Digitaal

Virtual Reality in de ouderenzorg

Virtual reality, het is al algemeen geaccepteerd voor gamen, maar wist je dat het ook heel nuttige toepassingen heeft in de zorg?

Virtual Reality bril in de ouderenzorg

Virtual Reality, of VR, iedereen heeft er waarschijnlijk weleens van gehoord. Letterlijk vertaald betekent het een computer-gegenereerde omgeving. Het is niet moeilijk om mee te krijgen hoe Virtual Reality de afgelopen jaren steeds bekender en geavanceerder is geworden.

In de eerste plaats op het gebied van entertainment. Maar er zijn inmiddels ook talloze waardevolle toepassingen voor Virtual Reality in opmars, op andere gebieden dan games. Vooral in de gezondheidszorg, ouderenzorg en dementiezorg, biedt dit kansen.

Veelzijdigheid van Virtual Reality

VR-games (computerspellen) zijn vooral onder jongeren bekend, maar ook Virtual Reality fitnessprogramma’s zijn razend populair én effectief. Minder bekend is de vooruitgang die wordt geboekt in het toepassen van VR in de gezondheidszorg. Zo worden VR-brillen in de mentale gezondheidszorg toegepast voor het bestrijden van stressstoornissen of fobieën, maar ook ter bevordering van ontspanning en meditatie. Applicaties die in ziekenhuizen gebruikt worden voor pijnbestrijding, revalidatie en ontspanning, zorgen voor een sneller herstel van patiënten. Daarnaast worden toepassingen specifiek voor het verbeteren van de kwaliteit van leven in de ouderenzorg in hoog tempo ontwikkeld. Iedereen heeft recht op een waardevol en sociaal bestaan, maar dat is voor ouderen die wonen met zorg vaak niet vanzelfsprekend. In luxe verzorgingshuizen kan hier vaker speciale aandacht aan geschonken worden. Domus Magnus kijkt bijvoorbeeld naar nieuwe en innovatie manieren om de kwaliteit van leven zo hoog mogelijk te houden.

VR voor een hogere kwaliteit van leven

Een safari in Kenia, een strandvakantie in Azië of een bezoek aan de apen op Borneo. Vaak is het praktisch niet haalbaar voor ouderen om een verre reis te ondernemen of zelfstandig op vakantie te gaan. Maar sommige bewoners van een verzorgingshuis zouden zoiets toch nog heel graag doen, of hebben vroeger veel gereisd en missen dat. Wat nu als ouderen deze ervaring wél kunnen hebben, dat verre land toch nog een keer kunnen zien – maar dan vanuit het comfort van hun luie stoel? Gewoon thuis op de bank, zonder gesjouw met koffers en die verre vliegreis. Door een VR-bril is het mogelijk om van het één op andere moment op een totaal andere plek te zijn. In een geheel nieuwe, of oude en bekende omgeving. Met behulp van Virtual Reality kunnen (dementerende) bewoners toch nog die wereldreis maken, door de Grand Canyon wandelen of een bezoek brengen aan de top van de Eiffeltoren.

Wat is een VR-bril?

Een Virtual Reality-bril is een beeldscherm dat direct voor de ogen op het hoofd gedragen wordt. Op het scherm aan de binnenkant van de bril of headset wordt een virtuele werkelijkheid getoond, een 3D computer-gegenereerde omgeving. Om een realistische gebruikerservaring te bieden, wordt het beeld geprojecteerd alsof het zich op enkele meters afstand van het gezichtspunt afspeelt. De brildrager ontvangt geen visuele informatie meer van de ‘echte’ omgeving, omdat de bril de ogen volledig omsluit. Hierdoor ervaart iemand met een VR-bril op een realistische beleving van wat er in de virtuele realiteit wordt getoond. De hersenen verwerken de informatie op een andere manier dan wanneer iemand bijvoorbeeld naar een computer of televisie kijkt. Het voelt alsof men zich daadwerkelijk ergens anders bevindt, waardoor het een intense beleving teweeg brengt.

Op vakantie dankzij Virtual Reality

Een ouder echtpaar neemt de proef op de som. Zij zijn vroeger ieder jaar samen op vakantie geweest, altijd in eigen land. Wanneer mevrouw wordt gevraagd waar zij nog weleens naartoe had willen gaan, zegt ze: ‘Hawaii. Voor die leuke meiden met hoelahoeprokjes en mooie stranden, zoals je dat ook altijd op televisie ziet. Dat lijkt me heerlijk!’ Wanneer ze de bril opgezet krijgt, zegt ze meteen: ‘oh wat prachtig, wat mooi. Is dit nu Hawaii?’ Ze beweegt haar hoofd van links naar rechts en kijkt met de bril op haar hoofd in het rond, alsof ze overal dingen ziet. ‘Wat een prachtig blauw water met al die vissen.’ Haar man zit naast haar op de bank en kijkt het tafereel afwachtend aan. Is hij jaloers, dat zijn vrouw nu lekker op vakantie is? Zijn vrouw antwoordt voor hem, met de bril nog op haar hoofd: ‘Nee hoor, hij is blij dat ik even weg ben.’ Ze moeten er allebei hartelijk om lachen.

