menu

eHealth in de zorg, we moeten zorgverleners verleiden

Deze week is de eerste Nationale eHealth Week om inzet van digitale hulpmiddelen in de zorg meer onder de aandacht te brengen. Lopend op diverse beurzen zie ik dat er ontzettend veel mogelijk is op dat gebied. Als ik bij mensen thuis of in verpleeghuizen rondkijk dan zie ik hiervan weinig terug. Hoe komt dat toch?

Voor een groot deel is dit het gevolg van de mensen die je op die plekken tegenkomt. Zorgverleners en ouderen. Twee groepen die niet echt staan te trappelen om technologie in te gaan zetten. Wat is daar de reden van?

Veel te duur

Als je aan ouderen vraagt of ze zorgtechnologie gebruiken dan is het antwoord vaak “Nee!” Reden daarvoor is dan: “Het interesseert me niet”, “Ik hoef dat allemaal niet”, “Ik kan daar niet mee omgaan” of “Dat is veel te duur”. Toch gebruiken veel ouderen vaak al zorgtechnologie. Denk bijvoorbeeld aan de personenalarmering of dat handige apparaatje om zelf thuis je bloedsuikers te meten. Dat is dus ook zorgtechnologie?

eHealth Week 2017

Tijdens de slotmanifestatie van de eHealth Week in Den Haag, waar ook minister Schippers bij aanwezig zal zijn, geef ik een presentatie. Mijn onderwerp is: ‘Het verleiden van zorgverleners én ouderen tot het gebruik van technologie in de zorg’. Want ik denk dat verleiden nodig is, moeten werkt niet, dan worden juist de hakken in het zand gezet. Technologie zal vooral meerwaarde moeten hebben voor de gebruiker. Het gevoel van eigen regie en/of zelfstandigheid teruggeven. De wereld weer groter maken. Hobby’s weer kunnen uitoefenen. Kortom het moet ook fijn en/of leuk zijn om het te gaan gebruiken. Haal het niet pas in huis als het voor eventuele zorg moet, maar haal het in huis omdat je het zelf graag wil gaan gebruiken. Later kan het eventueel ingezet worden voor zorg of juist zorg voorkomen.

Helemaal niet duur

En duur? Dat hoeft helemaal niet. Veilig in de nacht naar het toilet? Koop strips met LED lampjes met een sensor eraan en plak die op de plint. Voilà, loopverlichting. En zo zijn er meer simpele oplossingen. Denk creatief na over wat je wil oplossen. Het maakt niet uit waar je het koopt, maar let wel op wát je aanschaft. Bijvoorbeeld dwaaldetectie (GPS). Hoe vaak moet het worden opgeladen? Krijg je tijdig een seintje als het apparaat niet werkt (niet opgeladen/geen bereik)? Zit er een simkaart met abonnement bij in plaats van telkens opwaarderen?

Een kwestie van willen

Ik denk dat het zelf betalen voor technologie niet altijd een kwestie van ‘kunnen’ is, maar ook van ‘willen’. En als je iets heel graag wil, dan kan het vaak toch wel. Het hoeft niet altijd nieuw te zijn en vaak zie je dat kinderen graag bijspringen om hun ouders meer zelfstandigheid te geven. Minder eenzaam zijn of veilig thuis te laten wonen. Ik denk dat daar ook een opdracht ligt voor gemeentes en welzijn. Om tijdig te signaleren en vooral technologie al binnen te halen voordat er (dure) zorg nodig is. Vaak worden vanaf een bepaalde leeftijd gesprekken gevoerd over hoe het gaat thuis en of je hulp nodig hebt. Juist in deze, vaak laagdrempelige gesprekken, kan een inzet van technologie geadviseerd worden om het welzijn te bevorderen en zorg te voorkomen of in ieder geval uit te stellen.

