Volg ons online

Digitaal

Denemarken, hoe doen ze dat toch daar?

Denemarken, is het een lichtend voorbeeld van hoe het moet in de zorg? Of valt dat tegen? Blogger Yvonne Witter onderzocht het.

Gedeeld

op

Ouderenzorg in Denemarken

Denemarken, hoofdstad Kopenhagen. In Amerika verwarren ze het land vaak met ons eigen landje, wat misschien ook niet heel gek is. We liggen niet ver uit elkaar qua afstand én er zijn veel overeenkomsten in hoe we naar zaken kijken. Of hoe we zaken aanpakken. Maar hoe zit dat met de verzorgingsstaat? Blogger Yvonne Witter van het Aedez-ActiZ Kenniscentrum Wonen-Zorg maakte onlangs een studiereis naar het noorden om met eigen ogen te zien hoe de ouderenzorg in Denemarken verschilt van die van ons. En wat we mogelijk van hun zouden kunnen leren.

Genieten van het leven

Denemarken ligt zo dichtbij en lijkt in een aantal opzichten op Nederland. Toch zijn de verschillen al snel merkbaar bij aankomst: de taal is anders, het land is in oppervlakte groot maar heeft beduidend minder inwoners. Het landschap is glooiend, automobilisten houden zich keurig aan de snelheid en mensen komen erg relaxt over. Niet voor niets is het Deense ‘hygge’ een hype! ‘Hygge’ laat zich het beste vertalen als ‘knus’ en omschrijft de Deense volksaard. Het houdt in dat Denen focussen op de dingen die er echt toe doen en genieten van de goede dingen in het leven.

Hygge

Momenteel verschijnen er veel boeken met tips om ‘hygge ’te bereiken. Vinden we ‘hygge’ terug in de ouderenzorg? Wat kunnen wij naast ‘hygge’ van de Denen leren en zij van ons? Ik ga het in vier dagen tijd meemaken tijdens de studiereis die professor Joris Slaets en Marieke van der Waal van de Leyden Academy in het kader van de leergang ‘Veroudering en gezondheidszorg tussen 8 en 11 mei organiseerden.

Minder bedden, meer technologie

De Denen staan voor een grote uitdaging wat betreft de ziekenhuiszorg. Peder Jest, directeur van het ziekenhuis, Odense University Hospital vertelt ons dat er op dit moment 36 ziekenhuizen in Denemarken zijn, maar dat van overheidswege is besloten een flink aantal ziekenhuizen te sluiten. “OUH is één van de drie gezondheidscentra van Denemarken en heeft 1.038  bedden. Maar we hebben de opgave dit aantal te verminderen tot 720 bedden. We willen de beste zorg leveren”, aldus Jest. “Wat goed is voor de patiënt, is goed voor ons. De patiënt komt eerst.”

Drie P’s

Het gaat om de drie P’s: patiënttevredenheid, patiëntzekerheid en patiëntstroom. Er is weinig hiërarchie: de arts en de verpleegkundige leiden gezamenlijk de afdeling en zijn gelijkwaardig. OUH heeft enkele gerenommeerde onderzoeksinstituten waaronder AgeCare (cancer research). In 2022 komt een nieuw en grootschalig ziekenhuis maar met 20 procent minder bedden, 8 procent minder budget en met meer patiënten. “Vandaar dat we bezig zijn met innovatie, om te anticiperen op de toekomst.” Zoals nieuwe methodes rond anasthesie, robotchirurgie, vroegsignalering, telemedicine, apps voor patiënten en personeel, virtuele consultaties, 3D technologie  en wearables (apparaten die je op je lichaam kunt dragen), telehospice.

Drones in de ouderenzorg

Vrijdag opent het eerste dronecentum. “We hebben drie experimenten lopen om drones in te gaan zetten,” zegt Peder niet zonder trots. Lea Bohn, innovatieconsulente bij het centre for Innovative Medical Technology, opgericht in 2014, werkt nauw samen met OUH en de universiteit. “In de zorg zijn we nog niet zo gewend om met apps te werken bijvoorbeeld  maar we zijn er druk mee bezig. De app ‘my patient journey’ voor patiënten en professionals heeft al 20.000 gebruikers en er komen wekelijks 300 bij. Steeds meer patiënten kunnen thuis ook ziekenhuiszorg krijgen door teleconsults.”