Van Hawaii tot Zuid-Afrika

Dan is meneer aan de beurt. Zodra hij de bril op zet en het beeld aan gaat, beweegt hij zijn hoofd en kijkt om zich heen. Het lijkt alsof hij overal wel iets interessants kan bekijken. Een minuut geleden keek hij nog nieuwsgierig naar zijn vrouw, die op dezelfde manier met de bril op, op de bank zat. Nu waant hij zich in een andere wereld en met een glimlach op zijn gezicht, kijkt hij belangstellend om zich heen. ‘Daar zie ik een neushoorn en daar nog meer olifanten. Nu komen ze naar me toe om me te besnuffelen.’ Nadat meneer de bril weer heeft afgezet, vertelt hij wat hij ervan vond. ‘Dit is wel heel leuk zeg. Dat had ik eigenlijk helemaal niet verwacht.’ En heeft hij zijn vrouw gemist, terwijl hij op vakantie was? ‘Nou, daar dacht ik niet aan, er was zo veel te zien en de rest vergat ik even helemaal.’ Ze moeten er allebei om lachen, maar deze bewoner benoemt daarmee de kern van Virtual Reality. Ouderen kunnen zich in een handomdraai in een andere omgeving wanen en daar plezier aan beleven, zonder ook maar uit hun stoel of bed te hoeven komen.

Ervaringen met impact

Een interessante mogelijkheid die Virtual Reality ouderen biedt, is dat zij iets kunnen ervaren wat anders onmogelijk zou zijn. Het vakantiegevoel wanneer men in een ander land is, of in een taxi door de straten van New York rijdt, zelfs zwemmen met dolfijnen is geen enkel probleem. Dit soort ervaringen zijn voor ouderen interessant en positief en kunnen de kwaliteit van leven verhogen. De mogelijkheden zijn eindeloos; iemand kan vliegen als een vogel, zweven in de ruimte tussen de sterren, of een boom in het bos zijn. De gevoelens die daarbij loskomen, kunnen emotie losmaken, herinneringen oproepen, of gewoon voor ontspanning en plezier zorgen. Zo kan Virtual Reality ook concreet en persoonlijk worden toegepast. Wanneer een dementerende bewoner bijvoorbeeld vroeger heel vaak heeft gedoken, kan een VR-ervaring als duiker herinneringen en positieve gevoelens oproepen.

Computer-gegenereerde omgeving

Wanneer een simulatie door een VR-bril bekeken wordt, kan het effect van de virtuele bewegingen zo sterk zijn dat mensen het in hun buik voelen. Het is een bijzondere ervaring, om van het ene op andere moment volledig op te gaan in een andere realiteit. Daarom is voor wetenschappers Virtual Reality ook zeer aantrekkelijk; gedrag, reacties en emoties van mensen kunnen in alle denkbare omgevingen onderzocht worden. Hoe reageert iemand wanneer die bovenop de Mont Blanc staat, of zich juist op de bodem van de diepzee bevindt? Met Virtual Reality zijn deze situaties met gemak en binnen no-time te simuleren.

VR in de gezondheidszorg

Op deze manier kan deze techniek ook traumaverwerking ondersteunen en andere vormen van geestelijke gezondheidszorg effectiever maken. Recentelijk is bewezen dat VR een effectief hulpmiddel is om PTSD, fobieën, stress en andere psychische aandoeningen te behandelen. Dat betekent dat het toepassen van VR ook heel goed bruikbaar is bij bewegingsangst of bij bepaald pijngedrag. Via aangename afleiding in Virtual Reality kan de patiënt worden afgeleid van de pijn en verleid worden een normale beweging te maken. Vooral voor mensen die revalideren, is dit aantrekkelijk. Het maakt het herstel niet alleen leuker, maar versnelt ook het proces van genezing.

Persoonlijke zorg door Virtual Reality

Deze positieve toepassingen van Virtual Reality in de praktijk kunnen bijvoorbeeld zorg na operaties optimaliseren, terwijl de kosten gelijk blijven of zelfs worden verlaagd. Door plezier en oefeningen in spelvorm herstellen patiënten en ouderen sneller. Mensen hebben weinig motivatie voor saaie en eentonige oefeningen. Deze worden leuk en uitdagend en vormen een totaal nieuwe beleving met behulp van de technologie van de VR-bril. Het kan zorgen voor meer focus, een hogere motivatie en meer (zelf)vertrouwen onder ouderen. En daarnaast is het gewoon heel leuk om er af en toe even tussenuit te knijpen. Een kwartiertje naar de Taj Mahal in India of vijf minuten bij de Koningspinguïns op Antarctica op bezoek. Gewoon omdat het kan. Waarom niet?

Meer weten?

Klik hier voor de blog over de lezing en demonstratie van VR-brillen op woonzorglocatie Holland van Domus Magnus in Baarn. Kijk voor meer informatie over Domus Magnus, een organisatie voor luxe wonen met zorg en dementiezorg, op www.domusmagnus.com.

Ook interessant

Scroll to top blauw