menu

Bejaarde apen hebben minder vrienden

Minder vrienden hebben als je ouder bent, is dat uitsluitend bij mensen het geval of geldt dat ook van andere ‘diersoorten’.

Op het wetenschappelijke blog New Scientist lazen wij een wel heel interessant artikel over het sociale gedrag van apen. Is onze situatie vergelijkbaar met die van hun? Mensen die ouderen worden hebben over het algemeen steeds minder vrienden. En wat wil het geval, ook bij apen dunt de vriendenclub langzaam uit naarmate ze ouder worden.

Vereenzaming

Bij mensen wordt deze ontwikkeling door onze samenleving gezien als iets ongewenst en negatiefs. Een teken dat oudere mensen vereenzamen en buiten de maatschappij dreigen te komen staan. Maar als je de ouderen er naar vraagt blijken die vaak geen problemen te hebben met deze ontwikkeling; uitzonderingen uiteraard daar gelaten. Ook blijken ouderen zich niet vaker depressief of eenzaam te voelen vergeleken met bijvoorbeeld studenten die sociaal veel actiever zijn. Het lijkt er dus op dat mensen er meestal bewust voor kiezen minder sociaal actief te zijn naarmate ze ouder worden.

Minder vlooien

“Het is niet zo dat ze interactie met mensen niet leuk vinden. Maar als ouderen de keuze krijgen, zullen ze eerder kiezen voor contact met mensen die ze kennen, aardig vinden en die een belangrijke emotionele betekenis hebben in hun leven”, zegt Susan Charles van de Universiteit van Californië. Volgens Julia Fischer van het Leibniz instituut voor primatenonderzoek in Duitsland vertonen apen hetzelfde gedrag. Julia Fischer observeerde berberapen in een wildpark in Frankrijk. Zij ontdekte dat apen minder tijd besteden aan het vlooien van andere apen als ze ouder worden. Oudere apen van rond de 25 jaar besteedden tot wel de helft minder tijd aan de bezigheid.

Leven is eindig

“Ik vind het een fantastische en interessante studie”, zegt Charles. “Het biedt nieuwe manieren om te kijken naar de biologische en psychologische mechanismen hierachter.” Laura Carsten van de Stanford Universiteit kwam met een idee dat ze de socio-emotionele selectie theorie (SST) noemt. Met haar onderzoek suggereert zij dat de sociale veranderingen die ouderen doormaken komen omdat mensen zich realiseren dat tijd kostbaar en eindig is.

Echte vrienden

Ook uit de antwoorden van ouderen die ondervraagd werden in andere onderzoeken blijkt dat hun ervaringen overeenkomen met deze theorie. Volgens de ouderen was het waarschijnlijker dat ze nieuwe vriendschappen zouden aangaan als ze wisten dat ze nog tientallen jaren langer te leven hadden. Tegelijkertijd werden jongeren gevraagd om zich voor te stellen dat ze moesten emigreren. Zij gaven aan dat ze, wetende dat ze binnenkort weg zouden gaan, liever de tijd die ze nog hadden zouden doorbrengen met de mensen die ze echt goed kenden.

Voorzichtiger met minder vrienden

“Ik denk niet dat apen zich ervan bewust zijn dat ze zullen sterven. De veranderingen in hun gedrag kunnen dus niet worden veroorzaakt door de gedachte aan een naderende dood”, zegt Dario Maestripieri van de universiteit van Chicago. Misschien zouden ouderen zich dus alsnog hetzelfde gedragen als ze zich er niet van bewust waren dat hun tijd beperkt is. Volgens Fischer zou het kunnen zijn dat de kleiner wordende vriendengroep van oudere apen een teken is dat ze voorzichtiger worden. “Oudere apen nemen minder risico’s, dus ze gaan onvoorspelbare situaties uit de weg. Maar om hier zeker van te zijn hebben we meer data nodig”, zegt ze.

Reageren

Auteur

NED7 Redactie

NED7 Redactie

NED7 is een (online) content community die een positieve bijdrage wil leveren om de maatschappij blijvend te veranderen als het gaat over zorg en ouderen. Een community met informatieve, relevante, realistische, positieve én bruikbare content over de zorg, gezond en vitaal ouder worden, zelfredzaamheid en saamhorigheid.