Telezorg

Het streven is dat patiënten alleen in het ziekenhuis zijn als het niet anders kan. De patiënttevredenheid neemt toe door telezorg, omdat ze zich meer betrokken voelen bij de behandeling en meer kunnen doorgaan met hun gewone leven. “Het ziekenhuis is bij hen op bezoek in plaats van andersom.” En er zijn ook camera-pillen die je kunt slikken en die ‘filmpjes’ maken en zo informatie verschaffen. De prijs is nog erg hoog en het is nog volop in ontwikkeling.

Innovaties in de zorg

Promovendi Charlotte Myhre Nielsen en Pernille Ravn Jakobsen vertellen over hun onderzoek naar innovaties in de zorg voor osteoporose patiënten. Het doel is de kwaliteit van leven, de empowerment en het zelf-management te vergroten. Zij doen dit in co-creatie met de patiënten zelf en met professionals. Zo kwam naar voren dat het prettiger is om te spreken over ‘wat kan ik voelen?’ in plaats van over ‘symptomen.’ De osteoporose app moet informatie bieden over de ziekte. Via de app kunnen patiënten resultaten van onderzoeken ontvangen. Charlotte hoort tijdens haar interviews voor het onderzoek naar osteoporose-patiënten dat patiënten zich niet gezien voelen als individu maar als ‘heupfractuur.’ Informatie komt slecht binnen. Empowerment is hard nodig maar er is ook behoefte aan nieuwe manieren van communicatie. Ze zijn via pilots bezig om de juiste oplossingen te vinden. Wat er precies uit gaat komen, is nog niet helder.

Denemarken vergrijst

“Denemarken vergrijst en ook het aantal 80-plussers neemt toe”, begint professor Karen Andersen-Ranberg haar verhaal. En net als in Nederland zijn er minder kinderen, minder arbeidskrachten, meer samengestelde gezinnen, en stijgt de pensioensleeftijd. In Denemarken trekken veel jongeren naar de stad. “De na-oorlogse generatie is beter op de hoogte van hun rechten en is veeleisender”, schetst Karen de huidige situatie in Denemarken. De gezondheidszorg is gratis, mensen betalen wel deels voor medicijnen. Er zijn gemeentelijke verpleeghuizen en mensen betalen een inkomensafhankelijke bijdrage. De thuiszorg en revalidatie is kosteloos en voor iedereen toegankelijk. In het verpleeghuis is het scheiden van wonen en zorg doorgevoerd. Ouderen betalen gewoon huur.”

eHealth werkt

Gemeenten betalen de rekening voor de eerste paar dagen als iemand in het ziekenhuis ligt, dus heeft de gemeente er belang bij om te investeren in preventie. Doordat er straks minder ziekenhuizen zijn, moet de efficiency verbeteren. Dit kan door mensen korter op te nemen, door meer in te zetten op preventie, door te focussen op ouderen, en door de revalidatie in de eerstelijnszorg onder te brengen. In ieder geval kun je opname beter voorkomen. “Je hebt een goede gezondheid nodig om opname in een ziekenhuis te overleven.” Bijvoorbeeld door inzetten van ‘acute home care nurses’ en door eHealth. Hoewel eHealth vaak ontwikkeld is voor alleen bepaalde ziekten zoals diabetes, COPD. Het is dus de uitdaging om eHealth oplossingen te vinden voor mensen die een combinatie hebben van verschillende aandoeningen.

Toolkit

De professor is bezig geweest met het ontwikkelen van een toolkit voor deze verpleegkundigen. Zij kunnen kwetsbare burgers die risico lopen bezoeken. Met een koffer vol apparatuur kunnen zij bloed afnemen en allerlei testjes doen, zoals urineonderzoek. De informatie kunnen zij via de computer aan de huisarts doorgeven. Deze ge-uploade informatie ontvangt de huisarts via links en hij of zij kan in de cloud kijken naar de resultaten en op basis daarvan bijvoorbeeld een medicijn voorschrijven. Karen is bezig met een experiment waarbij snelle verwijzing naar specialisten mogelijk wordt. En dat de behandeling worden gemonitord via hospital@home. “We gaan nu de Geri toolbox ontwikkelen en dankzij een overheidssubsidie van 12 miljoen Deense kronen implementeren in vier gemeenten”, zegt  Karen enthousiast.

