menu

Kwetsbare of niet kwetsbare ouderen? Dat is de vraag…

Als je op Google de zoekterm ‘kwetsbare ouderen’ invult, leidt dit tot 426.000 zoekresultaten. Zelfs wanneer je zoekt op ‘sterke ouderen’ gaan de eerste zoekresultaten over kwetsbare ouderen. Wat is er aan de hand? Is de term oudere een synoniem van kwetsbaar geworden?

Inzetten voor kwetsbare ouderen

Er zijn verschillende organisaties in Nederland, groot en klein, die zich inzetten voor ouderen. Deze organisaties willen een zo groot mogelijk positief effect hebben op het welbevinden van ouderen. Hierdoor richten ze zich op ouderen die (soms) moeite hebben om mee te doen in de samenleving. Je kan je namelijk afvragen wat de noodzaak is om voor een oudere met een rijk sociaal leven, die blij is met een dagje rust zo eens in de maand, een aanpak/activiteit te organiseren.

Dansend door het leven

De organisaties doen dus belangrijk werk. Ze hebben echter wel geld nodig om hun werk mogelijk te maken en daar gaat het vaak mis. Om geld binnen te halen kiezen veel organisaties ervoor om in te zetten of in te zoemen op kwetsbare ouderen om zo de noodzaak van hun werk te laten zien. Iedereen kent de voorbeelden, een foto van een oudere mevrouw die de tijd van haar leven heeft op de dansvloer met als ondertitel: “Doneer nu zodat we nog meer kunnen doen voor deze kwetsbare ouderen!” De nadruk ligt dan in een keer op de veronderstelde kwetsbaarheid van deze mevrouw op leeftijd en niet op het feit dat ze lekker aan het zingen en dansen is.

Meer kans op geld

Op de ‘Parade Vitaliteit ontmoet Kwetsbaarheid’ werd aan alle bezoekers de volgende vragen gesteld: “Bent u vitaal? Voelt u zich wel eens kwetsbaar?” De uitkomsten waren duidelijk: bijna iedereen die zich omschrijft als een vitaal mens, voelt zich ook wel eens kwetsbaar. Hier bestond ‘De Kwetsbare’ niet. Waarom ligt de nadruk vaak op kwetsbaar? Als organisatie heb je meer kans om geld binnen te halen wanneer de noodzaak van je werk duidelijk is. En hoe schrijnender de situatie hoe meer geld. Dit geldt voor het werven van donateurs maar in sommige gevallen ook voor fondsenwerving bij Goede Doelen en het bedrijfsleven. Het is echter de vraag of we dit moeten doen door in te zoemen op kwetsbaarheid. Want schieten de organisaties zichzelf niet in de voet en werkt deze aanpak geen stigmatisering in de hand?

Ik ben niet kwetsbaar

Stel je eens voor, je bent begin 80 en woont zelfstandig in een appartementencomplex naast een woonzorgcentrum. Je doet zelf je boodschappen en gaat er nog regelmatig op uit. Hartstikke zelfstandig. Je hoort dat er in het woonzorgcentrum een bandje komt spelen en gaat er samen met je buurvrouw naar toe. Je geniet volop en hebt zelf nog even een dansje gedaan. Een paar weken later laat een van je kleinkinderen je een foto zien op Facebook met als onderschrift: “Doneer nu zodat we nog meer kunnen doen voor kwetsbare ouderen!”. Volgens mij krab je jezelf dan nog wel een keer goed achter de oren voordat je nog eens mee gaat doen aan een activiteit. Niemand wil geassocieerd worden met de ‘Kwetsbare ouderen’.

Totaal ander beeld van ouderen

Naast het effect op de ouderen zelf is er ook nog een effect op de samenleving en met name hoe er naar ouderen wordt gekeken. Door de constante combinatie van kwetsbaar en oudere ontstaat er langzaam een koppeling. Dit heeft grote gevolgen voor het beeld dat mensen van ouderen hebben. In onze projecten merken we dat er voor bijna alle vrijwilligers, die met ons meewerken, een wereld voor ze opengaat wanneer ze in gesprek gaan met ouderen. Veelal waren ze verbaasd over wat ouderen nog kunnen en hoeveel ze nog willen en weten. Dit beeld staat haaks op het beeld dat ze hadden voordat ze in gesprek gingen met ouderen. Het beeld van het ouderwetse bejaardentehuis waar veel ‘kwetsbare ouderen’ wonen waar je eigenlijk niet zoveel mee kan. Dit beeld is ontstaan door wat men ziet op televisie en leest in de krant en op internet.

De kracht van ouderen!

Natuurlijk, ouderdom komt met gebreken en er is bovengemiddeld veel eenzaamheid onder ouderen. Het is belangrijk dat we hier aandacht voor hebben en waar nodig zorgen voor een steun in de rug of een fijne ontspanning. Onderdeel blijven van de samenleving is belangrijk en vergt voor sommige ouderen een extra inspanning vanuit deze zelfde samenleving. Deze inspanning zou gericht moeten zijn op wat ouderen nog wel willen en kunnen en dus op de kracht van de ouderen. Enkel op deze manier kan er namelijk een verbinding worden gemaakt. Deze mensen zijn tenslotte oud geworden en hebben veel meegemaakt en overwonnen. Wat een (veer)kracht!

Reageren

Auteur

Tim Trooster

Tim Trooster

Tim Trooster is 30 jaar en ontwikkelt aanpakken voor vraagsturing. De werkwijze is altijd feestelijk en uitdagend en heeft bijzondere aandacht voor mensen die (soms) moeite hebben om mee te doen. In 2013 heeft Tim 'De Tijdmachine' ontwikkeld. In De Tijdmachine gaan ouderen terug naar de jaren ’60 om er daar achter te komen wat ze nu nog willen en kunnen doen. Geen enkele reis maar een retourtje dus. De aanpak is inmiddels uitgegroeid tot Stichting De Tijdmachine met meerdere projecten zoals De Tijdmachine Noord-Holland en Gouwe Ouwe.