Zorgverleners verleiden

Zoals ik in het begin aangaf weten ouderen vaak niet wat bedoeld wordt met eHealth in de zorg. Daar ligt onder andere een rol voor de zorgverlener, vrijwilliger of WMO-consulent van de gemeente. Helaas is ook de zorgverlener vaak slecht op de hoogte van wat er allemaal mogelijk is. Daarbij komt dat ze het door een tekort aan personeel vaak druk hebben waardoor de tijd en energie ontbreekt om zich erin te verdiepen. Tenslotte denkt de zorgverlener nog regelmatig, ten onrechte, dat de oudere dit niet wil of kan. Om juist te kunnen adviseren, zal daarom eerst de zorgverlener goed op de hoogte moeten zijn. Dit werkt het best door ze dingen te laten zien en uit te proberen. Hierdoor zien ze dat het vaak helemaal niet zo ingewikkeld is. Ze krijgen een reëler beeld.

eHealth in de zorg voorbeelden

Ik geef graag een voorbeeld. Bij een oudere met een beginnende dementie begint de familie, maar ook de zorg zich zorgen te maken. Gaat het allemaal nog wel helemaal alleen? Tijdens een gesprek komt ook een eventuele inzet van sensoren ter sprake. De hakken gaan in het zand, want men wil niet de hele dag in de gaten gehouden worden! Was men beter op de hoogte van de werking van sensoren, dan had je kunnen uitleggen dat sensoren juist ingesteld kunnen worden om alleen een seintje te geven als het patroon afwijkt van het normale patroon. Dus als iemand plots 10 keer in de nacht naar het toilet gaat, om 11 uur nog niet uit bed is of de verwarming nog steeds op 15 heeft staan terwijl het vriest. Gaat alles zoals het hoort, dan hoor of zie je niets van deze sensors. Daarbij komt ook dat je bijvoorbeeld een sensor bij de voordeur kunt hangen. Als je daar voorbij loopt dan weet je huis dat je binnen (of buiten) bent en gaat het ‘aan’ (of ‘uit’). Er gaan lampen aan, eventueel gaat automatisch de radio of tv aan. Noem maar op.

Het is juist ontzorgen

Zie het dus als ontzorgen voor familie of zorgverlener. En comfort voor de gebruiker. Inzet van technologie doe je vooral op basis van behoeften die de gebruiker, vaak de oudere, heeft. Kijk waar behoefte aan is en daarna hoe je aan die behoefte tegemoet kunt komen waarbij technologie automatisch meegenomen wordt. Natuurlijk zit daar een uitleg en begeleiding bij, maar dat hoeft echt niet persé bij een (hoger opgeleide) zorgverlener te liggen. Denk aan vrijwilligers, kinderen, kleinkinderen of ouderen in de buurt die het ook al gebruiken. Zij kunnen prima ambassadeurs en instructeurs zijn. Maar denk ook aan studenten of zorgverleners niveau MBO 2. Ik zie vooral ook voor hen een rol weggelegd.

Conclusie

Kortom: verleiden doe je door de technologie leuk en nuttig te laten zijn! Daarom spreek ik ook liever over ‘technologie in de zorg’ in plaats van zorgtechnologie. Je gebruikt de technologie al en als het van pas komt, dan gebruik je het ook voor je zorg. En niet snappen hoe het werkt? Dat is helemaal niet zo belangrijk. Als het maar werkt en de bediening zo simpel mogelijk is. Om technologie te bedienen en te gebruiken hoef je echt niet te weten hoe het werkt. Ik weet ook echt niet precies hoe mijn auto werkt. Als hij het maar doet!

Meer informatie

Reageren

Auteur

Hanny Vlemmings

Hanny Vlemmings

Hanny Vlemmings is van oorsprong verpleegkundige met veel ervaring in de ziekenhuiszorg en thuiszorg. In 2010 koos zij ervoor deze kennis toe te passen als Toegepast Gerontoloog. Als één van de eerste Toegepast Gerontologen in Nederland is zij deskundig op het gebied van vergrijzing en alles wat daarmee te maken heeft. Zij richt zich inmiddels, met haar bedrijf 4aged, met name op de inzet van zorgtechnologie bij bedrijven en (zorg)organisaties, maar ook bij particulieren. Ook werkt zij als zorgtechnoloog bij zorgorganisatie de Zorgboog in Helmond.

Advertentie



Gratis nieuwsbrief

Nieuwsbrief aanmelding
Bezig met versturen

Gerelateerde berichten