Artsen terughoudend

Waar ze tegenaan loopt is dat op dit moment verpleegkundigen geen bloedonderzoek mogen doen voordat zij met een arts hebben gesproken. “We zijn in onderhandeling met de vereniging van huisartsen hierover. Ze verheugt zich al op haar toekomstige project: het ontwikkelen van software op individueel niveau om de toename van zorg te identificeren. Het klinkt allemaal eenvoudig maar er zijn nogal wat uitdagingen, zoals het enthousiasmeren van de huisartsen, want zij zijn nog wat terughoudend en zijn bang voor extra werk. Andere uitdagingen zijn: het verkrijgen van stabiele financiering, het verbeteren van het digitale netwerk, het verkrijgen van meer bandwijdte voor videoverbindingen en het verzorgen van scholing van professionals rond IT-gebruik.” Aan haar drive ligt het niet!

Yvonne Witter is adviseur bij het Aedes Actiz en weet alles over woonvormen voor ouderen.

Advertentie

Digitaal

Gratis wifi hotspots in je…rollator

Gratis Wifi Hotspots in felgekleurde rollators. In de binnenstad van Helmond brengen ze tegenwoordig jong en oud in contact.

Gedeeld

op

door

Gratis wifi hotspots

Gratis wifi hotspots in felgekleurde rollators. In de Helmondse binnenstad zie je ze tegenwoordig rondlopen. Fluorescerend groen, geel en roze, dus opvallen doen ze zeker. En met een reden.

Kunstenaar Rocco Verdult kwam op het idee deze gratis wifi hotspots bij ouderen te creëren om ze makkelijker in contact te brengen met jongeren in de stad. Nergens is op straat gratis wifi te vinden. Dus zodra de jongeren in de gaten hebben dat er hotspots rondlopen, komen ze daar direct op af.

Eenzaamheid

Het idee heeft meerdere voordelen. “Ouderen zitten vaak in hun eentje thuis, en een beetje doelloos door de stad lopen is niet leuk. Als we aan ouderen uitleggen wat wifi is en hoe ze met jongeren contact kunnen krijgen doordat hun rollator met gratis wifi hotspots is uitgerust, snijdt het mes aan twee kanten”, zegt Verdult. “Jongeren komen eerder naar de binnenstad als er gratis wifi is; ouderen krijgen buitenlucht én contact.” De gratis wifi hotspots werken alleen met een wachtwoord én je moet dicht in de buurt staan. Ze ontkomen er dus bijna niet aan om contact te leggen.

Contact met jongeren

Maar niet iedereen is even enthousiast. “Jongeren zijn zo leuk niet om contact mee te hebben”, zegt een dame van 90. “Dat valt meestal tegen en ik weet niet wat wifi is.” Maar op die enkele slechte ervaring na, zijn de meeste ouderen én jongeren wel heel positief. “Je kunt denk ik veel makkelijker contact maken en dat is gezellig”, zegt een andere dame van 70. En het project heeft inmiddels al zoveel bekendheid dat er ouderen zijn die zich vrijwillig aanmelden voor deelname.

Gratis wifi hotspots

Voor de jongeren is de ervaring tot nu toe ook heel positief. “Het beste idee sinds tijden”, zegt een meisje van 16. “Wifi is voor ons heel belangrijk. In de hele binnenstad van Eindhoven is wifi dus daarom gaan we er graag heen. Helmond heeft zoiets niet, terwijl iedereen snapt dat jongeren wifi nodig hebben. Er zijn oma’s en opa’s die speciaal wifi aanschaffen omdat ze willen dat de kleinkinderen op bezoek komen. Dit is echt héél vet.” En de connectie maken met ouderen vinden ze juist heel leuk. “Je kunt niet zomaar op een oudere aflopen en een praatje beginnen. Door de wandelende wifi kan dat wel”, zegt een ander meisje. “Dit is echt een supergoed idee.”

Is het inderdaad zo’n goed idee? We zijn benieuwd naar je mening of ideeën om ouderen in contact te brengen met jongeren.

Bron: NOS

Lees verder

Digitaal

Online boodschappen doen, waar moet je op letten?

