten, zoals bijvoorbeeld een mooi stuk vlees, vacuüm wordt gegaard op constante temperatuur in een bad met heet water.

Klinkt niet heel aantrekkelijk als je het zo beschrijft, maar het resultaat is werkelijk onweerstaanbaar. Hoe komt dat toch? Eigenlijk is het heel eenvoudig. Je hebt het resultaat volledig in eigen hand, omdat de temperatuur heel constant is. Dat is anders dan vis of vlees in een pan braden. Op die manier is het heel lastig om precies het juiste moment te bepalen waarop iets goed is. Bij sous vide koken is het dus veel makkelijker om het juiste resultaat op tafel te zetten.

tekst gaat verder door onder de video

Wat is sous vide koken?

Sous vide betekent letterlijk ‘onder vacuüm’ in het Frans. Je stopt de ingrediënten in een zak waar je de lucht uithaalt. Vervolgens doe je de zak in een pan met water, die je op constante temperatuur verwarmt door middel van een sous vide apparaat. Zo zorg je voor een continue garing van het product dat je bereidt. Het gaat bij sous vide koken dus niet zo zeer om het vacuüm verpakken van een ingrediënt, maar om de constante temperatuur. Deze is cruciaal. Je kunt natuurlijk proberen dit voor elkaar te krijgen op vuur, maar dit is vrijwel onmogelijk. Vandaar dat er heel handige apparaten voor zijn gemaakt die dit voor je doen.

De voordelen

Maar wat zijn nu de voordelen van sous vide koken? Er zijn meerdere voordelen die deze kooktechniek zo bijzonder maken. Om te beginnen is de smaak beter doordat het product volledig afgeschermd verwarmt wordt. Dat betekent dat je ook minder zout en vet hoeft te gebruiken, wat beter is voor de gezondheid. En ook voedingsstoffen blijven veel beter behouden bij sous vide koken. Als een ingrediënt in aanraking komt met vuur verlies je direct heel veel voedingswaarde. Maar omdat sous vide koken op lagere, constante temperaturen gebeurt voorkom je dat iets volledig dood wordt gekookt. Dit zorgt er ten slotte ook voor dat de kwaliteit veel beter gewaarborgd blijft. Je hebt eigenlijk altijd een perfect gerecht dat je op tafel kunt zetten.

De nadelen

Natuurlijk zijn er ook nadelen van sous vide koken. Althans als je ze als nadeel wil zien. Koken met deze techniek is niet voor mensen die even snel snel iets op tafel willen zetten. Het kost meer tijd om gerechten te bereiden. Maar, daar krijg je wel echt veel meer voor terug. Bovendien, slow cooking is helemaal in. Dus wat dat betreft zit je goed! En ondanks dat sous vide koken heel duur klinkt, is het heel erg betaalbaar. Misschien een mooi cadeau dus voor de feestdagen in december?

Meer weten?

Al overtuigd? Voor bezoekers van NED7 krijg je bij aankoop van een Sous Vide Turtle van Byzoo korting. En bij aankoop van de Turtle krijg je nu ook een vacuümapparaat met 50 vacuümzakken. Klik op de link om de Sous Vide Turtle te bestellen.

Lees verder

Meest gelezen