Online boodschappen doen is een uitkomst als je slecht ter been bent. Maar waar moet je op letten bij de verschillende diensten?

Gedeeld

op

door

Online boodschappen doen

Online boodschappen doen, steeds meer mensen doen het. Jonge gezinnen doen het omdat ze een druk leven hebben. Ouderen doen het steeds vaker omdat het gemakkelijk is als je slechter ter been bent. Alleszelf.nl maakte een handige vergelijking van de diverse websites. Wat is de beste service voor jou?

Ben je overigens wel nog goed ter been, dan is de beste optie altijd zelf je boodschappen doen. Je blijft daardoor in beweging, kunt zelf zien, ruiken én voelen welke producten je koopt én je kunt veel makkelijker de goedkoopste keuze maken. Maar ben je hiertoe niet in staat, dan is online boodschappen doen een uitkomst.

Waar hebben we naar gekeken?

Er vanuit gaande dat alle supermarkten dezelfde kwaliteit producten hebben, hebben we in de vergelijking gelet op het bestelgemak (hoe makkelijk is het om via de website te bestellen?), het betaalgemak (hoe makkelijk kun je betalen en met welke betaalmiddelen?) én het bezorggemak (hoe makkelijk is de bezorging geregeld? Leveren ze de boodschappen af in de keuken, hoe is het verpakt, hoe punctueel zijn ze?).

Bestelgemak

Laten we beginnen met het bestelgemak. Eigenlijk zijn alle sites heel overzichtelijk gepresenteerd. Voordat je überhaupt kunt bestellen moet je wel eerst een persoonlijk account aanmaken. Logisch, want de gegevens zijn straks natuurlijk nodig voor bezorging en afhandeling. Bovendien is het goed om alles in je profiel te hebben omdat je straks weer terugkomt om opnieuw bestellingen te plaatsen. Een persoonlijk account bevordert dus alleen maar het gemak. En dat is goed. Wat overigens ook handig is van je persoonlijke account is dat je bij de meeste services een boodschappenlijstje kunt aanmaken. Je typt in wat je nodig hebt en het systeem geeft je alle opties waar je uit kunt kiezen. Scheelt tijd! Bovendien kun je deze de volgende keer weer gebruiken bij een nieuwe bestelling.

Betaalgemak

Het betaalgemak is belangrijk. Je wil dat je betaling veilig wordt afgehandeld. De meeste bezorgdiensten gebruiken een mobiel pinapparaat. Er is dus geen contact geld nodig én je kunt eerst de boodschappen controleren voordat je betaalt. Voor ouderen is het soms wel lastig omdat ze of niet voldoende bekend zijn met moderne betaalmiddelen (alhoewel die wel heel uitzonderlijk is tegenwoordig) of ze zien soms niet voldoende. Bezorgdienst Picnic heeft daarom de mogelijkheid ingebouwd om vooraf via de website te betalen. Dit is ook handig voor mantelzorgers die de boodschappen online doen voor iemand anders.

Bezorggemak

De bezorging is misschien wel het belangrijkste onderdeel van de service. Hoe snel worden spullen afgeleverd? Worden ze alleen maar bij de voordeur afgeleverd, of zet de bezorger ze ook in de keuken neer? Bij de meeste bezorgdiensten bestel je vandaag en ontvang je het “de volgende dag in huis”. Bij Albert Heijn en Plus kun je de boodschappen ook vandaag bestellen en laten afleveren. Je betaalt hier wel extra voor. Bij alle diensten kun je aangeven welk bezorgmoment je voorkeur heeft. Dit gebeurt binnen een dagdeel van ongeveer vier uur. Plus en Picnic zijn nauwkeuriger. Bij Plus kan die binnen een tijdvak van 2 uur en bij Picnic zelfs een uur. De laatste geeft je zelfs de mogelijkheid om de bezorger via de app te laten volgen.

Service tot in de keuken

En niet onbelangrijk: moet je zelf de boodschappen naar binnen tillen of zetten de bezorgers het even voor je in de keuken? Eigenlijk alle landelijke bezorgers geven aan dat ze tot in de keuken afleveren. Sommige lokale bezorgers vermelden dit niet, maar ervaring leert dat niemand hier een probleem van maakt. Je kunt er dus vanuit gaan dat iedereen wel tot in de keuken aflevert. Zeker als ze zien dat iemand slecht ter been is.

Online boodschappen doen bij Picnic

Nieuwkomer Picnic onderscheidt zich overigens door haar bijzondere aanpak. Deze service heeft geen fysieke winkels, ze zijn heel nauwkeurig met bezorgtijden, ze rekenen geen bezorgkosten én rijden in milieuvriendelijke elektrische autootjes. Het enige lastige kan zijn dat je een app moet installeren, wat wellicht voor veel ouderen nog niet altijd mogelijk is. Toch maken steeds meer ouderen gebruik van smartphones en vooral iPads, dus zal dit voor de meeste mensen geen punt meer zijn.

Andere diensten

Mocht je overigens gebruik willen maken van een bezorgservice die uitsluitend bezorgen dan zijn er twee opties die interessant kunnen zijn. Voor de regio Zuid-Holland-Zuid is er bijvoorbeeld Wijbezorgenthuis. Deze service doet de boodschappen bij de supermarkt van je keuze en bezorgt deze vervolgens aan de deur. Bij Ikzoekeenboodschappenhulp kun je zelf iemand zoeken die de boodschappen voor je doet bij een supermarkt en die thuis bezorgt. De servicekosten voor deze bezorgdienst is wel een stuk hoger dan normaal. Ze rekenen € 7,50 per uur. Voordeel is echter wel dat je hiervoor het persoonsgebonden budget (PGB) kunt gebruiken als je zelf niet in staat bent boodschappen te doen.

Meer weten?

Wil je meer weten over online boodschappen doen of wil je een handig overzicht van wat alle bezorgdiensten te bieden hebben? Bezoek dan het blog Alleszelf.nl. Hier vind je alles wat je nodig hebt om langer zelfstandig thuis te blijven wonen.

Lees verder

Digitaal

Ouderen zetten het stoplicht langer op groen

Zelf het stoplicht langer op groen zetten omdat je meer tijd nodig hebt? In Tilburg kunnen ouderen dat via een app.

Gedeeld

op

door

Stoplicht op groen
Video: Omroep Brabant

Stoplicht langer op groen zetten als je aan komt lopen? Klinkt als muziek in de oren niet? In Tilburg kan het. Hier wordt namelijk een proef uitgevoerd gericht op ouderen die moeilijk ter been zijn en langer de tijd nodig hebben om de straat over te steken.

Voor de test is een speciale app ontwikkeld. Als je aan komt lopen en je hebt de app op je telefoon, dan begint deze te communiceren met het stoplicht. De app weet of iemand moeizaam loopt en geeft dit door aan het stoplicht dat hierdoor langer op groen blijft staan.

Nederlandse innovatie

Martin de Vries van het bedrijf Dynniq heeft de app ontwikkeld. “We zien dat iemand wandelt en weten ook wat voor type voetganger het is. We weten of deze persoon moeizaam loopt. En met die informatie zorgen we dat het stoplicht langer op groen blijft staan.” Het bedrijf Dynniq is een innovatief Nederlands bedrijf dat technologie gebruikt om mensen in het dagelijks leven te helpen van A naar B te komen. En met al die mooie innovaties is ons land eigenlijk al te klein geworden, want inmiddels opereren ze ook in andere Europese landen, Zuid-Amerika, Canada en zelfs in de Verenigde Staten. Toch blijft Nederland een mooie proeftuin, zoals Tilburg bewijst met dit project.

Stoplicht op groen zetten

Vraag is alleen of ouderen wel smartphones gebruiken. Een voorbijgangster weet direct te vertellen dat zij in ieder geval van de oude stempel is en niets moet hebben van smartphones. “Mijn is 80 en ik ben 75. Wij hebben dat allemaal niet hoor.” Toch is volgens Martin de Vries ook hierover nagedacht. “De meeste ouderen hebben tegenwoordig wel degelijk een smartphone. En het mooie is, ze hoeven er niets bijzonders mee te doen. Na installatie gaat alles vanzelf.” 100% dekking zullen ze waarschijnlijk nooit hebben. Maar is dat echt heel erg?

De test zal uitwijzen of het werkt en hoe mensen het ervaren. En hopelijk zijn er dan meerdere gemeenten in Nederland die het voorbeeld zullen volgen.

Lees verder

Meest gelezen